چرا گل استقلال به الشمال قطر آفساید نبود؟ راز قانونی گل یاسر آسانی در دقیقه ۹۱ | قانون ۱۱ فوتبال چه می‌گوید؟

استقلال سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵ در ورزشگاه بین‌المللی بصره عراق به مصاف الشمال قطر رفت و در نهایت با نتیجه یک بر صفر به پیروزی رسید.

این مسابقه از هفته چهارم لیگ نخبگان آسیا برگزار شد و شاگردان سهراب بختیاری‌زاده برای کسب سومین برد خود در رقابت‌ها تلاش می‌کردند.

با وجود موقعیت‌های گلزنی دو تیم، نتیجه مسابقه تا پایان وقت قانونی بدون گل باقی ماند.

اما در نخستین دقیقه وقت‌های تلف‌شده، استقلال حمله‌ای سریع را آغاز کرد که سرنوشت بازی را تغییر داد.

این حرکت با شروع مجدد حبیب فرعباسی، دروازه‌بان استقلال، آغاز شد.

محمدرضا آزادی به سمت توپ بلند حرکت کرد و با ضربه سر آن را در اختیار محمدحسین اسلامی قرار داد.

اسلامی نیز با یک پاس دقیق، یاسر آسانی را در موقعیت گلزنی قرار داد.

وینگر استقلال با ضربه‌ای حساب‌شده دروازه الشمال را باز کرد و گل سه‌امتیازی آبی‌پوشان را به ثمر رساند.

بااین‌حال، موقعیت اولیه محمدرضا آزادی نسبت به مدافعان حریف، توجه برخی تماشاگران را به احتمال آفساید جلب کرد.

چرا محمدرضا آزادی مقابل الشمال آفساید نبود؟

پاسخ این پرسش به نوع شروع مجدد بازی بستگی دارد.

طبق توضیح منتشرشده درباره این صحنه، ارسال اولیه برای محمدرضا آزادی مستقیماً از ضربه دروازه استقلال انجام شده بود.

بر اساس قانون ۱۱ فوتبال، بازیکنی که توپ را مستقیماً از ضربه دروازه دریافت می‌کند، مرتکب تخلف آفساید نمی‌شود.

بنابراین، حتی اگر آزادی در لحظه اجرای ضربه، از دومین بازیکن آخر الشمال به خط دروازه حریف نزدیک‌تر بوده باشد، این موضوع به‌تنهایی تخلف محسوب نمی‌شود.

استثنای قانونی به او اجازه می‌دهد توپ را دریافت کند و در ادامه حمله مشارکت داشته باشد.

البته این معافیت فقط به دریافت مستقیم توپ از ضربه دروازه مربوط است.

از لحظه‌ای که آزادی توپ را با سر به اسلامی رساند، مراحل بعدی حمله دوباره بر اساس مقررات معمول آفساید ارزیابی می‌شوند.

در نتیجه، سالم بودن آغاز حرکت به معنای معاف بودن تمام بازیکنان استقلال از آفساید در ادامه حمله نیست.

قانون ۱۱ فوتبال درباره آفساید چه می‌گوید؟

قانون ۱۱ فوتبال توسط هیئت بین‌المللی فوتبال، موسوم به IFAB، تدوین شده است.

بر اساس این قانون، بازیکن زمانی در موقعیت آفساید قرار دارد که در نیمه زمین حریف، بخشی از سر، بدن یا پاهای او از توپ و دومین بازیکن آخر تیم مقابل به خط دروازه حریف نزدیک‌تر باشد.

البته صرف قرار گرفتن در موقعیت آفساید، تخلف نیست.

بازیکن زمانی ممکن است جریمه شود که در بازی فعال دخالت کند؛ برای مثال، توپ ارسال‌شده از سوی هم‌تیمی را بازی کند یا مانع مؤثر فعالیت بازیکن حریف شود.

همچنین برخلاف تصور رایج، معیار تشخیص آفساید لزوماً آخرین مدافع نیست.

قانون از دومین بازیکن آخر تیم حریف صحبت می‌کند؛ زیرا دروازه‌بان نیز در شمار بازیکنان حریف قرار می‌گیرد.

بااین‌حال، همین قانون سه استثنای مشخص برای دریافت مستقیم توپ در نظر گرفته است.

سه موقعیتی که در فوتبال آفساید ندارند

مطابق بند ۱۱.۳ مقررات IFAB، دریافت مستقیم توپ در سه نوع شروع مجدد مشمول تخلف آفساید نمی‌شود.

بنابراین، مهاجمی که توپ را مستقیماً از پرتاب اوت، کرنر یا ضربه دروازه دریافت می‌کند، صرفاً به دلیل قرار داشتن جلوتر از خط دفاعی جریمه نخواهد شد.

این موضوع حتی زمانی برقرار است که بازیکن در نیمه حریف و جلوتر از تمام مدافعان قرار گرفته باشد.

تفاوت ضربه دروازه با ارسال بلند دروازه‌بان چیست؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در تحلیل گل استقلال باید به آن توجه کرد، تفاوت میان ضربه دروازه و ارسال معمولی دروازه‌بان است.

بر اساس قانون ۱۶ فوتبال، ضربه دروازه زمانی اعلام می‌شود که توپ به‌طور کامل از خط عرضی خارج شده باشد، آخرین بار بازیکن تیم مهاجم آن را لمس کرده باشد و گلی به ثمر نرسیده باشد.

در اجرای این ضربه، توپ باید ساکن باشد و از داخل محوطه دروازه زده شود.

اما اگر دروازه‌بان توپ را در جریان مسابقه مهار کند و سپس از دست یا روی زمین برای مهاجم خود ارسال کند، این اقدام لزوماً ضربه دروازه محسوب نمی‌شود.

در چنین حالتی، قانون آفساید به شکل معمول اجرا خواهد شد.

بنابراین، برای قضاوت درباره یک صحنه باید نوع دقیق شروع مجدد مشخص باشد.

صرف اینکه توپ از پای دروازه‌بان به مهاجم برسد، برای معافیت از آفساید کافی نیست.

اگر توپ پیش از رسیدن به آزادی به بازیکن دیگری برخورد می‌کرد چه می‌شد؟

یکی دیگر از نکات مهم قانون ۱۱، تأکید بر دریافت مستقیم توپ است.

فرض کنیم فرعباسی ضربه دروازه را اجرا کند، اما توپ ابتدا به یکی از هم‌تیمی‌های آزادی برسد.

اگر آن بازیکن توپ را لمس کند و سپس برای آزادی بفرستد، استثنای دریافت مستقیم از ضربه دروازه دیگر درباره این پاس جدید اعمال نمی‌شود.

در این شرایط، موقعیت آزادی در لحظه لمس یا ارسال توپ توسط هم‌تیمی‌اش بررسی خواهد شد.

اگر آزادی در آن لحظه در موقعیت آفساید باشد و سپس در بازی دخالت کند، امکان اعلام تخلف وجود دارد.

این موضوع نشان می‌دهد که استثنای ضربه دروازه به کل حمله منتقل نمی‌شود.

در واقع، هر تماس جدید بازیکنان تیم مهاجم می‌تواند مبنای تازه‌ای برای ارزیابی آفساید ایجاد کند.

آیا پاس محمدرضا آزادی به محمدحسین اسلامی می‌توانست آفساید باشد؟

پس از آنکه آزادی توپ را دریافت کرد، با ضربه سر آن را به محمدحسین اسلامی رساند.

این ضربه سر یک تماس تازه از سوی بازیکن استقلال بود.

بنابراین، برای بررسی موقعیت اسلامی باید شرایط او در لحظه ضربه سر آزادی سنجیده شود.

اگر اسلامی هنگام ضربه سر در موقعیت مجاز قرار داشته باشد، دریافت توپ مشکلی نخواهد داشت.

همین قاعده درباره پاس اسلامی به یاسر آسانی نیز برقرار است.

موقعیت آسانی باید در لحظه ارسال پاس توسط اسلامی بررسی شود، نه در زمان ضربه دروازه فرعباسی.

در صحنه مورد بحث، گل آسانی پذیرفته شد و نتیجه مسابقه با همان گل تعیین شد.

به این ترتیب، موضوع اصلی اعتراض احتمالی به آغاز حمله، یعنی دریافت توپ توسط آزادی، با استثنای قانونی ضربه دروازه توضیح داده می‌شود.

آیا VAR می‌توانست گل استقلال را مردود اعلام کند؟

کمک‌داور ویدئویی در چارچوب مقررات، امکان بررسی گل‌ها و تخلفات مؤثر در روند گلزنی را دارد.

در صحنه‌هایی که احتمال آفساید وجود دارد، نوع شروع مجدد بازی و لحظه تماس توپ با بازیکنان اهمیت تعیین‌کننده‌ای پیدا می‌کند.

اگر مهاجم توپ را مستقیماً از ضربه دروازه دریافت کرده باشد، موقعیت اولیه او مبنایی برای مردود کردن گل به دلیل آفساید نخواهد بود.

اما اگر در مراحل بعدی حمله، بازیکنی در موقعیت آفساید مرتکب تخلف شود، امکان بررسی آن وجود دارد.

در مورد گل استقلال، منابع بررسی‌شده تصمیم نهایی پذیرش گل را تأیید می‌کنند؛ بااین‌حال، گزارش فنی مستقلی از جزئیات احتمالی بررسی VAR این صحنه در دسترس نیست.

بنابراین، نباید بدون مستندات رسمی ادعا کرد که داور ویدئویی دقیقاً چه تصاویری را بررسی کرده است.

نقش محمدرضا آزادی در گل پیروزی‌بخش استقلال

محمدرضا آزادی در دقیقه ۷۴ به‌جای سعید سحرخیزان وارد زمین شد.

حضور او در خط حمله به استقلال امکان داد از توپ‌های بلند و نبردهای هوایی استفاده کند.

در دقیقه ۸۵، آزادی به موقعیتی نزدیک دروازه الشمال رسید، اما نتوانست توپ را وارد دروازه کند.

چند دقیقه بعد، او در مهم‌ترین حرکت مسابقه نقش مؤثری ایفا کرد.

ضربه سر آزادی پس از شروع مجدد فرعباسی، توپ را به محمدحسین اسلامی رساند و استقلال توانست با یک انتقال سریع، مدافعان حریف را پشت سر بگذارد.

اسلامی نیز با پاس نهایی خود آسانی را صاحب موقعیت کرد.

به این ترتیب، هر سه بازیکن در شکل‌گیری گل نقش داشتند، هرچند گل به نام یاسر آسانی ثبت شد.

پیروزی استقلال مقابل الشمال چه اهمیتی داشت؟

استقلال با برتری یک بر صفر برابر الشمال قطر، امتیازات خود را در لیگ نخبگان آسیا به ۹ رساند.

این پیروزی سومین برد نماینده ایران در چهار مسابقه ابتدایی رقابت‌ها بود.

آبی‌پوشان پیش از این نیز برابر السد و الغرافه قطر به پیروزی رسیده بودند.

پیروزی مقابل الشمال سبب شد استقلال در پایان مسابقه به‌طور موقت به رده سوم جدول منطقه غرب صعود کند.

ارزش این نتیجه برای استقلال تنها به سه امتیاز محدود نبود؛ زیرا گل دیرهنگام آسانی در شرایطی به ثمر رسید که مسابقه تا دقیقه ۹۰ بدون گل پیش رفته بود.

از سوی دیگر، این گل نمونه‌ای از اهمیت شروع مجدد سریع و استفاده درست از فضای پشت خط دفاعی حریف به شمار می‌رود.

جمع‌بندی؛ آیا گل استقلال به الشمال سالم بود؟

گل یاسر آسانی در دقیقه ۹۰+۱ دیدار استقلال و الشمال قطر پذیرفته شد و پیروزی یک بر صفر آبی‌پوشان را رقم زد.

درباره موقعیت اولیه محمدرضا آزادی این پرسش مطرح شد که چرا با وجود قرار گرفتن او جلوتر از مدافعان، آفساید اعلام نشد.

پاسخ قانون ۱۱ روشن است: اگر آزادی توپ را مستقیماً از ضربه دروازه فرعباسی دریافت کرده باشد، موقعیت او مشمول تخلف آفساید نمی‌شود؛ حتی اگر از تمام مدافعان الشمال جلوتر بوده باشد.

البته پس از ضربه سر آزادی، تماس بعدی بازیکنان استقلال دوباره تابع مقررات معمول آفساید است.

در نتیجه، تفاوت اصلی این صحنه با یک پاس بلند عادی، نوع شروع مجدد بازی بود؛ جزئیاتی که گاهی در تشخیص درستی تصمیمات داوری، اهمیتی بیشتر از موقعیت ظاهری مهاجم دارند.