قیمت نفت امروز ۲۰ آبان ۱۴۰۵؛ برنت به ۹۲ دلار بازگشت؛ تنگه هرمز بازار جهانی را دوباره ملتهب کرد

بازار جهانی نفت در معاملات چهارشنبه پس از تجربه افت شدید روز گذشته، با افزایش قیمت بازگشایی شد. نگرانی درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در خلیج فارس، بار دیگر توجه معامله‌گران را به خطر اختلال در عرضه نفت معطوف کرده است.

بر اساس گزارش رویترز، نفت خام برنت در ساعات اولیه معاملات با افزایش یک دلار و چهار سنتی به ۹۲ دلار و ۵۳ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با رشد ۶۷ سنتی در محدوده ۸۶ دلار و ۷۱ سنت معامله شد.

در گزارش به‌روزشده رویترز در ساعت ۹:۳۴ به وقت گرینویچ، قیمت برنت با رشد ۱.۴ درصدی به ۹۲ دلار و ۷۷ سنت و نفت آمریکا با افزایش ۰.۹ درصدی به ۸۶ دلار و ۸۰ سنت رسید. بنابراین، رقم ۹۲ دلار و ۲۶ سنت در گزارش اولیه، آخرین نرخ ثبت‌شده در منابع بررسی‌شده نیست.

این بازگشت قیمت در حالی رخ داده که نفت روز سه‌شنبه بیش از سه دلار در هر بشکه عقب‌نشینی کرده و به محدوده‌هایی رسیده بود که از اواخر ماه اوت مشاهده نشده بود.

با وجود افزایش قیمت در معاملات چهارشنبه، روند بازار همچنان شکننده است. کاهش یا افزایش احتمال توافق سیاسی می‌تواند در مدت کوتاهی انتظارات معامله‌گران را تغییر دهد و باعث نوسان شدید قیمت‌ها شود.

حمله به ۳۷ کشتی در تنگه هرمز؛ نگرانی تازه بازار نفت

یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت نفت در معاملات چهارشنبه، تداوم ناامنی در مسیرهای کشتیرانی خلیج فارس و تنگه هرمز است.

بر اساس داده‌های مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک که رویترز منتشر کرده، در ماه اکتبر ۳۷ کشتی در تنگه هرمز و آب‌های اطراف آن هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ رقمی که بالاترین آمار ماهانه از زمان آغاز درگیری‌های اخیر خاورمیانه محسوب می‌شود.

همچنین گزارش‌های اولیه از ثبت ۱۰ حمله در روزهای سپری‌شده ماه نوامبر حکایت دارند. این آمار نشان می‌دهد که با وجود افزایش تلاش‌های دیپلماتیک، خطرات امنیتی در مسیر انتقال نفت همچنان پابرجاست.

جون گو، تحلیلگر ارشد مؤسسه اسپارتا کامودیتیز، معتقد است افزایش حملات به کشتی‌ها در مسیرهای خلیج فارس هم‌زمان با ابهام در مذاکرات سیاسی، نگرانی فعالان بازار انرژی را تشدید کرده است.

با این حال، او تأکید کرده که افزایش جریان نفت از خاورمیانه و تحولات سیاسی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، همچنان زمینه شکل‌گیری انتظارات کاهشی در بازار را فراهم می‌کند.

این شرایط نشان می‌دهد که معامله‌گران با دو نیروی متضاد روبه‌رو هستند؛ نگرانی امنیتی که می‌تواند قیمت‌ها را افزایش دهد و امیدواری به کاهش تنش‌ها که فشار نزولی بر نفت ایجاد می‌کند.

حمله به نفتکش‌ها در آب‌های عمان؛ چرا امنیت تنگه هرمز اهمیت دارد؟

آژانس عملیات تجارت دریایی انگلیس، UKMTO، روز سه‌شنبه ۱۰ نوامبر اعلام کرد یک نفتکش در شمال شرق منطقه لیما در عمان هدف حمله قرار گرفته است.

هم‌زمان، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در بیانیه‌ای جداگانه اعلام کرد دو نفتکش پس از برخورد با مین‌های دریایی در مسیری که آن را غیرمجاز توصیف کرده، دچار آتش‌سوزی شده‌اند. جزئیات این ادعا، از جمله علت دقیق حادثه، نیازمند بررسی مستقل است.

اهمیت این حوادث تنها به خسارت احتمالی نفتکش‌ها محدود نمی‌شود. تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال انرژی در جهان است و هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، بیمه و تحویل محموله‌های نفتی را افزایش دهد.

بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کرد؛ حجمی معادل حدود ۲۵ درصد تجارت دریایی نفت جهان.

این میزان وابستگی نشان می‌دهد چرا حتی اخبار مربوط به حمله به چند کشتی می‌تواند واکنش بازارهای جهانی انرژی را به دنبال داشته باشد.

آیا توافق ایران و آمریکا قیمت نفت را کاهش می‌دهد؟

یکی از عوامل اصلی کاهش قیمت نفت در معاملات سه‌شنبه، افزایش امیدواری نسبت به کاهش تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا بود.

مقام‌های آمریکایی ضرورت انجام حملات نظامی تازه را کمتر مطرح کردند و همین مسئله موجب شد بخشی از نگرانی معامله‌گران درباره اختلال بیشتر در عرضه نفت کاهش پیدا کند.

با این حال، پس از آنکه یک مقام امنیتی ایران اعلام کرد مذاکراتی میان دو طرف در جریان نیست، بخشی از افت قیمت نفت جبران شد.

در تازه‌ترین تحول نیز رویترز گزارش داد که یک مقام ارشد امنیتی ایران با خروج مواد هسته‌ای غنی‌شده از کشور مخالفت کرده است. این موضع در شرایطی مطرح شده که واشنگتن خواهان گنجاندن مسائل هسته‌ای در مذاکرات اولیه است. انتشار این خبر به تقویت قیمت نفت در معاملات چهارشنبه کمک کرد.

از نگاه بازار انرژی، توافق احتمالی ایران و آمریکا می‌تواند بخشی از ریسک سیاسی موجود در قیمت نفت را کاهش دهد. با این حال، دستیابی به توافق سیاسی لزوماً به معنای بازگشت فوری جریان عادی نفتکش‌ها نخواهد بود.

مؤسسه تحقیقات نفتی LSEG در یادداشت ۱۰ نوامبر هشدار داده که حتی پس از توافق، بازگشت کامل تردد کشتی‌ها به پاک‌سازی مین‌های دریایی، کاهش هزینه بیمه و اطمینان مالکان کشتی‌ها از امنیت مسیر وابسته خواهد بود.

بنابراین، کاهش تنش سیاسی ممکن است سریع‌تر از عادی شدن شرایط عملیاتی حمل‌ونقل نفت اتفاق بیفتد.

افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت آمریکا؛ فشار تازه بر قیمت‌ها

در کنار تحولات خاورمیانه، داده‌های ذخایر نفت آمریکا نیز توجه معامله‌گران را جلب کرده است.

بر اساس اطلاعات اولیه مؤسسه نفت آمریکا، API، ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۶ نوامبر حدود ۹ میلیون بشکه افزایش یافته است.

این رقم از افزایش قابل‌توجه موجودی نفت در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان حکایت دارد و می‌تواند به‌عنوان عاملی کاهشی بر بازار اثر بگذارد. با این حال، افزایش ذخایر الزاماً به معنای کاهش تقاضای نهایی نیست و ممکن است تحت تأثیر تغییر واردات، صادرات یا فعالیت پالایشگاه‌ها نیز قرار گرفته باشد.

نکته مهم اینکه رقم ۹ میلیون بشکه‌ای مربوط به برآورد اولیه API است و در زمان گزارش رویترز، داده‌های رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا هنوز منتشر نشده بود.

اگر آمار رسمی نیز افزایش قابل‌توجه ذخایر را تأیید کند، ممکن است بخشی از فشار صعودی ناشی از ناامنی تنگه هرمز خنثی شود.

در مقابل، اختلاف معنادار آمار رسمی با برآورد اولیه می‌تواند باعث نوسانات تازه در معاملات نفت شود.

کاهش ۳۰ درصدی ظرفیت پالایش نفت روسیه؛ بازار انرژی با ریسک جدید

هم‌زمان با تحولات خاورمیانه، صنعت نفت روسیه نیز تحت تأثیر حملات پهپادی اوکراین قرار گرفته است.

خبرگزاری رویترز در گزارش ۱۰ نوامبر، به نقل از منابع صنعتی اعلام کرد حملات پهپادی از اواخر اکتبر باعث اختلال در حدود ۳۰ درصد ظرفیت اسمی پالایش نفت روسیه شده است.

بر اساس این گزارش، فعالیت چند پالایشگاه بزرگ روسیه تحت تأثیر حملات قرار گرفته و میزان واقعی پالایش نفت نیز کاهش یافته است. البته کاهش ظرفیت اسمی در دسترس، لزوماً به معنای کاهش ۳۰ درصدی حجم واقعی تولید فرآورده‌های نفتی نیست.

این تحولات می‌تواند بر تولید بنزین، گازوئیل و سایر فرآورده‌های نفتی اثر بگذارد و در صورت تداوم، الگوی صادرات انرژی روسیه را تغییر دهد.

در همین حال، گزارش‌ها از وقوع آتش‌سوزی در محدوده بندر اوست‌لوگا در سواحل دریای بالتیک روسیه بر اثر حمله پهپادی حکایت دارند.

مجموع این اتفاقات نشان می‌دهد که ریسک‌های عرضه انرژی تنها به خاورمیانه محدود نیست و تحولات جنگ روسیه و اوکراین نیز همچنان بر بازار جهانی نفت تأثیر می‌گذارد.

مذاکرات روسیه و اوکراین در ابوظبی؛ سیگنال تازه برای بازار نفت

هم‌زمان با افزایش حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه، مقام‌های مسکو و کی‌یف روز سه‌شنبه در ابوظبی دور تازه‌ای از مذاکرات صلح را برگزار کردند.

طبق گزارش رویترز، این نخستین دور مذاکرات مستقیم دو طرف از ماه فوریه بوده و با تلاش‌های جدید نمایندگان دولت دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ همراه شده است.

پیشرفت مذاکرات می‌تواند در بلندمدت بخشی از نااطمینانی مربوط به عرضه انرژی روسیه را کاهش دهد. با این حال، اثر احتمالی توافق بر قیمت نفت به جزئیات تحریم‌ها، وضعیت زیرساخت‌ها و شرایط صادرات وابسته خواهد بود.

به همین دلیل، معامله‌گران هم‌زمان دو پرونده سیاسی مهم را دنبال می‌کنند؛ مذاکرات ایران و آمریکا که مستقیماً با امنیت تنگه هرمز ارتباط دارد و مذاکرات روسیه و اوکراین که می‌تواند بر عرضه انرژی و بازار فرآورده‌های نفتی تأثیر بگذارد.

پیش‌بینی قیمت نفت؛ برنت به ۱۰۰ دلار بازمی‌گردد یا سقوط می‌کند؟

چشم‌انداز کوتاه‌مدت نفت برنت همچنان به تحولات سیاسی و میزان اختلال در عرضه جهانی وابسته است.

در سناریوی صعودی، اگر حملات به نفتکش‌ها ادامه پیدا کند یا مذاکرات ایران و آمریکا با بن‌بست جدیدی مواجه شود، احتمال افزایش ریسک عرضه و تقویت قیمت نفت وجود خواهد داشت.

در چنین شرایطی، بازگشت قیمت برنت به محدوده ۹۵ دلار می‌تواند یکی از سناریوهای مورد توجه معامله‌گران باشد. حرکت به سمت ۱۰۰ دلار نیز به تشدید ریسک‌ها یا کاهش مؤثر عرضه نیاز خواهد داشت و در شرایط فعلی نتیجه‌ای قطعی نیست.

در سناریوی نزولی، اگر نشانه‌های معتبر از کاهش تنش‌ها منتشر شود و مسیر عبور نفتکش‌ها به‌تدریج امن‌تر شود، احتمال کاهش قیمت‌ها وجود دارد.

بررسی فنی رویترز نیز نشان داده که در صورت تداوم فشار فروش، محدوده ۸۹ تا ۹۰ دلار می‌تواند یکی از اهداف احتمالی نفت برنت باشد. البته این ارقام سناریوهای تحلیلی هستند و تضمینی برای تحقق آن‌ها وجود ندارد.

در کنار تحولات سیاسی، تغییر ذخایر آمریکا و وضعیت تولید پالایشگاه‌های روسیه نیز می‌تواند روند بازار را تحت تأثیر قرار دهد.

چشم‌انداز بازار جهانی نفت؛ تنگه هرمز همچنان تعیین‌کننده است

افزایش قیمت نفت در معاملات چهارشنبه نشان می‌دهد که بازار جهانی انرژی هنوز نتوانسته از نگرانی‌های امنیتی خاورمیانه فاصله بگیرد.

از یک سو، احتمال توافق سیاسی و افزایش جریان صادرات نفت می‌تواند به کاهش قیمت‌ها منجر شود. از سوی دیگر، حملات به کشتی‌ها و خطرات عملیاتی در تنگه هرمز، مانع از شکل‌گیری اطمینان نسبت به بازگشت سریع عرضه شده است.

در مجموع، بازگشت نفت برنت به محدوده ۹۲ دلار را نمی‌توان نشانه قطعی آغاز یک روند صعودی جدید دانست؛ همان‌طور که سقوط روز گذشته نیز به معنای پایان ریسک‌های عرضه نبود.

بازار نفت در روزهای آینده بیش از هر چیز به اخبار مذاکرات ایران و آمریکا، امنیت تردد نفتکش‌ها، آمار رسمی ذخایر نفت آمریکا و تحولات صنعت انرژی روسیه واکنش نشان خواهد داد.

اگر پیشرفت واقعی در مذاکرات سیاسی با کاهش حملات و بهبود شرایط حمل‌ونقل همراه شود، احتمال تعدیل بیشتر قیمت نفت وجود دارد. اما تا زمانی که خطر اختلال در یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان پابرجاست، نوسانات شدید همچنان می‌تواند ویژگی اصلی بازار جهانی نفت باشد.