فولاد ایرانیان
قیمت مرغ به ۴۰۰ هزار تومان می‌رسد؟ هشدار درباره زیان ۶۰ هزار میلیارد تومانی مرغداران و توقف تولید
بازار مرغ ایران در آبان ۱۴۰۵ با معادله‌ای پیچیده روبه‌رو شده است؛ از یک‌سو، مصرف‌کنندگان نسبت به افزایش قیمت مرغ و کاهش قدرت خرید خود نگران‌اند و از سوی دیگر، مرغداران از زیان‌های سنگین و احتمال توقف فعالیت واحدهای تولیدی خبر می‌دهند. حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، با اشاره به زیان بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومانی تولیدکنندگان اعلام کرده است که قیمت تمام‌شده مرغ زنده به بیش از ۲۶۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است. او همچنین معتقد است با توجه به افزایش هزینه نهاده‌ها، قیمت تعادلی مرغ گرم برای مصرف‌کننده باید حداقل ۴۰۰ هزار تومان باشد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که کاهش جوجه‌ریزی، خروج واحدهای کوچک از تولید و نوسانات ارزی، نگرانی‌ها درباره آینده بازار مرغ را افزایش داده است.
۱۱:۲۱ - ۱۰ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار مرغ در ماه‌های اخیر با شرایطی متفاوت نسبت به بسیاری از کالاهای اساسی مواجه شده است.
درحالی‌که قیمت این محصول برای مصرف‌کنندگان همچنان بالاست، فعالان صنعت مرغداری می‌گویند بخش قابل‌توجهی از تولیدکنندگان حتی قادر به فروش محصول به قیمت تمام‌شده نیستند.
حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، معتقد است مهم‌ترین مشکل بازار، نبود تعادل پایدار میان عرضه و تقاضاست.
به گفته او، برنامه‌ریزی جوجه‌ریزی در ماه‌های گذشته متناسب با نیاز واقعی مصرف‌کنندگان نبوده و این مسئله باعث ایجاد مازاد عرضه در بعضی دوره‌ها شده است.
از طرف دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها موجب شده تقاضای مصرفی نیز تحت فشار قرار بگیرد.
در چنین شرایطی، ممکن است مرغدار محصول خود را با زیان بفروشد، اما مصرف‌کننده همچنان مرغ را با قیمت بالا از فروشگاه تهیه کند.
این تناقض ظاهری نشان می‌دهد تحلیل بازار مرغ باید تمام مراحل تولید، کشتار، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و توزیع را در بر بگیرد.
قیمت واقعی مرغ چقدر است؟ نرخ ۴۰۰ هزار تومانی از کجا آمد؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات اسدالله‌نژاد، برآورد او درباره قیمت تعادلی مرغ است.
او اعلام کرده که هزینه تمام‌شده تولید هر کیلوگرم مرغ زنده در شرایط فعلی حداقل به حدود ۲۶۰ هزار تومان رسیده است.
در مقابل، نرخ فروش مرغ زنده در برخی دوره‌های اخیر بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار تومان گزارش شده است.
این اختلاف نشان می‌دهد برخی تولیدکنندگان در هر کیلوگرم محصول با زیان قابل‌توجهی روبه‌رو هستند.
مدیرعامل اتحادیه همچنین با اشاره به نرخ قبلی مرغ گرم، قیمت حداقل ۴۰۰ هزار تومان برای مصرف‌کننده را از نظر پوشش هزینه‌های فعلی تولید مطرح کرده است.
بااین‌حال، رقم ۴۰۰ هزار تومان نرخ قطعی، قیمت مصوب جدید یا قیمت یکسان مرغ در بازار نیست؛ بلکه برآورد و پیشنهاد مطرح‌شده از سوی نماینده صنفی تولیدکنندگان است.
تعیین قیمت نهایی به هزینه واقعی تولید، بازده کشتار، هزینه توزیع، سیاست‌های تنظیم بازار و شرایط عرضه و تقاضا وابسته خواهد بود.
جدول وضعیت تولید و قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵
| شاخص | مقدار گزارش‌شده |
|---|---|
| کل واحدهای مرغداری کشور | ۲۰ هزار و ۲۶ واحد |
| واحدهای فعال | حدود ۱۸ هزار و ۷۴۰ واحد |
| واحدهای غیرفعال در آمار پایه | حدود ۱,۲۸۶ واحد |
| جوجه‌ریزی هفت‌ماهه ۱۴۰۵ | ۸۹۷ میلیون قطعه |
| جوجه‌ریزی دوره مشابه سال قبل | یک میلیارد و ۵۰ میلیون قطعه |
| کاهش جوجه‌ریزی نسبت به سال گذشته | حدود ۱۴.۶ درصد |
| هزینه تولید مرغ زنده به روایت اتحادیه | حداقل ۲۶۰ هزار تومان برای هر کیلو |
| قیمت تعادلی پیشنهادی مرغ گرم | حداقل ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلو |
| زیان انباشته برآوردی مرغداران | بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان |
آمار ظرفیت واحدها و جوجه‌ریزی از اظهارات مدیرعامل اتحادیه استخراج شده‌اند. این ارقام و برآورد زیان، معادل گزارش حسابرسی‌شده مستقل یا نرخ رسمی مصوب نیستند.
کاهش ۱۵۳ میلیون قطعه‌ای جوجه‌ریزی؛ زنگ خطر برای تولید مرغ
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی اسدالله‌نژاد، در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۸۹۷ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شده است.
این در حالی است که رقم دوره مشابه سال گذشته به یک میلیارد و ۵۰ میلیون قطعه می‌رسید.
بنابراین، میزان جوجه‌ریزی امسال حدود ۱۵۳ میلیون قطعه، معادل ۱۴.۶ درصد کاهش داشته است.
این کاهش می‌تواند نشانه تغییر رفتار تولیدکنندگان در واکنش به زیان‌های گذشته باشد.
بااین‌حال، کاهش جوجه‌ریزی الزاماً به معنای کمبود فوری مرغ نیست.
عرضه بازار به تعداد جوجه‌های دوره‌های قبلی، نرخ تلفات، وزن نهایی مرغ‌ها، موجودی سردخانه‌ها و میزان تقاضای مصرفی نیز وابسته است.
از سوی دیگر، اگر کاهش تولید برای چند دوره متوالی ادامه پیدا کند، احتمال دارد عرضه در ماه‌های آینده محدودتر شود.
به همین دلیل، تنظیم جوجه‌ریزی باید بر اساس پیش‌بینی تقاضا و اطلاعات واقعی بازار انجام شود، نه صرفاً واکنش به قیمت‌های کوتاه‌مدت.
زیان ۶۰ هزار میلیارد تومانی مرغداران؛ چرا تولید دیگر صرفه ندارد؟
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی از زیان انباشته بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومانی تولیدکنندگان طی ماه‌های اخیر خبر داده است.
این رقم پیش‌تر نیز در گزارش‌های مهرماه مطرح شده بود.
بر اساس اظهارات او، در برخی مقاطع قیمت تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ زنده حدود ۲۵۰ هزار تومان بوده، درحالی‌که مرغداران محصول خود را به قیمت ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار تومان عرضه می‌کردند.
در چنین شرایطی، زیان هر کیلوگرم می‌توانست به حدود ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان برسد.
برای نمونه، واحدی که ۱۰۰ تن مرغ زنده را با زیان ۸۰ هزار تومان در هر کیلوگرم بفروشد، با زیان عملیاتی حدود هشت میلیارد تومان در آن دوره مواجه خواهد شد.
این محاسبه صرفاً مثالی برای نشان دادن ابعاد مسئله است و وضعیت همه واحدها را نشان نمی‌دهد.
از سوی دیگر، رقم ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد اتحادیه است و برای تأیید دقیق آن به اطلاعات حسابداری و صورت‌های مالی تولیدکنندگان نیاز خواهد بود.
بااین‌حال، استمرار فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش می‌تواند سرمایه در گردش مرغداری‌ها را به‌شدت محدود کند.
هشدار درباره خروج هزاران مرغداری از چرخه تولید
یکی دیگر از نکات مهم اظهارات اسدالله‌نژاد، وضعیت واحدهای کوچک مرغداری است.
او اعلام کرده در یک بازه شش‌ماهه، حدود دو هزار و ۹۵۰ واحد مرغداری با ظرفیت نزدیک به ۵۶ میلیون قطعه تولید نداشته‌اند.
به گفته وی، حدود ۸۸ درصد این واحدها دارای ظرفیت کمتر از ۳۰ هزار قطعه بوده‌اند.
این موضوع نشان می‌دهد واحدهای کوچک‌تر ممکن است در برابر افزایش هزینه‌ها و کاهش نقدینگی آسیب‌پذیرتر باشند.
اسدالله‌نژاد همچنین از افزایش تعداد واحدهای بدون تولید در یک دوره سه‌ماهه دیگر تا حدود پنج هزار و ۹۰۰ واحد سخن گفته است.
البته این آمارها به بازه‌های زمانی و تعاریف متفاوت اشاره دارند و نباید آن‌ها را بدون بررسی روش شمارش، به‌عنوان تعداد قطعی واحدهای تعطیل‌شده دائمی در نظر گرفت.
توقف جوجه‌ریزی در یک دوره، الزاماً به معنای تعطیلی همیشگی مرغداری نیست.
بااین‌حال، اگر واحدهای تولیدی نتوانند سرمایه لازم برای دوره بعد را تأمین کنند، احتمال کاهش ظرفیت واقعی صنعت وجود خواهد داشت.
جهش قیمت ذرت و سویا؛ هزینه تولید مرغ چرا افزایش یافت؟
نهاده‌های خوراک طیور از مهم‌ترین اجزای هزینه تولید مرغ محسوب می‌شوند.
اسدالله‌نژاد اعلام کرده که قیمت هر کیلوگرم ذرت در مقطعی از حدود ۴۳ هزار تومان به نزدیک ۷۰ هزار تومان رسیده است.
این تغییر معادل افزایشی نزدیک به ۶۳ درصد است.
همچنین گزارش‌های مهرماه نشان می‌دهد قیمت کنجاله سویا در برخی دوره‌ها از حدود ۷۰ هزار تومان به بیش از ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافته است.
این تحولات پس از تغییر سازوکار تأمین ارز نهاده‌ها و افزایش هزینه‌های واردات رخ داده‌اند.
برای مرغداری که بخش عمده مخارج آن به خوراک اختصاص دارد، چنین تغییراتی می‌تواند قیمت تمام‌شده محصول را به‌سرعت افزایش دهد.
در کنار نهاده‌ها، هزینه انرژی، دارو، واکسن، حمل‌ونقل، نیروی انسانی و تأمین مالی نیز بر اقتصاد مرغداری اثر می‌گذارند.
ازاین‌رو، ثابت ماندن قیمت فروش در شرایط رشد هزینه‌ها می‌تواند فشار بیشتری بر واحدهای تولیدی وارد کند.
چرا فاصله قیمت مرغ زنده و مرغ گرم زیاد است؟
یکی از پرسش‌های مصرف‌کنندگان این است که چرا قیمت مرغ در مرغداری با نرخ عرضه آن در خرده‌فروشی فاصله دارد.
این اختلاف بخشی از ساختار طبیعی زنجیره تولید و توزیع است.
مرغ زنده پس از ورود به کشتارگاه، تمام وزن اولیه خود را به‌صورت گوشت آماده مصرف حفظ نمی‌کند.
افت وزن ناشی از کشتار و فرآوری، هزینه حمل‌ونقل، سردخانه، بسته‌بندی و فعالیت عمده‌فروشان و خرده‌فروشان بر قیمت نهایی اثر می‌گذارد.
بااین‌حال، میزان منطقی این فاصله باید بر اساس هزینه‌های واقعی و بازده تولید محاسبه شود.
اسدالله‌نژاد معتقد است نبود شفافیت کافی در زنجیره توزیع، بررسی سهم هر حلقه از قیمت نهایی را دشوار کرده است.
انتشار منظم قیمت مرغ زنده، مرغ درب کشتارگاه و مرغ گرم خرده‌فروشی می‌تواند به روشن شدن این اختلاف کمک کند.
خرید ۳۰ هزار تن مرغ مازاد؛ آیا حمایت دولت کافی بوده است؟
یکی از اقدامات مطرح‌شده برای کاهش فشار بر تولیدکنندگان، افزایش خرید حمایتی مرغ مازاد است.
بر اساس گزارش یازدهم مهر، خرید ۳۰ هزار تن مرغ افزون بر ذخایر استراتژیک معمول در دستور کار شرکت پشتیبانی امور دام قرار گرفت.
در آن زمان اعلام شد حدود هفت تا هشت هزار تن از ظرفیت خرید ویژه جذب شده است.
بااین‌حال، این رقم مربوط به وضعیت گزارش‌شده در مهرماه است و نمی‌توان آن را موجودی یا میزان خرید قطعی امروز دانست.
اسدالله‌نژاد معتقد است خرید حمایتی اگر با هزینه واقعی تولید هماهنگ نباشد، نمی‌تواند تمام زیان مرغداران را جبران کند.
از سوی دیگر، خرید و ذخیره‌سازی بیش از حد نیز هزینه‌های مالی و نگهداری ایجاد می‌کند.
بنابراین، خرید حمایتی می‌تواند ابزار موقت مدیریت مازاد عرضه باشد، اما جایگزین اصلاح برنامه تولید و پیش‌بینی دقیق تقاضا نخواهد شد.
صادرات مرغ؛ چرا مازاد تولید راهی بازارهای خارجی نمی‌شود؟
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، ناپایداری سیاست صادراتی را یکی دیگر از مشکلات صنعت عنوان کرده است.
به گفته او، صادرکنندگان برای ایجاد روابط تجاری با خریداران خارجی به برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارند.
اگر مجوز صادرات در یک مقطع صادر شود و اندکی بعد محدودیت تازه‌ای اعمال شود، اعتماد طرف خارجی کاهش می‌یابد.
مسائل مربوط به تعرفه‌های گمرکی، بازگشت ارز صادراتی، حمل‌ونقل و رقابت قیمتی نیز اهمیت دارند.
در گزارش‌های مهرماه، حجم صادرات انجام‌شده بسیار کمتر از ظرفیت مورد انتظار فعالان صنفی اعلام شده بود.
بنابراین، صادرات می‌تواند یکی از ابزارهای جذب تولید مازاد باشد، اما موفقیت آن به ثبات مقررات و دسترسی واقعی به بازارهای هدف وابسته است.
همچنین صادرات نباید به گونه‌ای مدیریت شود که در دوره کاهش عرضه داخلی، دسترسی مصرف‌کنندگان به مرغ را مختل کند.
طرح جدید مرغ سایز؛ قیمت مصرف‌کننده ۱۵ درصد کاهش می‌یابد؟
یکی از پیشنهادهای اتحادیه مرغداران، گسترش تولید و عرضه مرغ با وزن استاندارد یا اصطلاحاً «مرغ سایز» است.
در این روش، تولیدکننده تلاش می‌کند وزن نهایی مرغ را متناسب با بازده اقتصادی و نیاز مصرف‌کننده تنظیم کند.
کاهش دوره پرورش می‌تواند در بعضی شرایط مصرف خوراک و هزینه‌های تولید را محدود کند.
اسدالله‌نژاد مدعی شده اجرای مجموعه‌ای از اصلاحات مربوط به وزن مرغ و بهره‌وری می‌تواند بیش از ۷۰ هزار میلیارد تومان صرفه‌جویی ایجاد کند و قیمت مصرف‌کننده را حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش دهد.
بااین‌حال، این ارقام هنوز در قالب یک ارزیابی مستقل منتشرشده و قابل بررسی عمومی تأیید نشده‌اند.
میزان صرفه‌جویی واقعی به نرخ تبدیل خوراک، وضعیت نژاد، تلفات، سن کشتار و شرایط پرورش وابسته است.
بنابراین، طرح مرغ سایز می‌تواند گزینه‌ای برای افزایش بهره‌وری باشد، اما کاهش قطعی قیمت بدون اجرای آزمایشی و ارزیابی نتایج قابل تضمین نیست.
پیش‌بینی قیمت مرغ در آبان ۱۴۰۵؛ گرانی ادامه دارد؟
آینده بازار مرغ در هفته‌های پیش‌رو به چند عامل اصلی بستگی دارد.
اگر کاهش جوجه‌ریزی در ماه‌های اخیر به محدود شدن عرضه منجر شود و هزینه نهاده‌ها نیز بالا باقی بماند، احتمال افزایش فشار بر قیمت مرغ گرم وجود خواهد داشت.
در مقابل، تداوم عرضه مناسب، افزایش بهره‌وری و مدیریت ذخایر می‌تواند از نوسانات شدید جلوگیری کند.
همچنین کاهش قدرت خرید خانوارها می‌تواند تقاضا را محدود نگه دارد؛ هرچند چنین وضعیتی لزوماً نشانه سلامت بازار نیست.
قیمت ۴۰۰ هزار تومانی که از سوی اتحادیه مطرح شده، یکی از برآوردهای صنفی برای پوشش هزینه تولید است و رسیدن بازار به آن قطعی نیست.
برای پیش‌بینی دقیق‌تر باید نرخ روز مرغ زنده، قیمت مرغ گرم، میزان جوجه‌ریزی و وضعیت عرضه نهاده‌ها به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.
جمع‌بندی؛ خطر گرانی مرغ از کجا آغاز می‌شود؟
اظهارات حبیب اسدالله‌نژاد نشان می‌دهد بازار مرغ با مسئله‌ای فراتر از افزایش یا کاهش روزانه قیمت روبه‌روست.
کاهش قدرت خرید خانوارها، رشد هزینه نهاده‌ها، نبود هماهنگی کافی در جوجه‌ریزی و فشار مالی بر واحدهای کوچک، پایداری تولید را با چالش مواجه کرده‌اند.
درحالی‌که تولیدکنندگان از زیان انباشته بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومانی خبر می‌دهند، مصرف‌کنندگان نیز همچنان با هزینه بالای خرید مرغ روبه‌رو هستند.
در مجموع، خطر اصلی آن است که زیان مستمر مرغداران به کاهش تولید در دوره‌های آینده منجر شود و پس از دوره‌ای از مازاد عرضه، بازار با کمبود نسبی و افزایش دوباره قیمت مواجه شود. مدیریت علمی تولید، شفاف‌سازی هزینه‌های زنجیره توزیع و تأمین پایدار نهاده‌ها می‌تواند به ایجاد تعادل میان منافع تولیدکننده و توان خرید مصرف‌کننده کمک کند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
