فولاد ایرانیان
وعده بزرگ دولت برای یزد؛ منطقه آزاد علم و فناوری در راه است؟ | از رتبه تک‌رقمی هوش مصنوعی تا اشتغال ۳۰ درصدی گردشگری
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در سفر به استان یزد از برنامه‌های جدید دولت برای توسعه علم و فناوری، حمایت از نخبگان، گسترش گردشگری و رفع مشکلات بخش خصوصی خبر داد. او با اعلام حمایت دولت از ایجاد منطقه آزاد علم و فناوری یزد تأکید کرد که کشور تنها دو سال برای دستیابی به جایگاه نخست منطقه در فناوری‌های نوظهور و رتبه تک‌رقمی در حوزه هوش مصنوعی فرصت دارد. عارف همچنین هدف‌گذاری برای تأمین ۲۵ تا ۳۰ درصد فرصت‌های شغلی از مسیر گردشگری، توسعه زیرساخت‌های ریلی و تأمین پایدار انرژی صنایع را از اولویت‌های دولت برشمرد؛ وعده‌هایی که تحقق آن‌ها به تصمیم‌های اجرایی، تأمین منابع مالی و مشارکت واقعی بخش خصوصی وابسته خواهد بود.
۱۵:۳۵ - ۰۸ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
سفر محمدرضا عارف به استان یزد در روز پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ با طرح مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی و اقتصادی همراه شد؛ برنامه‌هایی که می‌توانند در صورت اجرا، مسیر توسعه این استان را تحت تأثیر قرار دهند.
معاون اول رئیس‌جمهور در نشست با استادان دانشگاه‌ها، نخبگان و فعالان دانش‌بنیان استان یزد، از پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد علم و فناوری استقبال کرد و بر ضرورت بررسی سریع آن در دولت تأکید داشت.
عارف در این نشست اعلام کرد که دولت از اصل این ایده حمایت می‌کند و لازم است زمینه تصویب آن هرچه زودتر فراهم شود.
با این حال، نکته مهم آن است که حمایت معاون اول به معنای تصویب نهایی یا آغاز فعالیت منطقه آزاد علم و فناوری یزد نیست. اجرای این طرح به تعیین چارچوب حقوقی، ساختار مدیریتی، منابع مالی و طی شدن مراحل قانونی نیاز دارد.
در صورت تحقق چنین طرحی، یزد می‌تواند زمینه‌ای برای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، جذب سرمایه‌گذاری فناورانه و گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها و صنایع فراهم کند.
اما تجربه سیاست‌گذاری در حوزه فناوری نشان می‌دهد ایجاد یک منطقه جدید بدون تعیین مأموریت اقتصادی مشخص، به‌تنهایی نمی‌تواند به رشد نوآوری منجر شود.
برای موفقیت منطقه آزاد علم و فناوری یزد، لازم است از ابتدا مشخص شود چه مزیت‌هایی در مقایسه با پارک‌های علم و فناوری موجود خواهد داشت و چگونه قرار است فعالیت شرکت‌های نوآور را تسهیل کند.
هشدار عارف درباره آینده هوش مصنوعی؛ ایران فقط دو سال فرصت دارد
یکی از مهم‌ترین بخش‌های سخنان معاون اول رئیس‌جمهور به آینده فناوری‌های پیشرفته و جایگاه ایران در رقابت جهانی اختصاص داشت.
عارف اعلام کرد کشور برای دستیابی به مرجعیت علمی، کسب جایگاه نخست منطقه در فناوری‌های نوظهور و رسیدن به رتبه تک‌رقمی در حوزه هوش مصنوعی، تنها دو سال فرصت دارد.
او همچنین تأکید کرد که پیشرفت علمی نباید صرفاً بر اساس تعداد مقالات دانشگاهی ارزیابی شود؛ بلکه دستاوردهای پژوهشی باید به فناوری کاربردی، تولید ثروت و افزایش امنیت ملی منجر شوند.
این موضع از منظر سیاست‌گذاری علمی اهمیت دارد؛ زیرا یکی از چالش‌های اساسی توسعه فناوری، فاصله میان فعالیت‌های پژوهشی و نیازهای واقعی اقتصاد است.
با این وجود، دستیابی به رتبه تک‌رقمی هوش مصنوعی در چنین بازه کوتاهی، هدفی بلندپروازانه محسوب می‌شود و ارزیابی آن نیازمند تعیین شاخص دقیق رتبه‌بندی است.
رتبه کشورها در هوش مصنوعی می‌تواند بر اساس معیارهایی مانند توان پژوهشی، زیرساخت پردازشی، سرمایه‌گذاری، تربیت نیروی انسانی یا میزان استفاده صنعتی از فناوری محاسبه شود.
بنابراین، تا زمانی که شاخص مبنای این هدف‌گذاری و برنامه اجرایی آن اعلام نشود، نمی‌توان درباره میزان پیشرفت یا امکان تحقق آن قضاوت دقیقی ارائه کرد.
پیشنهاد ایجاد کارخانه امنیت سایبری؛ فناوری در خدمت امنیت ملی
یکی دیگر از محورهای نشست دانشگاهیان یزد، ضرورت تقویت امنیت سایبری و توسعه فناوری‌های راهبردی بود.
در این جلسه، فعالان علمی استان پیشنهادهایی از جمله ایجاد شهرک دانش یزد و راه‌اندازی کارخانه امنیت سایبری را مطرح کردند.
همچنین رفع موانع اداری فعالیت نخبگان، حل مشکلات مسکن آنان و افزایش مشارکت متخصصان در فرایند تصمیم‌سازی مورد تأکید قرار گرفت.
عارف با اشاره به تجربه درگیری‌های نظامی اخیر، پیشرفت علمی و فناوری را از عوامل مؤثر بر افزایش توان کشور توصیف کرد. او همچنین از نقش سیاست‌های علمی سال‌های گذشته در توسعه فناوری‌های پیشرفته سخن گفت.
از منظر تحلیلی، ایجاد زیرساخت‌های امنیت سایبری می‌تواند فرصت تازه‌ای برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد کند؛ به‌ویژه در حوزه حفاظت از داده‌ها، ایمن‌سازی سامانه‌های صنعتی و افزایش تاب‌آوری خدمات دیجیتال.
با این حال، پیشنهاد احداث کارخانه امنیت سایبری هنوز به معنای تصویب و آغاز اجرای چنین پروژه‌ای نیست. مشخص شدن دستگاه متولی، منابع مالی و نحوه مشارکت بخش خصوصی از پیش‌نیازهای عملیاتی شدن آن خواهد بود.
وعده اشتغال ۳۰ درصدی از گردشگری؛ برنامه بزرگ دولت چهاردهم
بخش دیگری از سفر معاون اول رئیس‌جمهور به نشست شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی اختصاص داشت؛ جایی که عارف از برنامه‌ای بلندپروازانه برای توسعه صنعت گردشگری سخن گفت.
او اعلام کرد دولت چهاردهم توسعه گردشگری را یکی از اولویت‌های اقتصادی می‌داند و هدف آن است که دست‌کم ۲۵ تا ۳۰ درصد فرصت‌های شغلی کشور از این مسیر تأمین شود.
معاون اول رئیس‌جمهور همچنین بر استفاده از ظرفیت همکاری‌های منطقه‌ای با سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و سازمان همکاری اقتصادی اکو برای رونق گردشگری تأکید کرد.
این هدف‌گذاری در شرایطی مطرح می‌شود که صنعت گردشگری ایران در سال‌های اخیر تحت تأثیر محدودیت‌های اقتصادی و تنش‌های امنیتی قرار داشته است.
عارف معتقد است با وجود مشکلات ایجادشده، روند ورود گردشگران خارجی در ماه‌های اخیر رو به بهبود بوده است؛ هرچند برای ارزیابی دقیق این ادعا باید آمار رسمی ورود گردشگران در دوره‌های قابل مقایسه بررسی شود.
از سوی دیگر، سهم ۲۵ تا ۳۰ درصدی گردشگری از فرصت‌های شغلی، در سخنان عارف یک هدف اعلامی است و نباید آن را به‌عنوان سهم فعلی اشتغال این صنعت معرفی کرد.
تحقق چنین هدفی به توسعه حمل‌ونقل، افزایش ظرفیت اقامت، امنیت سفر، بازاریابی بین‌المللی و سرمایه‌گذاری گسترده نیاز دارد.
یزد در مسیر تبدیل شدن به قطب گردشگری ایران
استان یزد به دلیل برخورداری از آثار تاریخی، معماری کویری و ظرفیت گردشگری فرهنگی، جایگاه ویژه‌ای در صنعت گردشگری کشور دارد.
بافت تاریخی شهر یزد در سال ۲۰۱۷ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد؛ مزیتی که می‌تواند در معرفی بین‌المللی این شهر نقش مؤثری داشته باشد.
عارف در نشست با فعالان اقتصادی استان، از آمادگی دولت برای پیگیری ایجاد قطار حومه‌ای میان شهرهای یزد، توسعه هتل‌های چهار و پنج‌ستاره و تدوین بسته جامع گردشگری خبر داد.
این برنامه‌ها در صورت عملیاتی شدن می‌توانند به افزایش ظرفیت پذیرش گردشگر و ایجاد فرصت‌های شغلی در خدمات اقامتی، حمل‌ونقل، صنایع‌دستی و فعالیت‌های وابسته کمک کنند.
با این حال، توسعه گردشگری یزد باید با ملاحظات زیست‌محیطی و محدودیت منابع آب استان نیز هماهنگ باشد.
افزایش تعداد هتل‌ها و مراکز اقامتی بدون برنامه مدیریت منابع، ممکن است فشار بیشتری بر زیرساخت‌های شهری ایجاد کند.
بنابراین، توسعه پایدار گردشگری یزد زمانی محقق می‌شود که افزایش درآمد و اشتغال با حفاظت از میراث تاریخی و منابع طبیعی همراه باشد.
بخش خصوصی در مرکز برنامه اقتصادی دولت؛ وعده کاهش بروکراسی
معاون اول رئیس‌جمهور در بخش اقتصادی سفر خود، بر افزایش مشارکت بخش خصوصی در تصمیم‌های توسعه‌ای تأکید کرد.
عارف گفت رویکرد دولت چهاردهم، استفاده حداکثری از توان بخش خصوصی و محدود کردن مداخله مستقیم دولت به حوزه‌هایی است که سرمایه‌گذاران انگیزه کافی برای ورود به آن‌ها ندارند.
او همچنین از برنامه دولت برای کاهش موانع اداری، اصلاح قوانین و فراهم کردن محیط باثبات برای سرمایه‌گذاری سخن گفت.
این موضوع برای استانی مانند یزد که از ظرفیت‌های قابل‌توجه صنعتی، معدنی و تولیدی برخوردار است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
با این حال، حمایت از بخش خصوصی زمانی به نتیجه می‌رسد که سیاست‌های اعلام‌شده به کاهش واقعی هزینه‌های اداری، شفافیت مقررات و تسهیل دسترسی بنگاه‌ها به منابع مالی منجر شود.
عارف نیز پذیرفت که مشکلات بروکراسی و تعدد قوانین در کوتاه‌مدت برطرف نخواهد شد.
تفویض اختیار به استان‌ها؛ آیا تصمیم‌های اقتصادی سریع‌تر می‌شوند؟
یکی دیگر از موضوعات مهم مطرح‌شده در نشست یزد، تمرکززدایی از ساختار تصمیم‌گیری اقتصادی کشور بود.
عارف با اشاره به تجربه واگذاری اختیارات به استانداران و وزارتخانه‌ها در جریان شرایط بحرانی اخیر، اعلام کرد دولت درصدد است با تدوین لوایح لازم، این رویکرد را از پشتوانه قانونی برخوردار کند.
از منظر مدیریتی، افزایش اختیارات استان‌ها می‌تواند برخی فرایندهای اداری را کوتاه‌تر کند و امکان پاسخگویی سریع‌تر به مشکلات واحدهای تولیدی را فراهم آورد.
با این وجود، تفویض اختیار زمانی مؤثر خواهد بود که مسئولیت تصمیم‌ها، منابع مالی و سازوکارهای نظارتی نیز به‌روشنی مشخص شوند.
در غیر این صورت، احتمال انتقال مشکلات اداری از سطح ملی به سطح استانی وجود خواهد داشت.
وعده مهم عارف به صنایع یزد؛ برق و گاز واحدهای تولیدی قطع نشود
تأمین پایدار انرژی از دیگر محورهای مهم سخنان معاون اول رئیس‌جمهور بود.
عارف بر ضرورت جلوگیری از اختلال در تأمین برق و گاز صنایع، تأمین خوراک پتروشیمی‌ها و حفظ پایداری انرژی گلخانه‌های صادرات‌محور تأکید کرد.
او اعلام کرد دولت تلاش می‌کند با جلوگیری از قطع انرژی واحدهای تولیدی، زمینه حفظ اشتغال و بازارهای صادراتی را فراهم کند.
این وعده در شرایطی مطرح شده که فعالان اقتصادی یزد از محدودیت‌های انرژی و تأثیر آن بر فعالیت صنایع و گلخانه‌ها انتقاد کرده‌اند.
توقف تولید در واحدهای صنعتی می‌تواند علاوه بر کاهش درآمد بنگاه‌ها، موجب افزایش هزینه تمام‌شده محصولات و اختلال در تعهدات صادراتی شود.
با این حال، اجرای وعده دولت نیازمند برنامه مشخص برای مدیریت ناترازی انرژی، توسعه زیرساخت‌ها و تعیین اولویت‌های تأمین برق و گاز است.
در پایان نشست نیز مقرر شد اتاق بازرگانی یزد پیشنهادهای تشکل‌های اقتصادی و فعالان بخش خصوصی را جمع‌بندی کند و برای بررسی و تصمیم‌گیری به دولت ارائه دهد.
جمع‌بندی؛ وعده‌های اقتصادی و علمی دولت برای یزد چه زمانی عملی می‌شوند؟
سفر محمدرضا عارف به استان یزد را می‌توان مجموعه‌ای از اعلام حمایت‌ها، هدف‌گذاری‌های علمی و برنامه‌های اقتصادی دولت چهاردهم دانست.
ایجاد منطقه آزاد علم و فناوری، دستیابی به جایگاه تک‌رقمی هوش مصنوعی، افزایش سهم گردشگری در اشتغال، توسعه زیرساخت‌های ریلی و تأمین پایدار انرژی صنایع، مهم‌ترین محورهای این سفر بودند.
با این حال، میان اعلام حمایت سیاسی و تحقق یک طرح اقتصادی یا علمی فاصله قابل‌توجهی وجود دارد.
مهم‌ترین آزمون دولت در ماه‌های آینده، تبدیل این وعده‌ها به مصوبات روشن، برنامه‌های زمان‌بندی‌شده و پروژه‌های دارای منابع مالی مشخص خواهد بود.
برای استان یزد، اجرای موفق این سیاست‌ها می‌تواند فرصت تازه‌ای برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، رونق گردشگری و افزایش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ایجاد کند.
اما تا زمانی که جزئیات اجرایی و بودجه طرح‌ها مشخص نشود، نمی‌توان درباره میزان اشتغال‌زایی یا آثار اقتصادی آن‌ها برآورد قطعی ارائه داد.
اکنون باید دید دولت چهاردهم در ادامه سال ۱۴۰۵ تا چه اندازه می‌تواند از مرحله اعلام برنامه‌ها عبور کند و وعده‌های مطرح‌شده در یزد را به نتایج ملموس برای دانشگاهیان، کارآفرینان و فعالان اقتصادی تبدیل کند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
