قیمت شیر خام در آستانه افزایش به ۷۰ هزار تومان؛ لبنیات دوباره گران می‌شود؟

بررسی آخرین تحولات بازار لبنیات نشان می‌دهد پیشنهاد افزایش قیمت شیر خام پس از چند مرحله بررسی کارشناسی، در آستانه تصمیم‌گیری نهایی قرار گرفته است. دامداران افزایش شدید هزینه‌های تولید و رشد قیمت نهاده‌های دامی را مهم‌ترین دلایل درخواست اصلاح نرخ می‌دانند، اما افزایش قیمت محصولات لبنی در ماه‌های گذشته، نگرانی مصرف‌کنندگان را نیز به همراه داشته است.

یک مسئول آگاه  اعلام کرد: «معاون اول رئیس‌جمهور قیمت شیر خام را احتمالاً ۶۹ یا ۷۰ هزار تومان تصویب می‌کند.»

به گفته این مقام، پیشنهاد افزایش نرخ در سه مرحله با مشارکت تولیدکنندگان شیر خام، صنایع لبنی و ستاد تنظیم بازار بررسی و کارشناسی شده و اکنون برای تصمیم‌گیری نهایی به معاون اول رئیس‌جمهور ارائه می‌شود.

قیمت جدید شیر خام چقدر خواهد بود؟

آخرین نرخ رسمی شیر خام در ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام شد. بر اساس مصوبه کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای کشاورزی، قیمت هر کیلوگرم شیر خام با چربی ۳.۲ درصد درب دامداری، ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده بود.

اکنون در صورت تصویب نرخ ۶۹ هزار تومان، قیمت هر کیلوگرم شیر خام نسبت به نرخ رسمی قبلی ۸ هزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود ۱۴ درصد افزایش خواهد یافت. اگر نرخ ۷۰ هزار تومانی تصویب شود، میزان افزایش به ۹ هزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود ۱۵.۷ درصد می‌رسد.

البته پیش‌تر انجمن صنفی گاوداران و انجمن صنایع لبنی بر سر پیشنهاد قیمت ۶۸ هزار تومان درب دامداری و ۷۰ هزار تومان درب کارخانه به توافق رسیده بودند. بنابراین، برای محاسبه دقیق میزان افزایش باید مشخص شود نرخ نهایی اعلام‌شده مربوط به تحویل شیر در دامداری است یا کارخانه.

تا زمان انتشار این گزارش، تصویب و ابلاغ رسمی نرخ جدید تأیید نشده و قیمت ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان همچنان مبنای اعلام‌شده برای محاسبات رسمی است.

افزایش پنج‌برابری قیمت نهاده‌های دامی؛ دلیل درخواست دامداران

دامداران معتقدند ادامه تولید با نرخ فعلی شیر خام، با توجه به رشد هزینه‌های نگهداری دام و تأمین خوراک، دشوارتر شده است.

به گفته فعالان این حوزه، قیمت برخی نهاده‌های دامی در ماه‌های گذشته تا پنج برابر افزایش یافته است. رشد هزینه خوراک دام، حمل‌ونقل و سایر مخارج تولید، فشار مالی بیشتری بر واحدهای دامداری وارد کرده و زمینه درخواست بازنگری در نرخ خرید شیر خام را فراهم آورده است.

تولیدکنندگان تأکید دارند که قیمت مصوب باید با هزینه واقعی تولید تناسب داشته باشد تا فعالیت دامداری‌ها از نظر اقتصادی امکان‌پذیر بماند.

با این حال، افزایش هزینه تولید تنها یک سوی بازار است و سوی دیگر آن، توان خرید خانوارهایی قرار دارد که در ماه‌های اخیر با رشد قیمت محصولات لبنی مواجه شده‌اند.

احتمال افزایش قیمت شیر و لبنیات پس از تصویب نرخ جدید

یکی از نگرانی‌های اصلی درباره افزایش قیمت شیر خام، تأثیر احتمالی آن بر قیمت محصولات نهایی است. شیر خام ماده اولیه تولید انواع شیر بسته‌بندی، ماست، پنیر و سایر فرآورده‌های لبنی محسوب می‌شود و تغییر نرخ آن می‌تواند هزینه تولید کارخانه‌ها را افزایش دهد.

بر اساس قیمت‌های مطرح‌شده در بازار، در حالی که نرخ رسمی هر کیلوگرم شیر خام ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان است، قیمت برخی محصولات شیر بطری به حدود ۱۶۰ هزار تومان رسیده است.

البته اختلاف میان قیمت شیر خام و محصول بسته‌بندی‌شده را نمی‌توان به‌طور کامل سود صنایع لبنی دانست؛ زیرا هزینه فرآوری، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، توزیع و تفاوت وزن و مشخصات محصولات نیز در قیمت نهایی نقش دارند.

با وجود این، افزایش نرخ ماده اولیه بدون نظارت بر قیمت‌گذاری محصولات نهایی می‌تواند فشار بیشتری به مصرف‌کنندگان وارد کند.

در همین زمینه، علی‌احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی ایران، روز ۱۵ آبان اعلام کرده بود که تا پیش از تصویب نرخ جدید، افزایش قیمت شیر خام و محصولات لبنی مجاز نیست و کارخانه‌ها باید محاسبات خود را بر اساس نرخ رسمی قبلی انجام دهند.

اکنون تصمیم نهایی درباره قیمت شیر خام اهمیت زیادی برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان دارد. تصویب نرخ پیشنهادی ۶۹ تا ۷۰ هزار تومان می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌ای دامداران را کاهش دهد، اما اثر آن بر قیمت شیر، ماست و پنیر به نحوه اجرای مصوبه و میزان نظارت بر بازار محصولات لبنی بستگی خواهد داشت.