فولاد ایرانیان
مخالفت محسن رضایی با مذاکره مستقیم ایران و آمریکا؟ افشاگری ارم‌نیوز از مذاکرات دوحه | سرنوشت توافق در هاله‌ای از ابهام
هم‌زمان با تشدید تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن، رسانه اماراتی ارم‌نیوز مدعی شده است که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با پیشنهاد قطر برای ایجاد کانال ارتباطی مستقیم میان دیپلمات‌های ایرانی و آمریکایی مخالفت کرده است. این ادعا در شرایطی مطرح می‌شود که تهران و واشنگتن همچنان از طریق میانجی‌های منطقه‌ای در حال تبادل پیشنهاد هستند، اما اختلاف‌ها درباره بازگشایی تنگه هرمز، لغو تحریم‌ها و تضمین‌های امنیتی پابرجاست. در تازه‌ترین تحولات روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، سخنگوی وزارت خارجه قطر ادامه تلاش‌ها برای دستیابی به توافق اولیه را تأیید کرده و محسن رضایی نیز پاسخ آمریکا به شروط تهران را قانع‌کننده ندانسته است. بااین‌حال، ادعای مشخص مخالفت رضایی با کانال تماس مستقیم هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده است.
۲۲:۰۸ - ۱۲ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
رسانه اماراتی ارم‌نیوز در گزارشی اختصاصی، به نقل از منابع دیپلماتیک ناشناس مدعی شده که قطر در جریان مذاکرات اخیر دوحه تلاش کرده است امکان ارتباط مستقیم میان نمایندگان ایران و دیپلمات‌های آمریکایی را فراهم کند.
بر اساس این گزارش، هدف دوحه عبور تدریجی از تبادل پیام از طریق میانجی‌ها و ایجاد مسیری برای تماس نزدیک‌تر دو طرف بوده است.
ارم‌نیوز مدعی است محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، با این پیشنهاد مخالفت کرده است.
در این روایت، مخالفت با تماس مستقیم به معنای توقف کامل مذاکرات معرفی نشده و گفته شده ارتباطات غیرمستقیم همچنان ادامه دارد.
بااین‌حال، این ادعا بر اطلاعات منابع ناشناس استوار است.
تا زمان تنظیم گزارش، تأیید رسمی از سوی شورای عالی امنیت ملی ایران، وزارت خارجه ایران یا وزارت خارجه قطر درباره ارائه چنین پیشنهادی و مخالفت شخص رضایی با آن منتشر نشده است.
بنابراین، نمی‌توان این خبر را به‌عنوان تصمیم رسمی و قطعی ایران درباره رد تمام اشکال مذاکره مستقیم تلقی کرد.
آخرین خبر مذاکرات ایران و آمریکا در ۱۲ آبان ۱۴۰۵
درحالی‌که ارم‌نیوز از مخالفت با کانال ارتباطی مستقیم خبر داده، منابع معتبر بین‌المللی ادامه تلاش‌های دیپلماتیک را تأیید می‌کنند.
بر اساس گزارش روز سه‌شنبه سوم نوامبر ۲۰۲۶ رویترز، قطر تلاش‌های خود برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن را افزایش داده است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، در نشست خبری روز سه‌شنبه اعلام کرد که هر دو طرف در حال بررسی پیشنهادهای میانجی‌ها هستند.
او توضیح داد که هیئت قطری پس از گفت‌وگو با مقام‌های ایرانی در تهران به دوحه بازگشته، اما رایزنی‌ها همچنان ادامه دارد.
الانصاری همچنین تأکید کرد که اختلاف میان مواضع ایران و آمریکا هنوز برطرف نشده است.
از سوی دیگر، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته که دو کشور همچنان تا دستیابی به توافق فاصله زیادی دارند.
این وضعیت نشان می‌دهد ادامه مذاکرات الزاماً به معنای نزدیک بودن توافق نهایی نیست.
موضع تازه محسن رضایی درباره شروط ایران برای توافق
هم‌زمان با انتشار گزارش ارم‌نیوز، محسن رضایی روز سه‌شنبه موضع تازه‌ای درباره روند مذاکرات اعلام کرد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، پاسخ آمریکا به مطالبات ایران را قانع‌کننده ندانست.
او تأکید کرد که واشنگتن باید به هفت شرط مطرح‌شده از سوی تهران پاسخ روشن بدهد و برای اجرای آن‌ها اقدام کند.
به گفته رضایی، بازگشایی تنگه هرمز نیز به تحقق این شروط وابسته است.
این اظهارات نشان می‌دهد موضوع شروط ایران و تضمین اجرای تعهدات همچنان در مرکز اختلاف‌ها قرار دارد.
بااین‌حال، موضع رسمی رضایی درباره ناکافی بودن پاسخ آمریکا، تأییدکننده ادعای ارم‌نیوز درباره مخالفت او با یک کانال تماس مشخص نیست.
این دو موضوع باید در پوشش خبری جداگانه ارزیابی شوند.
تنگه هرمز؛ مهم‌ترین گره مذاکرات تهران و واشنگتن
یکی از موضوعات اصلی مذاکرات، آینده تردد دریایی در تنگه هرمز است.
این مسیر راهبردی پیش از آغاز جنگ، محل عبور بخش قابل‌توجهی از نفت و گاز طبیعی مایع جهان بود.
اختلال در کشتیرانی این منطقه در ماه‌های گذشته بر تجارت بین‌المللی، هزینه حمل‌ونقل و بازار جهانی انرژی تأثیر گذاشته است.
بر اساس گزارش رویترز، تهران خواستار آن است که پیش از بازگشایی تنگه هرمز، شروطش درباره پایان محاصره دریایی آمریکا، کاهش محدودیت‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده مورد توجه قرار گیرد.
در مقابل، واشنگتن خواهان توافقی است که نگرانی‌های امنیتی و موضوعات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران را نیز پوشش دهد.
اختلاف اصلی تنها به اصل بازگشایی تنگه محدود نمی‌شود.
زمان اجرای تعهدات، نحوه راستی‌آزمایی و تضمین رعایت توافق از سوی طرفین نیز اهمیت دارند.
به همین دلیل، حتی دستیابی به تفاهم سیاسی اولیه ممکن است بدون توافق درباره سازوکار اجرا به نتیجه عملی منجر نشود.
اختلاف بر سر نخستین گام؛ ایران یا آمریکا کدام‌یک پیش‌قدم می‌شود؟
یکی از محورهای گزارش ارم‌نیوز، اختلاف درباره ترتیب اقدامات اعتمادساز است.
بر اساس روایت منابع این رسانه، میانجی‌ها تلاش می‌کنند به راهکاری برسند که هیچ‌یک از طرفین احساس نکند بدون دریافت امتیاز متقابل، تعهدی یک‌جانبه پذیرفته است.
در چنین چارچوبی، ممکن است کاهش محدودیت‌های اقتصادی و تسهیل تردد دریایی به‌صورت گام‌های مرتبط با یکدیگر بررسی شوند.
برای نمونه، یک طرف می‌تواند خواهان اقدام عملی پیش از اجرای تعهد خود باشد، درحالی‌که طرف مقابل بر اجرای هم‌زمان تأکید کند.
این مسئله در مذاکراتی که سطح اعتماد میان طرفین پایین است، اهمیت ویژه‌ای دارد.
ارم‌نیوز همچنین مدعی شده میانجی‌ها پیامی درباره خودداری آمریکا از ازسرگیری حملات نظامی در صورت بروز اختلاف در مذاکرات منتقل کرده‌اند.
اما این ادعا نیز از سوی مقام‌های رسمی آمریکایی تأیید نشده و نمی‌توان آن را تضمین پذیرفته‌شده واشنگتن دانست.
پزشکیان از اختیارات جدید برای مذاکرات خبر داد
یکی دیگر از تحولات مهم، اظهارات مسعود پزشکیان درباره اختیارات دولت در روند مذاکرات است.
رئیس‌جمهور ایران روز دوشنبه ۱۱ آبان اعلام کرد که رهبر جمهوری اسلامی اختیارات مشخصی برای پیگیری گفت‌وگوهای مربوط به پایان جنگ به دولت واگذار کرده است.
پزشکیان تأکید کرد دولت به دنبال حل بحران از مسیر گفت‌وگوست.
بااین‌حال، او جزئیات این اختیارات و محدوده تصمیم‌گیری دولت را تشریح نکرد.
به همین دلیل، هنوز روشن نیست اختیارات اعلام‌شده چه تأثیری بر شکل مذاکرات، ترکیب هیئت‌های مذاکره‌کننده یا امکان تماس مستقیم خواهد داشت.
در تحلیل این تحول باید میان اختیار برای ادامه دیپلماسی و اختیار برای پذیرش شروط توافق تفاوت قائل شد.
نقش قطر و پاکستان در مذاکرات ایران و آمریکا چیست؟
قطر در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی میانجی‌گری میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
دوحه با استفاده از روابط دیپلماتیک خود با دو طرف، تلاش می‌کند زمینه تبادل پیام‌ها و بررسی پیشنهادهای توافق را فراهم کند.
پاکستان نیز در کنار قطر در برخی تلاش‌های منطقه‌ای برای کاهش تنش نقش داشته است.
این نقش‌آفرینی به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که ایران و آمریکا درباره شکل و شرایط مذاکرات مستقیم اختلاف‌نظر دارند.
در چنین وضعیتی، ارتباط غیرمستقیم امکان ادامه رایزنی‌ها را بدون نیاز به دیدار حضوری نمایندگان دو طرف فراهم می‌کند.
بااین‌حال، استفاده از میانجی ممکن است روند انتقال و بررسی پیشنهادها را طولانی‌تر کند.
پیشنهاد احتمالی ایجاد کانال مستقیم در دوحه را نیز می‌توان در همین چارچوب تحلیل کرد؛ هرچند اصل ارائه و رد این پیشنهاد همچنان نیازمند تأیید رسمی است.
حمله به قشم و نگرانی از تشدید دوباره تنش‌ها
مذاکرات در شرایطی ادامه دارد که خطر تشدید درگیری‌های نظامی همچنان از بین نرفته است.
طبق گزارش رویترز و آسوشیتدپرس، در فاصله دوشنبه‌شب تا سه‌شنبه حملات محدودی از سوی آمریکا علیه اهدافی در جزیره قشم انجام شده است.
مقام‌های آمریکایی این حملات را اقدامی دفاعی علیه تجهیزات پدافندی توصیف کرده‌اند.
در مقابل، مقام‌های ایرانی نسبت به تداوم حملات هشدار داده‌اند.
این تحولات نشان می‌دهد هم‌زمان با ادامه گفت‌وگوهای دیپلماتیک، تنش‌های نظامی نیز می‌توانند بر فضای مذاکرات اثر بگذارند.
بااین‌حال، از انتشار گزارش درباره بررسی گزینه‌های نظامی نمی‌توان نتیجه گرفت که تصمیم قطعی برای آغاز عملیات گسترده جدید گرفته شده است.
تشخیص چنین تصمیمی نیازمند شواهد معتبر و اعلام مواضع مشخص مقام‌های مسئول است.
واکنش بازار نفت به مذاکرات ایران و آمریکا
تحولات اخیر فقط برای ایران و آمریکا اهمیت ندارد؛ بازار جهانی انرژی نیز به‌شدت از اخبار مربوط به تنگه هرمز تأثیر می‌پذیرد.
بر اساس گزارش رویترز، قیمت نفت در معاملات دوشنبه دوم نوامبر بیش از هفت درصد کاهش یافت؛ افتی که بخشی از آن به افزایش امیدواری نسبت به پیشرفت مذاکرات نسبت داده شد.
اما در معاملات سه‌شنبه، انتشار خبر حملات محدود آمریکا به قشم و تداوم اختلاف‌ها، نوسان قیمت نفت را افزایش داد.
این واکنش‌ها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران جهانی همچنان تحولات دیپلماتیک و امنیتی منطقه را یکی از عوامل مهم در ارزیابی عرضه انرژی می‌دانند.
بااین‌حال، تغییر قیمت نفت تنها به مذاکرات ایران و آمریکا وابسته نیست و عوامل دیگری مانند تقاضای جهانی، موجودی انبارها و سیاست تولیدکنندگان نیز نقش دارند.
سه سناریو برای آینده مذاکرات ایران و آمریکا
با توجه به مواضع اعلام‌شده و گزارش‌های موجود، سه مسیر احتمالی برای ادامه مذاکرات قابل بررسی است.
| سناریو | شرط اصلی | پیامد احتمالی |
|---|---|---|
| دستیابی به توافق اولیه | تفاهم بر سر اقدامات متقابل و تضمین اجرا | کاهش بخشی از تنش‌ها و فراهم شدن زمینه مذاکرات بعدی |
| تداوم مذاکرات غیرمستقیم | حفظ اختلاف‌ها بدون تشدید گسترده درگیری | ادامه تبادل پیشنهادها از طریق قطر و دیگر میانجی‌ها |
| تشدید تنش نظامی | شکست رایزنی‌ها یا وقوع اقدامات نظامی گسترده‌تر | افزایش نااطمینانی سیاسی و اقتصادی و دشوارتر شدن توافق |
این سناریوها چارچوب‌هایی برای تحلیل تحولات آینده هستند و هیچ‌کدام نتیجه قطعی مذاکرات محسوب نمی‌شوند.
آیا توافق ایران و آمریکا در آینده نزدیک امکان‌پذیر است؟
تداوم فعالیت میانجی‌ها نشان می‌دهد مسیر دیپلماتیک همچنان باز است.
اما فاصله میان مواضع اعلام‌شده تهران و واشنگتن، به‌ویژه درباره بازگشایی تنگه هرمز و ترتیب رفع محدودیت‌ها، مانع دستیابی فوری به توافق شده است.
برای ایجاد یک تفاهم پایدار، طرفین باید علاوه بر موضوعات سیاسی، درباره سازوکار اجرای تعهدات و نحوه رسیدگی به اختلاف‌های احتمالی نیز تصمیم بگیرند.
در چنین شرایطی، یک پیش‌نویس توافق می‌تواند مبنای ادامه مذاکرات باشد، اما تا زمانی که مورد پذیرش طرفین قرار نگیرد، ارزش اجرایی ندارد.
همچنین خبرهای منتشرشده به نقل از منابع ناشناس باید با احتیاط بیشتری ارزیابی شوند؛ زیرا ممکن است تنها بازتاب‌دهنده بخشی از روند پیچیده مذاکرات باشند.
جمع‌بندی؛ آیا محسن رضایی راه مذاکره مستقیم را بسته است؟
گزارش ارم‌نیوز درباره مخالفت محسن رضایی با پیشنهاد قطر برای ایجاد کانال مستقیم میان دیپلمات‌های ایرانی و آمریکایی، یکی از خبرهای بحث‌برانگیز روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ است.
بااین‌حال، این ادعا تاکنون تأیید رسمی یا مستقل دریافت نکرده است.
آنچه با اتکا به منابع معتبر می‌توان تأیید کرد، ادامه مذاکرات غیرمستقیم با میانجی‌گری قطر، بررسی پیشنهادهای تازه از سوی تهران و واشنگتن و باقی ماندن اختلاف‌ها درباره تنگه هرمز، تحریم‌ها و تضمین‌های اجرایی است.
در مجموع، حتی اگر ادعای مخالفت با کانال مستقیم درست باشد، این موضوع به‌تنهایی به معنای پایان دیپلماسی نیست. آینده مذاکرات بیش از شکل ارتباط دیپلمات‌ها، به توافق بر سر ترتیب اقدامات، اجرای تعهدات متقابل و کاهش خطر تشدید درگیری‌ها وابسته خواهد بود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
