هلالی و سیب‌سرخی پس از ۲۲ سال؛ تکرار خاطره‌ای که برای عشاق‌العباس کهنه نشد

بعضی خاطرات را نمی‌توان با گذشت سال‌ها از ذهن پاک کرد. کافی است صدایی آشنا دوباره شنیده شود تا فاصله میان امروز و دیروز از میان برود. گویی زمان برای لحظه‌ای متوقف می‌شود و انسان به روزهایی بازمی‌گردد که دیگر تکرارشدنی نیستند.

بازخوانی مشترک عبدالرضا هلالی و حسین سیب‌سرخی از آن لحظه‌هاست؛ رویدادی که برای بسیاری از دوستداران مداحی دهه هشتاد، فراتر از تکرار یک نوحه قدیمی معنا پیدا می‌کند.

آن روزها، صدای این دو مداح از مجالس عزاداری به خانه‌ها می‌رسید. نوارها و لوح‌های فشرده مداحی دست‌به‌دست می‌شد و جوانانی که دل در گرو اهل‌بیت(ع) داشتند، با همین نواها خاطره می‌ساختند. در میان آن آثار، «پیر میخونه کوثر» و فراز ماندگار «اونا که یوسف رو دیدن...» جایگاهی ویژه یافت؛ نوحه‌ای که شور جوانی را با ارادت به قمر بنی‌هاشم(ع) پیوند می‌زد.

اکنون سال‌ها گذشته و همان دو صدا بار دیگر کنار یکدیگر شنیده می‌شوند. شاید جنس صداها تغییر کرده باشد و گذر عمر بر چهره‌ها نشسته باشد، اما آنچه این بازخوانی را شنیدنی می‌کند، شباهت امروز به دیروز نیست؛ تداوم احساسی است که در تمام این سال‌ها زنده مانده است.

نسل ما با این صداها خاطره دارد

برای کسانی که در دهه هشتاد نوجوان یا جوان بودند، نام هلالی و سیب‌سرخی یادآور بخشی از زندگی مذهبی و اجتماعی آنان است. دورانی که هیئت برای بسیاری از جوانان، تنها محل برگزاری مراسم عزاداری نبود؛ جایی برای دوستی، تعلق، تربیت عاطفی و تجربه جمعی ارادت به اهل‌بیت(ع) بود.

آن نسل امروز بزرگ‌تر شده است. مسئولیت‌های زندگی جای بسیاری از دل‌مشغولی‌های جوانی را گرفته و روزگار، هر یک را به مسیری برده است؛ اما گاه یک نوحه کافی است تا خاطرات فراموش‌شده دوباره جان بگیرند.

ارزش بازخوانی اخیر نیز در همین پیوند نهفته است. هلالی و سیب‌سرخی تنها نوحه‌ای قدیمی را تکرار نکرده‌اند؛ برای مخاطبان دیروز خود فرصتی فراهم کرده‌اند تا بار دیگر بخشی از جوانی‌شان را به یاد آورند.

این همان ویژگی کم‌نظیر فرهنگ هیئت است؛ فرهنگی که در آن، یک صدا می‌تواند حافظ خاطرات مشترک هزاران نفر باشد و یک مجلس، میان نسل‌هایی با فاصله چند دهه پیوند برقرار کند.

نام عباس(ع)؛ راز ماندگاری یک نوا

با این همه، ماندگاری چنین آثاری را نباید تنها به محبوبیت مداحان یا خاطره‌انگیز بودن یک سبک نسبت داد. آنچه این نواها را در حافظه علاقه‌مندان حفظ کرده، پیش از هر چیز، نامی است که برای آن خوانده شده‌اند.

حضرت ابوالفضل العباس(ع) در فرهنگ عاشورا، مظهر وفاداری، شجاعت، ادب و فداکاری است. از همین رو، نوحه‌هایی که با نام او در جان مخاطبان نشسته‌اند، برای بسیاری از دوستداران اهل‌بیت(ع) معنایی فراتر از یک اثر شنیداری دارند.

ممکن است سبک‌های مداحی تغییر کنند، نسل تازه‌ای از ذاکران ظهور کند و سلیقه مخاطبان دگرگون شود؛ اما محبتی که ریشه در باور و اعتقاد دارد، به‌آسانی از میان نمی‌رود.

بازخوانی امروز هلالی و سیب‌سرخی، بیش از آنکه یادآور شهرت یک نوحه باشد، گواه همین استمرار است؛ اینکه می‌توان پس از سال‌ها دوباره خواند، دوباره شنید و همچنان همان ارادت را در دل داشت.

شاید زیباترین تصویر این بازخوانی، نه در کنار هم قرار گرفتن دوباره دو مداح، بلکه در تصور همان جوان دیروز باشد که امروز، پس از گذشت بیش از دو دهه، صدای آشنای جوانی‌اش را می‌شنود و لبخندی آمیخته با دلتنگی بر لب می‌نشاند.

بیست‌ودو سال گذشته است؛ هلالی و سیب‌سرخی دیگر جوانان آن روز نیستند، مخاطبانشان نیز همان نوجوانان گذشته نیستند، اما عشق به عباس(ع) همچنان جوان مانده است.

و شاید تمام معنای این خاطره همین باشد:

زمان از ما عبور کرد، اما ما از عشق عباس(ع) عبور نکردیم.