افشاگری شاهرخ بیانی درباره انتقال نافرجام حمید علیدوستی به استقلال؛ مخالفت پورحیدری و ماجرای عجیب حذف از تیم ملی
در روزهایی که فوتبال ایران در سوگ حمید علیدوستی قرار دارد، شاهرخ بیانی از خاطرهای سخن گفته که میتوانست مسیر باشگاهی این مهاجم را تغییر دهد.
بیانی در گفتوگویی که چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، اعلام کرد در سال ۱۳۶۳ و هنگام حضور مشترک با علیدوستی در تیم ملی، تلاش کرده بود زمینه انتقال او به استقلال را فراهم کند.
به گفته کاپیتان سابق آبیپوشان، علیدوستی در آن دوره یکی از کاملترین مهاجمان فوتبال ایران بود و تواناییهای فنی او میتوانست به خط حمله استقلال کمک قابلتوجهی کند.
بیانی توضیح داد که ابتدا بهصورت محرمانه با علیدوستی مذاکره کرده و رضایت اولیه او را برای پیوستن به استقلال گرفته بود.
بااینحال، این توافق غیررسمی هرگز به قرارداد باشگاهی تبدیل نشد.
آنچه باعث توقف انتقال شد، به روایت بیانی، مخالفت منصور پورحیدری بود؛ مربیای که در آن سالها درباره آینده ترکیب استقلال تصمیم میگرفت.
چرا منصور پورحیدری با استقلالی شدن علیدوستی مخالفت کرد؟
شاهرخ بیانی میگوید پس از جلب رضایت علیدوستی، موضوع را با منصور پورحیدری در میان گذاشت.
او انتظار داشت سرمربی استقلال از جذب چنین مهاجم باتجربهای استقبال کند، اما پاسخ متفاوتی دریافت کرد.
بر اساس روایت بیانی، پورحیدری تواناییهای فنی علیدوستی را قبول داشت، ولی معتقد بود سن این بازیکن برای سرمایهگذاری بلندمدت باشگاه مناسب نیست.
علیدوستی متولد اسفند ۱۳۳۴ بود و در سال ۱۳۶۳ حدود ۲۸ تا ۲۹ سال داشت.
در فضای فوتبال آن دوران، نگاه باشگاهها به سن بازیکنان با شرایط حرفهای امروز تفاوت داشت و ممکن بود یک بازیکن نزدیک به ۳۰ سالگی، گزینه مناسبی برای برنامههای بلندمدت تلقی نشود.
بیانی اکنون این تصمیم را اشتباه میداند و معتقد است استقلال فرصت جذب یکی از مهاجمان توانمند فوتبال ایران را از دست داد.
البته این ارزیابی دیدگاه شخصی اوست و نمیتوان با قطعیت گفت حضور علیدوستی چه تأثیری بر نتایج استقلال میگذاشت.
آیا حمید علیدوستی واقعاً در آستانه استقلالی شدن بود؟
نکته مهم این است که ماجرای انتقال نافرجام علیدوستی، روایت تازهای نیست.
شاهرخ بیانی در مصاحبههای سالهای گذشته نیز از تلاش خود برای جذب این مهاجم صحبت کرده بود.
او در گفتوگویی در آذر ۱۴۰۰ توضیح داده بود که علیدوستی تمایل به حضور در استقلال داشت، اما پورحیدری با توجه به سن بازیکن و شرایط ترکیب تیم، با این انتقال موافقت نکرد.
تکرار این خاطره در چند مصاحبه نشان میدهد بیانی بر روایت خود تأکید دارد.
بااینحال، سند رسمی مربوط به مذاکرات یا پیشنهاد قراردادی باشگاه استقلال منتشر نشده است.
ازاینرو، دقیقترین توصیف ماجرا این است که انتقال علیدوستی به استقلال در سطح گفتوگوهای اولیه پیش رفته بود، اما به مرحله امضای قرارداد نرسید.
این تفاوت اهمیت دارد؛ زیرا توافق شخصی یک بازیکن با همتیمی سابقش، الزاماً به معنای توافق رسمی دو باشگاه نیست.
پیشنهاد مربیگری استقلال به علیدوستی در سال ۱۳۸۹
جالب اینکه ارتباط نام حمید علیدوستی با استقلال تنها به دوران بازیگری محدود نماند.
در سال ۱۳۸۹ نیز نام این مربی بهعنوان یکی از گزینههای حضور در کادر فنی استقلال مطرح شده بود.
بر اساس گزارشهای تاریخی، پس از بازگشت علی فتحاللهزاده به مدیریت باشگاه، منصور پورحیدری پیشنهاد تشکیل کادر فنی با حضور یورگن گده و حمید علیدوستی را بررسی کرده بود.
در این طرح، گده گزینه سرمربیگری و علیدوستی گزینه دستیاری او بود.
بااینحال، این برنامه نیز اجرایی نشد و در نهایت پرویز مظلومی هدایت استقلال را بر عهده گرفت.
به این ترتیب، علیدوستی در دو مقطع متفاوت به حضور در مجموعه استقلال نزدیک شد، اما هیچیک از این فرصتها به همکاری رسمی منتهی نشد.
این اتفاق یکی از بخشهای کمتر شناختهشده زندگی فوتبالی مهاجمی است که بخش عمده دوران باشگاهی خود را با پیراهن هما سپری کرد.
ماجرای عجیب حذف شاهرخ بیانی از تیم ملی به خاطر لباس شیک
بخش جنجالیتر اظهارات شاهرخ بیانی به اتفاقات پیش از بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ دهلی مربوط میشود.
او مدعی شد در آستانه این رقابتها، خودش و حمید علیدوستی به همراه پنج بازیکن دیگر، به دلایلی غیرمرتبط با عملکرد فنی از فهرست تیم ملی کنار گذاشته شدند.
بیانی میگوید درباره او حساسیتهایی نسبت به پوشیدن لباسهای مرتب و شیک وجود داشت.
به روایت این بازیکن سابق، برخی مسئولان وقت فوتبال از نوع پوشش او رضایت نداشتند و این موضوع در تصمیمگیری درباره حضورش در تیم ملی اثر گذاشت.
بیانی این برخورد را ناعادلانه توصیف کرده و معتقد است تصمیمهای غیرورزشی، فرصت حضور در یک رویداد مهم بینالمللی را از او گرفت.
بااینحال، تاکنون سند رسمی مستقلی که دلیل دقیق حذف این بازیکنان را مشخص کند، در دسترس نیست.
بنابراین، ادعای کنار گذاشته شدن بیانی به دلیل نوع پوشش باید به نام خود او نقل شود و نباید بهعنوان نتیجه یک بررسی رسمی معرفی شود.
حمید علیدوستی به دلیل گیتار زدن از تیم ملی کنار گذاشته شد؟
شاهرخ بیانی در بخش دیگری از مصاحبه خود به علاقه حمید علیدوستی به موسیقی اشاره کرد.
او مدعی شد در آن مقطع، نواختن گیتار در منزل یکی از موضوعاتی بود که درباره علیدوستی مطرح میشد و در کنار گذاشته شدن او از تیم ملی نقش داشت.
این روایت با برخی اظهارات دیگر درباره برخوردهای غیرورزشی با بازیکنان دهه ۱۳۶۰ همخوانی دارد.
در گزارشهای منتشرشده پس از درگذشت علیدوستی نیز به علاقه او به موسیقی، مطالعه و فعالیتهای فرهنگی اشاره شده است.
برخی همدورهایهای این بازیکن گفتهاند او به دلیل علاقه به موسیقی با محدودیتهایی مواجه شده بود.
بااینحال، درباره اینکه این موضوع دقیقاً در کدام مقطع و با چه تصمیم رسمی به حذف او منجر شده، اطلاعات کامل و یکسانی منتشر نشده است.
به همین دلیل، اصل ادعا در چارچوب خاطرات بازیکنان آن دوره قابل گزارش است، اما تعیین علت قطعی حذف نیازمند اسناد و توضیحات مسئولان وقت خواهد بود.
تیم ملی ایران در بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ چه نتیجهای گرفت؟
برای بررسی اهمیت روایت شاهرخ بیانی، باید عملکرد تیم ملی ایران در بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ را نیز مرور کرد.
تیم ملی در این مسابقات که به میزبانی دهلینو برگزار شد، در مرحله گروهی مقابل ژاپن شکست خورد، اما کره جنوبی و یمن جنوبی را شکست داد.
ایران در نهایت به مرحله یکچهارم نهایی رسید و با شکست یک بر صفر مقابل کویت در وقت اضافه از رقابتها کنار رفت.
بنابراین، تیم ملی ایران در بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ حضور داشت، اما بیانی میگوید خودش و شماری از بازیکنان دیگر از ترکیب اعزامی کنار گذاشته شدند.
نکته قابلتوجه این است که بعضی گزارشهای زندگینامهای، حضور علیدوستی در بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ را ثبت کردهاند؛ موضوعی که با روایت بیانی درباره حذف او پیش از اعزام اختلاف دارد.
برای حل قطعی این اختلاف باید فهرست رسمی بازیکنان اعزامی و برگه مسابقات همان دوره بررسی شود.
حسرت جام ملتهای آسیا ۱۹۸۴؛ ایران چقدر به قهرمانی نزدیک بود؟
یکی دیگر از بخشهای مهم صحبتهای شاهرخ بیانی به جام ملتهای آسیا ۱۹۸۴ سنگاپور اختصاص دارد.
او معتقد است تیم ملی ایران در آن دوره از توانایی قهرمانی برخوردار بود، اما مصدومیت حمید علیدوستی باعث شد قدرت هجومی تیم کاهش پیدا کند.
ایران در نخستین مسابقه خود با نتیجه سه بر صفر امارات را شکست داد.
حمید علیدوستی، شاهرخ بیانی و ناصر محمدخانی گلزنان ایران در این مسابقه بودند.
تیم ملی در دیدار بعدی چین را نیز دو بر صفر شکست داد و شروع امیدوارکنندهای در رقابتها داشت.
اما علیدوستی پس از بازیهای ابتدایی به دلیل مصدومیت نتوانست تیم ملی را در ادامه مسابقات همراهی کند.
غیبت مهاجمی که در نخستین دیدار گلزنی کرده بود، یکی از اتفاقات مهم آن دوره به شمار میرفت.
بااینحال، اینکه ایران بدون این مصدومیت حتماً قهرمان میشد، یک فرض تاریخی است و امکان اثبات قطعی آن وجود ندارد.
شکست تلخ مقابل عربستان؛ گل شاهرخ بیانی و اشتباه سرنوشتساز
تیم ملی ایران در مرحله نیمهنهایی جام ملتهای آسیا ۱۹۸۴ مقابل عربستان قرار گرفت.
شاهرخ بیانی در دقیقه ۴۳ موفق شد گل نخست ایران را به ثمر برساند.
این برتری تا دقایق پایانی ادامه داشت، اما در دقیقه ۸۸ شاهین بیانی، برادر شاهرخ، به اشتباه دروازه خودی را باز کرد و مسابقه به تساوی کشیده شد.
دیدار در پایان وقت اضافه با نتیجه یک بر یک خاتمه یافت و عربستان در ضربات پنالتی با نتیجه پنج بر چهار پیروز شد.
ایران سپس در مسابقه ردهبندی نیز پس از تساوی یک بر یک مقابل کویت، در ضربات پنالتی شکست خورد و در جایگاه چهارم قرار گرفت.
این نتایج نشان میدهد تیم ملی در فاصله بسیار کمی با رسیدن به فینال قرار داشت.
با وجود این، عوامل متعددی در ناکامی ایران نقش داشتند و نمیتوان نتیجه مسابقات را صرفاً به مصدومیت یک بازیکن نسبت داد.
شاهرخ بیانی: تیم ۱۹۸۴ حتی از نسل جام جهانی ۱۹۷۸ بهتر بود
شاهرخ بیانی در بخش دیگری از خاطرات خود به مقایسه نسلهای مختلف فوتبال ایران پرداخت.
او با اشاره به کیفیت بازیکنان حاضر در جام ملتهای ۱۹۸۴ گفت حشمت مهاجرانی، سرمربی تیم ملی در جام جهانی ۱۹۷۸، نیز از تواناییهای بالای آن تیم تمجید کرده بود.
به روایت بیانی، مهاجرانی معتقد بود تیم سال ۱۹۸۴ از نظر کیفیت فنی ظرفیت بسیار بالایی داشت.
البته مقایسه دو تیم متعلق به دورههای متفاوت، به دلیل تفاوت حریفان، شرایط مسابقات و سبک بازی، بیشتر جنبه کارشناسی و شخصی دارد.
تیم ملی ۱۹۷۸ نخستین حضور ایران در جام جهانی را تجربه کرد، در حالی که تیم ۱۹۸۴ با وجود کیفیت قابلتوجه بازیکنانش در کسب عنوان قهرمانی آسیا ناکام ماند.
بااینحال، هر دو نسل در تاریخ فوتبال ایران جایگاه ویژهای دارند.
جمعبندی؛ خاطراتی که بخشهای ناگفته فوتبال ایران را روشن میکنند
اظهارات تازه شاهرخ بیانی درباره حمید علیدوستی، سه موضوع مهم از تاریخ فوتبال ایران را دوباره مطرح کرده است: انتقال نافرجام به استقلال، ادعای برخوردهای غیرورزشی با بازیکنان تیم ملی و حسرت قهرمانی در جام ملتهای آسیا ۱۹۸۴.
بیانی معتقد است منصور پورحیدری با مخالفت خود، استقلال را از جذب یک مهاجم توانمند محروم کرد.
او همچنین از تصمیماتی انتقاد کرده که به گفته خودش باعث کنار گذاشته شدن برخی بازیکنان از تیم ملی پیش از بازیهای آسیایی ۱۹۸۲ شد.
در کنار این خاطرات، مصدومیت علیدوستی در جام ملتهای ۱۹۸۴ همچنان یکی از اتفاقات مهم آن دوره به شمار میرود؛ مسابقاتی که ایران در آن چهارم شد.
درگذشت حمید علیدوستی بار دیگر فرصتی فراهم کرده تا خاطرات نسلهای گذشته فوتبال ایران بازخوانی شود؛ خاطراتی که برخی از آنها با آمار تاریخی قابل تأییدند و برخی دیگر برای ثبت دقیق در تاریخ، همچنان به اسناد و روایتهای تکمیلی نیاز دارند.