هشدار جدی سازمان استاندارد به خریداران طلا؛ این طلاها را نخرید | ماجرای کد T، طلای آبشده و عیار ۷۵۰ چیست؟
بازار طلا در روزهای اخیر بار دیگر با هشدارهای نظارتی درباره اصالت مصنوعات، عیارسنجی و شیوه خریدوفروش مواجه شده است. قاسم فدوی در گفتوگویی که روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، اعلام کرد استاندارد مصنوعات طلا اجباری است و تولیدکنندگان و فروشندگان موظفاند محصولات منطبق با الزامات قانونی عرضه کنند.
به گفته مدیرکل استاندارد تهران، کارشناسان این سازمان از مصنوعات موجود در بازار نمونهبرداری میکنند و پس از انجام آزمایشهای تخصصی، میزان عیار آنها را بررسی میکنند.
در صورتی که مشخص شود میزان طلای خالص موجود در محصول کمتر از حد تعیینشده است، موضوع بهعنوان تخلف مورد پیگیری قرار میگیرد و مسئولیت قانونی میتواند متوجه تولیدکننده و فروشنده باشد.
این نظارت اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تشخیص عیار واقعی طلا برای خریدار عادی از طریق ظاهر، رنگ یا وزن محصول امکانپذیر نیست. حتی دو قطعه طلا با ظاهر مشابه ممکن است از نظر مقدار طلای خالص تفاوت داشته باشند.
بنابراین، وجود شناسه معتبر و خرید از واحدهای مجاز میتواند بخشی از خطر معاملات غیرمطمئن را کاهش دهد.
کد T روی طلا چیست؟ راه تشخیص طلای استاندارد در تهران
یکی از مهمترین توصیههای مدیرکل استاندارد استان تهران، بررسی کد شناسایی حکشده روی مصنوعات طلاست.
فدوی توضیح داده است که این کد، شناسه تولیدکننده محصول محسوب میشود و در استان تهران با حرف لاتین T آغاز میشود. این حرف نشاندهنده محل ثبت شناسه تولیدکننده در تهران است.
البته این موضوع به معنای آن نیست که تمام مصنوعات طلای معتبر در کشور الزاماً باید دارای حرف T باشند؛ زیرا شناسه تولیدکنندگان سایر استانها ممکن است با حروف متفاوتی آغاز شود.
نکته مهمتر آن است که صرف حک شدن یک کد روی قطعه طلا، تضمین قطعی اصالت آن نیست. اعتبار شناسه نیز باید از طریق سامانههای رسمی بررسی شود.
سازمان استاندارد پیشتر اعلام کرده بود خریدوفروش مصنوعات طلای فاقد کد شناسایی معتبر یا دارای کد ابطالشده ممنوع است. بر اساس اطلاعیه مهرماه ۱۴۰۵، بیش از ۱۳۰۰ واحد تولیدکننده در استان تهران دارای کد معتبر بودهاند.
نحوه استعلام کد طلا با پیامک؛ از کجا بفهمیم طلا اصل است؟
برای بررسی اعتبار شناسه تولیدکننده، سامانه پیامکی سازمان ملی استاندارد در دسترس خریداران قرار دارد.
بر اساس راهنمای منتشرشده از سوی مسئولان استاندارد، خریداران میتوانند حرف لاتین G را در ابتدای کد حکشده روی طلا قرار دهند و پیام حاصل را به شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ ارسال کنند.
برای مثال، اگر شناسه یک قطعه طلا T683 باشد، متن پیامک باید بهصورت GT683 ارسال شود. این مثال صرفاً برای نمایش شیوه استعلام است و به معنای تأیید اعتبار فعلی این شناسه مشخص نیست.
پاسخ سامانه میتواند اطلاعات مربوط به وضعیت شناسه و تولیدکننده را ارائه دهد. همچنین شماره ۱۵۱۷ برای ثبت گزارشها و شکایتهای مرتبط با استاندارد معرفی شده است.
با این حال، استعلام شناسه جای بررسی فاکتور معتبر، اصالت فروشنده و در موارد لازم آزمایش عیار را نمیگیرد. ممکن است کدی معتبر روی کالایی نامنطبق یا تقلبی درج شده باشد؛ بنابراین باید مشخصات محصول و اطلاعات فاکتور نیز با یکدیگر سازگار باشند.
حداقل عیار طلای استاندارد چقدر است؟ تفاوت طلای ۷۵۰ با عیارهای پایینتر
یکی دیگر از محورهای مهم اظهارات فدوی، تأکید بر حداقل عیار ۷۵۰ در هزار برای مصنوعات طلای مشمول استاندارد در ایران است.
عیار ۷۵۰ به این معناست که ۷۵ درصد از ترکیب فلزی محصول را طلای خالص تشکیل میدهد و ۲۵ درصد باقیمانده میتواند از فلزاتی مانند مس و نقره تشکیل شده باشد.
این ترکیب در بازار با عنوان طلای ۱۸ عیار شناخته میشود. استفاده از فلزات دیگر در ساخت مصنوعات طلا به افزایش استحکام و ایجاد رنگهای متفاوت کمک میکند.
برای مثال، یک قطعه طلای ۱۰ گرمی با عیار ۷۵۰، از نظر محاسباتی دارای ۷.۵ گرم طلای خالص و ۲.۵ گرم فلزات دیگر است.
چنانچه عیار واقعی این قطعه کمتر از میزان اعلامشده باشد، ارزش طلای خالص موجود در آن نیز کاهش پیدا میکند. چنین اختلافی میتواند هنگام فروش مجدد، خسارت مالی برای خریدار ایجاد کند.
به همین دلیل، سازمان استاندارد تأکید دارد که محصولات مشمول الزامات طلای ۱۸ عیار باید حداقل میزان طلای تعیینشده را داشته باشند.
هشدار درباره خرید طلای آبشده؛ چرا سرمایهگذاری در این بازار پرریسک است؟
بخش مهم دیگری از اظهارات مدیرکل استاندارد تهران به معاملات طلای آبشده اختصاص دارد.
طلای آبشده معمولاً از ذوب قطعات طلا و مصنوعات مستعمل یا مواد اولیه مرتبط به دست میآید و در صنعت طلاسازی برای تولید محصولات جدید مورد استفاده قرار میگیرد.
این محصول به دلیل نداشتن هزینه ساخت مشابه مصنوعات زینتی، مورد توجه برخی خریداران سرمایهای قرار گرفته است.
با این حال، فدوی تأکید کرده است که معاملات طلای آبشده از پوشش نظارتی مورد اشاره سازمان استاندارد برای مصنوعات طلا برخوردار نیست و مردم نباید صرفاً با اتکا به اعداد حکشده روی آن اقدام به خرید کنند.
این هشدار به معنای اعلام ممنوعیت قانونی تمام معاملات طلای آبشده نیست؛ بلکه درباره فقدان تضمینهای نظارتی مورد اشاره و خطر اعتماد به عیار اعلامی مطرح شده است.
یکی از مهمترین خطرات خرید طلای آبشده، دشواری تشخیص عیار واقعی است. اگر قطعهای با عیار بالاتر از مقدار واقعی فروخته شود، خریدار ممکن است هنگام فروش مجدد متوجه اختلاف ارزش دارایی خود شود.
علاوه بر این، نبود مدارک معتبر درباره منشأ طلا و نتایج عیارسنجی میتواند احتمال اختلاف میان خریدار و فروشنده را افزایش دهد.
ماجرای آزمایشگاههای غیرمجاز ریگیری؛ علت اختلاف عیار طلا چیست؟
مدیرکل استاندارد تهران در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت مراکز عیارسنجی فاقد تأیید صلاحیت اشاره کرده است.
این مراکز که در بازار با عنوان آزمایشگاههای ریگیری شناخته میشوند، وظیفه تعیین میزان طلای خالص نمونههای دریافتی را بر عهده دارند.
فدوی توضیح داده است که برخی آزمایشگاهها ممکن است از سوی نهادهای صنفی مجوز یا تأییدیه داشته باشند، اما از نظر سازمان استاندارد فاقد تأیید صلاحیت لازم باشند.
به گفته او، نتایج آزمون این مراکز مورد پذیرش سازمان استاندارد نیست و اعتماد به آنها میتواند زمینه اختلافات مالی و حتی تشکیل پرونده قضایی را فراهم کند.
این مقام مسئول همچنین فعالیت آزمایشگاههای فاقد صلاحیت را از عوامل آشفتگی بازار طلا دانسته است. البته برای تعیین سهم دقیق این مراکز در نوسانات بازار، آمار مستقلی در گزارش منتشر نشده است.
بنابراین نباید تمام مراکز ریگیری را غیرمجاز دانست. مسئله اصلی، برخورداری آزمایشگاه از تأیید صلاحیت معتبر و استفاده از روشهای قابل قبول عیارسنجی است.
خرید طلای بدون کد چه عواقبی برای خریداران و فروشندگان دارد؟
خرید مصنوعات طلای فاقد شناسه معتبر میتواند برای مصرفکنندگان مشکلات متعددی ایجاد کند.
نخستین خطر، احتمال مغایرت عیار واقعی با عیار اعلامشده است. در چنین شرایطی، خریدار ممکن است مبلغی بیشتر از ارزش واقعی طلای موجود در محصول پرداخت کند.
مشکل دوم هنگام فروش مجدد ایجاد میشود. اگر اصالت یا عیار محصول مورد تردید قرار گیرد، فروشنده جدید ممکن است خواستار بررسی تخصصی شود یا محصول را با شرایط متفاوتی خریداری کند.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان و فروشندگان مصنوعات غیراستاندارد نیز با مسئولیت قانونی مواجه هستند.
به گفته فدوی، در صورت شناسایی طلای دارای عیار پایینتر از استاندارد، برخورد با واحدهای مسئول در دستور کار قرار میگیرد. این موضوع نشان میدهد نظارت بر مصنوعات طلا تنها به مرحله تولید محدود نیست و بازار عرضه را نیز شامل میشود.
با این حال، نوع مجازات و نحوه جبران خسارت در هر پرونده به مقررات مربوط، ماهیت تخلف و تصمیم مراجع صلاحیتدار وابسته است.
هنگام خرید طلا به چه نکاتی توجه کنیم؟
هشدارهای تازه سازمان استاندارد نشان میدهد خریداران نباید تنها بر قیمت روز طلا یا ظاهر محصول تمرکز کنند.
خرید از فروشگاه دارای مجوز صنفی، بررسی شناسه حکشده، استعلام اعتبار آن و دریافت فاکتور معتبر از مهمترین اقداماتی است که میتواند خطر معامله را کاهش دهد.
فاکتور خرید بهتر است اطلاعاتی مانند وزن محصول، عیار، قیمت، اجرت ساخت، سود فروشنده و مشخصات واحد صنفی را بهصورت روشن نشان دهد.
همچنین اگر فروشنده از ارائه فاکتور یا امکان بررسی شناسه خودداری کند، خریدار باید درباره انجام معامله احتیاط بیشتری داشته باشد.
این مسئله در خریدهای سرمایهای اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا کوچکترین اختلاف در وزن یا عیار ممکن است به زیان مالی قابل توجهی منجر شود.
جمعبندی؛ هشدار تازه استاندارد چه پیامی برای بازار طلا دارد؟
اظهارات قاسم فدوی در چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ نشان میدهد مسئله اصالت و عیار مصنوعات طلا همچنان یکی از موضوعات مهم نظارتی بازار است.
سازمان استاندارد تأکید کرده که مصنوعات طلای مشمول استاندارد باید حداقل عیار ۷۵۰ در هزار داشته باشند و عرضه محصولات فاقد شناسه معتبر یا دارای عیار پایینتر از حد تعیینشده میتواند تخلف محسوب شود.
در کنار این موضوع، هشدار درباره طلای آبشده و نتایج آزمایشگاههای فاقد تأیید صلاحیت نشان میدهد خریداران برای محافظت از سرمایه خود به اطلاعات معتبرتری نیاز دارند.
مهمترین پیام این هشدار آن است که وجود کد شناسایی معتبر، استعلام آن از سامانه رسمی و دریافت فاکتور قابل استناد باید بخشی از فرایند خرید مصنوعات طلا باشد.
در بازاری که ارزش معاملات میتواند قابل توجه باشد، اطمینان از اصالت محصول به اندازه بررسی قیمت روز اهمیت دارد. رعایت این اصول میتواند خطر خرید طلای غیراستاندارد را کاهش دهد و زمینه معاملات شفافتر و مطمئنتر را فراهم کند.