زلزله در انتخابات ریاست فیفا ۲۰۲۷؛ رقیب آسیایی اینفانتینو از راه رسید | پایان سلطنت رئیس فیفا نزدیک است؟

فدراسیون فوتبال ژاپن روز پنجشنبه ۵ نوامبر ۲۰۲۶ از تصمیم کوزو تاشیما برای حضور در انتخابات ریاست فیفا حمایت کرد. این تصمیم در نشست هیئت‌مدیره فدراسیون اتخاذ شد و یک روز بعد، در تاریخ ۶ نوامبر، به‌صورت رسمی در وب‌سایت این نهاد انتشار یافت.

تاشیمای ۶۸ ساله که سابقه ریاست فدراسیون فوتبال ژاپن را در کارنامه دارد، با تأکید بر ضرورت بازگرداندن اصول اخلاقی و مدیریتی به فوتبال جهان، اعلام کرد که هدفش صرفاً شکست دادن اینفانتینو نیست.

او در مواضع خود بر سه مفهوم اساسی تأکید کرده است: صداقت، سلامت مدیریتی و درستکاری. به اعتقاد این مدیر ژاپنی، فوتبال این کشور طی سال‌های گذشته تلاش کرده این ارزش‌ها را در ساختار مدیریتی خود تقویت کند و اکنون زمان انتقال چنین رویکردی به سطح جهانی فرا رسیده است.

تسونیاسو میاموتو، رئیس کنونی فدراسیون فوتبال ژاپن، نیز با حمایت از این تصمیم اعلام کرد که تجربه مدیریتی و بین‌المللی تاشیما می‌تواند در مسیر توسعه فوتبال جهان مورد استفاده قرار گیرد.

تأیید رسمی این خبر در بیانیه فدراسیون فوتبال ژاپن و گزارش‌های خبرگزاری رویترز و آسوشیتدپرس نشان می‌دهد که نامزدی تاشیما صرفاً یک گمانه‌زنی رسانه‌ای نیست؛ هرچند حضور نهایی او در برگه رأی همچنان به تکمیل شرایط قانونی بستگی دارد.

کوزو تاشیما کیست و چه سابقه‌ای در مدیریت فوتبال دارد؟

این سابقه می‌تواند یکی از مهم‌ترین امتیازات او در انتخابات باشد. برخلاف نامزدهایی که صرفاً با سابقه ورزشی وارد رقابت می‌شوند، تاشیما تجربه حضور در فدراسیون ملی، کنفدراسیون آسیا و شورای فیفا را دارد.

با این حال، تجربه مدیریتی به‌تنهایی برای پیروزی کافی نیست. نامزد ریاست فیفا باید بتواند میان فدراسیون‌هایی با منافع اقتصادی، جغرافیایی و سیاسی متفاوت ائتلافی گسترده تشکیل دهد.

انتخابات ریاست فیفا ۲۰۲۷ چه زمانی برگزار می‌شود؟

بر اساس اعلام رسمی فیفا، انتخابات ریاست این نهاد روز ۱۸ مارس ۲۰۲۷، برابر با ۲۷ اسفند ۱۴۰۵، در شهر رباط مراکش و در جریان هفتادوهفتمین کنگره فیفا برگزار خواهد شد.

اما نخستین مرحله تعیین‌کننده برای نامزدها بسیار زودتر فرا می‌رسد.

متقاضیان حضور در انتخابات تا ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ فرصت دارند مدارک و حمایت‌های موردنیاز را ارائه دهند. مطابق ضوابط انتخابات، هر نامزد باید حمایت دست‌کم پنج فدراسیون عضو فیفا را به دست آورد و بررسی صلاحیت را نیز پشت سر بگذارد.

از آنجا که فدراسیون ژاپن حمایت خود را از تاشیما اعلام کرده، او برای تکمیل حداقل حمایت‌های لازم به تأیید چهار فدراسیون دیگر نیاز دارد.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اعلام آمادگی برای انتخابات با تأیید نهایی نامزدی تفاوت دارد و تا پایان مراحل قانونی نمی‌توان حضور قطعی تمام افراد در برگه رأی را تضمین کرد.

رقبای اینفانتینو چه کسانی هستند؟

تا زمان انتشار این گزارش، سه چهره برای حضور در انتخابات ریاست فیفا اعلام آمادگی کرده‌اند.

رامون وگا در اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که قصد دارد برای ریاست فیفا نامزد شود. این مدافع سابق فوتبال سوئیس پیش‌تر نیز برای ورود به انتخابات تلاش کرده بود، اما موفق به دریافت حمایت‌های لازم نشد.

وگا وعده داده است که برای اصلاح ساختار مدیریتی فیفا، افزایش اعتماد عمومی و ایجاد تغییرات در شیوه اداره فوتبال جهان تلاش کند.

اکنون حضور تاشیما باعث شده رقابت احتمالی دیگر صرفاً میان دو چهره سوئیسی نباشد. ورود نماینده‌ای از آسیا می‌تواند آرایش سیاسی انتخابات را تغییر دهد، به‌ویژه اگر او موفق شود حمایت فدراسیون‌های منتقد مدیریت کنونی را جلب کند.

چرا یوفا به دنبال رقیبی برای اینفانتینو است؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات انتخابات پیش‌رو، اختلافات میان فیفا و اتحادیه فوتبال اروپا، یوفا، است.

در ماه‌های اخیر، طرح بحث‌برانگیز ورود سرمایه‌گذاران خصوصی به بخشی از فعالیت‌های تجاری فیفا با واکنش منفی شماری از مدیران فوتبال روبه‌رو شد. منتقدان نسبت به پیامدهای احتمالی این اقدام برای نحوه مدیریت حقوق تجاری مسابقات، نظارت و استقلال تصمیم‌گیری ابراز نگرانی کردند.

این طرح در نهایت به نتیجه نرسید، اما اختلافات ایجادشده به بحث گسترده‌تری درباره شفافیت مدیریتی فیفا تبدیل شد.

گزارش گاردین نشان می‌دهد تاشیما با برخی مسئولان فوتبال اروپا ارتباط داشته و احتمال حمایت بخشی از جریان مخالف اینفانتینو از او مطرح است. با این حال، یوفا هنوز رسماً اعلام نکرده که تاشیما نامزد مورد حمایت این نهاد خواهد بود.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا حمایت احتمالی پشت‌پرده با اعلام رسمی پشتیبانی انتخاباتی یکسان نیست.

چرا تاشیما بر استقلال از دولت‌ها تأکید دارد؟

یکی از بخش‌های قابل‌توجه اظهارات تاشیما، تأکید بر نبود حمایت دولتی از کارزار انتخاباتی اوست.

این مدیر ژاپنی اعلام کرده که پشتیبانی فدراسیون فوتبال کشورش مهم‌ترین پشتوانه او محسوب می‌شود و نامزدی‌اش بر اساس حمایت یا تأیید هیچ دولت مشخصی شکل نگرفته است.

این موضع‌گیری را می‌توان تلاشی برای برجسته کردن استقلال مدیریت ورزشی دانست؛ موضوعی که همواره در روابط میان فیفا، دولت‌ها و فدراسیون‌های ملی اهمیت داشته است.

البته استقلال واقعی یک نامزد تنها از طریق اظهارنظر سنجیده نمی‌شود. شفافیت منابع مالی کارزار انتخاباتی، نحوه جذب حمایت فدراسیون‌ها و تعهد به نظارت مستقل نیز می‌تواند معیارهای مهم ارزیابی باشد.

آیا کوزو تاشیما می‌تواند جانی اینفانتینو را شکست دهد؟

اگرچه ورود تاشیما فضای انتخابات را رقابتی‌تر کرده، اما ارزیابی شرایط نشان می‌دهد اینفانتینو همچنان از موقعیت قدرتمندی برخوردار است.

رئیس کنونی فیفا در سال‌های گذشته توانسته شبکه گسترده‌ای از روابط مدیریتی و حمایت فدراسیون‌های عضو ایجاد کند. برنامه‌های توسعه فوتبال و منابع مالی اختصاص‌یافته به فدراسیون‌ها نیز در روابط این نهاد با اعضا نقش مهمی ایفا می‌کنند.

از سوی دیگر، حمایت اخیر شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه، رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا، از اینفانتینو نشان می‌دهد که حتی در قاره محل فعالیت تاشیما نیز حمایت یکپارچه‌ای از نامزد ژاپنی وجود ندارد.

با وجود این، تاشیما ممکن است از حمایت برخی فدراسیون‌های اروپایی و آسیایی برخوردار شود که خواهان تغییر در ساختار مدیریتی فیفا هستند.

فیفا ۲۱۱ فدراسیون عضو دارد و هر عضو دارای یک حق رأی است. در صورت شرکت همه اعضا و معتبر بودن تمام آرا، نامزد پیروز برای کسب اکثریت مطلق به حداقل ۱۰۶ رأی نیاز خواهد داشت.

بنابراین مهم‌ترین چالش تاشیما، تبدیل حمایت‌های سیاسی و رسانه‌ای به آرای واقعی فدراسیون‌هاست.

سه سناریوی احتمالی برای انتخابات ریاست فیفا

با توجه به شرایط کنونی، سه سناریو قابل بررسی است.

سناریوی نخست، پیروزی مجدد اینفانتینو است. اگر حمایت کنفدراسیون‌های بزرگ و بخش قابل‌توجهی از فدراسیون‌های ملی حفظ شود، رئیس کنونی فیفا همچنان بیشترین شانس را خواهد داشت.

سناریوی دوم، شکل‌گیری ائتلاف گسترده مخالفان است. در این وضعیت، تاشیما یا یکی دیگر از نامزدها می‌تواند با دریافت حمایت بخش بزرگی از اروپا و تعدادی از کشورهای آسیایی و سایر قاره‌ها رقابت را نزدیک‌تر کند.

سناریوی سوم، پراکندگی آرای مخالفان است. اگر چند نامزد منتقد اینفانتینو در انتخابات باقی بمانند و نتوانند حمایت مشترکی ایجاد کنند، احتمال کاهش قدرت انتخاباتی جریان مخالف وجود خواهد داشت.

در هر سه سناریو، فهرست نهایی نامزدهای تأییدصلاحیت‌شده و موضع رسمی فدراسیون‌ها نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.

جمع‌بندی؛ انتخابات فیفا به آزمونی برای آینده مدیریت فوتبال تبدیل شد

اعلام نامزدی کوزو تاشیما را باید یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی اخیر فوتبال جهان دانست. این مدیر ژاپنی با شعار بازگرداندن صداقت، شفافیت و سلامت مدیریتی به فیفا وارد رقابتی شده که تا همین اواخر، شانس رئیس مستقر در آن بسیار بالا ارزیابی می‌شد.

با این حال، حمایت رسمی فدراسیون ژاپن نخستین گام است و تاشیما برای تبدیل شدن به رقیبی جدی باید حمایت کشورهای بیشتری را جلب کند.

تاریخ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ نخستین نقطه عطف انتخابات خواهد بود. در این روز مشخص می‌شود کدام نامزدها مدارک و حمایت‌های لازم را ارائه کرده‌اند؛ البته تأیید نهایی صلاحیت‌ها نیز باید انجام شود.

تا آن زمان، پرسش اصلی این نیست که آیا دوران ریاست اینفانتینو به پایان رسیده است؛ بلکه این است که آیا مخالفان او می‌توانند اختلافات خود را کنار بگذارند و یک ائتلاف مؤثر انتخاباتی تشکیل دهند یا خیر.

پاسخ این پرسش می‌تواند سرنوشت ریاست فیفا در مارس ۲۰۲۷ و مسیر مدیریتی فوتبال جهان در سال‌های آینده را مشخص کند.