۱۲ هزار میلیارد تومان برای تحول ورزش خراسان رضوی؛ وعده معاون وزیر ورزش برای تکمیل پروژههای نیمهتمام مشهد
توسعه زیرساختهای ورزشی خراسان رضوی بار دیگر در دستور کار وزارت ورزش و جوانان قرار گرفته است. سیدمناف هاشمی، معاون توسعه مدیریت و منابع این وزارتخانه، در سفر یکروزه خود به مشهد از چند مجموعه ورزشی بازدید کرد و درباره برنامههای تأمین اعتبار و تکمیل پروژههای نیمهتمام توضیح داد.
این سفر روز سهشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۵ انجام شد و گزارشهای آن در روزهای ۱۹ و ۲۰ آبان منتشر شد.
هاشمی در حاشیه بازدید از پروژه استخر مجموعه ورزشی کوثر مشهد، خراسان رضوی را یکی از استانهای دارای ظرفیت قابلتوجه ورزشی معرفی کرد و گفت این استان در رشتههایی مانند کشتی، فوتبال و ورزشهای توپی جایگاه مهمی دارد.
بر اساس برنامه اعلامشده، بازدید از مجموعههای ورزشی کوثر، سجاد، جانبازان و تعدادی از پروژههای دیگر، همراه با برگزاری نشست با رؤسای هیئتهای ورزشی و مدیران استان، از اهداف این سفر بود.
معاون وزیر ورزش همچنین از امیر زارعی، مدیرکل ورزش و جوانان خراسان رضوی، برای هماهنگی برنامههای سفر قدردانی کرد و بر ضرورت شناسایی مشکلات موجود در توسعه امکانات ورزشی تأکید داشت.
اهمیت این سفر زمانی روشنتر میشود که نیاز به بازسازی مجموعههای قدیمی در کنار ضرورت احداث امکانات جدید بررسی شود. بخشی از فضاهای ورزشی استان با وجود سابقه طولانی، به نوسازی تجهیزات و بهسازی ساختمانها نیاز دارند؛ موضوعی که بدون برنامه مالی مشخص میتواند روند بهرهبرداری مطلوب از آنها را محدود کند.
اجرای ۱۳ پروژه ورزشی با مشارکت بخش خصوصی در خراسان رضوی
یکی از مهمترین محورهای سخنان هاشمی، استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران خصوصی برای توسعه ورزش استان بود.
او اعلام کرد حدود ۱۲ تا ۱۳ پروژه ورزشی در قالب ماده ۲۷ در خراسان رضوی در حال اجراست و وزارت ورزش تلاش دارد با گسترش مشارکت بخش غیردولتی، زمینه تکمیل پروژههای بیشتری را فراهم کند.
ماده ۲۷ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲)، امکان استفاده از ظرفیت بخش غیردولتی برای تأمین مالی، تکمیل و بهرهبرداری از طرحهای مشخص را در چارچوب قراردادهای قانونی فراهم کرده است.
این شیوه میتواند بخشی از فشار مالی پروژههای عمرانی را از بودجه عمومی کاهش دهد و سرعت اجرای طرحها را افزایش دهد.
بااینحال، موفقیت مشارکت بخش خصوصی به عواملی مانند شفافیت قراردادها، توجیه اقتصادی پروژهها، مدت بهرهبرداری و حفظ دسترسی عمومی به امکانات بستگی دارد.
برای مثال، مجموعهای مانند استخر کوثر مشهد علاوه بر هزینه تکمیل و تجهیز، نیازمند منابعی برای نگهداری، تأمین انرژی، نیروی انسانی و مدیریت خدمات است.
در نتیجه، ارزیابی موفقیت این پروژهها نباید فقط بر افتتاح ساختمان متمرکز باشد، بلکه کیفیت خدمات و میزان استفاده ورزشکاران و شهروندان نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
مولدسازی ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومانی؛ منابع جدید چگونه به ورزش استان کمک میکند؟
بخش مهم دیگری از برنامه وزارت ورزش برای خراسان رضوی به مولدسازی داراییهای دولتی اختصاص دارد.
سیدمناف هاشمی اعلام کرد طرحهایی با ارزش تقریبی ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان در استان در دست پیگیری است و برخی از آنها به مراحل نهایی نزدیک شدهاند.
به گفته او، در صورت به نتیجه رسیدن این برنامهها، امکان تکمیل بخش مهمی از پروژههای نیمهتمام ورزشی استان فراهم خواهد شد.
مولدسازی داراییها به معنای استفاده اقتصادی از اموال و ظرفیتهای موجود برای تأمین منابع مالی است. این فرایند بسته به ماهیت دارایی و مقررات مربوط، میتواند از مسیرهای مختلف قانونی انجام شود.
بااینحال، ارزش ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومانی طرحهای مولدسازی به معنای واریز این مبلغ به حساب پروژههای ورزشی نیست. تحقق درآمد، نحوه اختصاص منابع و زمان دسترسی به آنها مراحل مستقلی هستند که باید طی شوند.
همچنین هنوز فهرست کامل داراییهای مشمول مولدسازی، ارزش هر طرح، زمان قطعی اجرای آن و میزان درآمد قابل تخصیص به پروژههای ورزشی بهصورت عمومی در گزارشهای بررسیشده مشخص نشده است.
به همین دلیل، مهمترین مسئله در ماههای آینده تبدیل ظرفیت مالی اعلامشده به منابع قابلاستفاده برای تکمیل پروژهها خواهد بود.
اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومانی وزارت ورزش؛ منابع توسعه ورزش خراسان رضوی چقدر است؟
معاون وزیر ورزش در بخش دیگری از سخنان خود، درباره اعتبارات پیشبینیشده برای خراسان رضوی توضیح داد.
هاشمی اعلام کرد کمکهای وزارت ورزش و جوانان در بخش اعتبارات عمرانی و جاری در محدوده ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان مطرح است. همچنین با تجمیع اعتبارات استانی و ظرفیت خیرین، مجموع منابع میتواند به بیش از هزار میلیارد تومان برسد.
این ارقام نشاندهنده تلاش برای استفاده همزمان از چند مسیر تأمین مالی است. اعتبارات ملی، بودجه استانی، مشارکت خیرین و سرمایهگذاری بخش خصوصی هرکدام میتوانند بخشی از نیازهای ورزش استان را پوشش دهند.
بااینحال، میان اعتبار پیشبینیشده، اعتبار تخصیصیافته و منابع پرداختشده تفاوت وجود دارد.
همچنین اعتبارات جاری که برای اداره فعالیتها و خدمات مورد استفاده قرار میگیرند، نباید بهطور کامل معادل بودجه احداث و تکمیل پروژههای عمرانی در نظر گرفته شوند.
بنابراین، برای ارزیابی میزان حمایت مالی دولت از ورزش خراسان رضوی، مشخص شدن سهم اعتبارات عمرانی، میزان تخصیص قطعی و برنامه هزینهکرد هر پروژه ضروری است.
ورزش خراسان رضوی به ۱۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد؟
در کنار ارقام اعلامشده درباره مولدسازی، گزارش دیگری از دیدار معاون وزیر ورزش با استاندار خراسان رضوی منتشر شده که ابعاد بیشتری از نیازهای مالی استان را نشان میدهد.
براساس اطلاعرسانی منتشرشده از سوی پایگاه خبری استانداری خراسان رضوی، هاشمی در این نشست اعلام کرده که برای تکمیل پروژههای ورزشی استان حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.
غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، نیز بر ضرورت تأمین سرانه ورزشی متناسب با جمعیت استان تأکید کرده و خواستار توجه بیشتر به ظرفیتهای بخش خصوصی و منابع مولدسازی شده است.
این برآورد نشان میدهد منابع موردنیاز برای تکمیل پروژهها بسیار بیشتر از کمکهای ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومانی اعلامشده از سوی وزارت ورزش است.
اگر رقم ۱۰ هزار میلیارد تومان مبنای نیاز اعتباری قرار گیرد، کمک ۵۰۰ میلیارد تومانی تنها معادل پنج درصد این برآورد خواهد بود.
البته این نسبت صرفاً یک مقایسه عددی است؛ زیرا رقم ۵۰۰ میلیارد تومان شامل منابع جاری و عمرانی مطرحشده است و الزاماً تمام آن به تکمیل طرحهای نیمهتمام اختصاص نمییابد.
در چنین شرایطی، روشن است که تأمین مالی پروژههای ورزشی استان نیازمند ترکیبی از منابع دولتی، مشارکت بخش خصوصی و درآمدهای احتمالی حاصل از مولدسازی خواهد بود.
بازسازی مجموعههای ورزشی قدیمی مشهد؛ اولویتی فراتر از ساخت پروژههای جدید
یکی از نکات مهم سخنان معاون وزیر ورزش، تأکید بر فرسودگی بخشی از زیرساختهای قدیمی استان بود.
خراسان رضوی با وجود برخورداری از مجموعههای ورزشی باسابقه، برای حفظ کیفیت خدمات و پاسخگویی به نیاز ورزشکاران به بازسازی و بهسازی مستمر نیاز دارد.
مجموعههای ورزشی قدیمی ممکن است در بخشهایی مانند تأسیسات، تجهیزات تخصصی، سیستمهای سرمایش و گرمایش و امکانات رفاهی به سرمایهگذاری جدید نیاز داشته باشند.
بیتوجهی به این بخشها میتواند هزینه نگهداری را افزایش دهد و بهرهبرداری مطلوب از مجموعهها را محدود کند.
از این منظر، توسعه زیرساختهای ورزشی نباید صرفاً به ساخت ورزشگاهها و سالنهای جدید محدود شود. بازسازی مجموعههای موجود، در مواردی میتواند با هزینه کمتر و در زمان کوتاهتر، ظرفیت قابلاستفاده بیشتری در اختیار شهروندان قرار دهد.
همچنین توجه به نیازهای ورزشکاران دارای معلولیت، بانوان، نوجوانان و ورزش همگانی میتواند در تعیین اولویت پروژههای عمرانی مؤثر باشد.
وعده تکمیل پروژههای نیمهتمام در یک سال آینده چقدر عملی است؟
هاشمی در پایان سفر خود ابراز امیدواری کرد که بخش قابلتوجهی از پروژههای نیمهتمام ورزشی خراسان رضوی طی شش ماه تا یک سال آینده به بهرهبرداری برسند.
این بازه زمانی، در صورت تحقق، به معنای بهرهبرداری از بخشی از طرحها تا حدود اردیبهشت تا آبان ۱۴۰۶ خواهد بود.
بااینحال، معاون وزیر ورزش تحقق این هدف را به تأمین منابع و پیگیری دستگاههای مسئول مشروط کرده است.
سرعت تکمیل پروژهها به میزان پیشرفت فیزیکی، وضعیت قراردادها، دسترسی به تجهیزات و منابع مالی بستگی دارد. پروژهای که مراحل پایانی ساخت را پشت سر میگذارد، طبیعتاً شرایط متفاوتی نسبت به طرحی دارد که همچنان در مراحل اولیه اجرا قرار گرفته است.
به همین دلیل، اعلام فهرست پروژههای اولویتدار، درصد پیشرفت و زمانبندی مشخص برای هرکدام میتواند امکان ارزیابی عملی وعده وزارت ورزش را فراهم کند.
همچنین مشخص شدن اینکه کدام پروژهها از محل بودجه عمومی و کدامیک از طریق مشارکت بخش خصوصی تکمیل خواهند شد، به شفافیت برنامه کمک میکند.
نقش نمایندگان مجلس و خیرین در توسعه زیرساختهای ورزش مشهد
سفر سیدمناف هاشمی به خراسان رضوی به دعوت نصرالله پژمانفر، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، انجام شد.
معاون وزیر ورزش ابراز امیدواری کرد که با همراهی نمایندگان استان، مدیران ورزش و سایر دستگاههای اجرایی، مشکلات پروژههای نیمهتمام سریعتر برطرف شود.
در این میان، نقش نمایندگان مجلس میتواند در پیگیری اعتبارات و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی اهمیت داشته باشد.
از سوی دیگر، مشارکت خیرین ورزشی نیز میتواند بخشی از نیاز مالی طرحهای کوچکتر، بهویژه در مناطق کمبرخوردار را تأمین کند.
بااینحال، توزیع منابع باید بر اساس شاخصهایی مانند جمعیت، دسترسی شهروندان به فضاهای ورزشی، میزان فرسودگی مجموعهها و نیاز رشتههای مختلف انجام شود.
تمرکز منابع تنها بر مجموعههای بزرگ شهری ممکن است به افزایش فاصله امکانات ورزشی میان مرکز استان و شهرستانهای کوچکتر منجر شود.
توسعه ورزش خراسان رضوی چه تأثیری بر ورزش همگانی و قهرمانی دارد؟
سرمایهگذاری در زیرساختهای ورزشی میتواند پیامدهایی فراتر از افزایش تعداد سالنها و مجموعههای ورزشی داشته باشد.
برای ورزش همگانی، دسترسی آسانتر به امکانات استاندارد میتواند فرصت فعالیت بدنی را برای گروههای بیشتری از شهروندان فراهم کند.
در ورزش قهرمانی نیز وجود سالنهای تخصصی و تجهیزات مناسب به هیئتهای ورزشی کمک میکند برنامههای آموزشی و استعدادیابی منظمتری برگزار کنند.
خراسان رضوی در رشتههایی مانند کشتی، فوتبال و ورزشهای توپی ظرفیت قابلتوجهی دارد و توسعه زیرساختها میتواند زمینه رشد استعدادهای جدید را فراهم کند.
بااینحال، افزایش تعداد مجموعهها بهتنهایی تضمینکننده موفقیت ورزشی نیست. تربیت مربیان، برنامهریزی آموزشی، تأمین تجهیزات و نگهداری مناسب اماکن نیز در بهرهوری سرمایهگذاریها نقش دارند.
بنابراین، موفقیت برنامه وزارت ورزش باید علاوه بر تعداد پروژههای افتتاحشده، بر اساس میزان استفاده عمومی، افزایش ظرفیت تمرین و بهبود دسترسی ورزشکاران سنجیده شود.
جمعبندی؛ آیا پروژههای نیمهتمام ورزش خراسان رضوی تعیین تکلیف میشوند؟
اظهارات سیدمناف هاشمی در سفر به مشهد نشان میدهد وزارت ورزش و جوانان برای توسعه زیرساختهای خراسان رضوی بر سه محور مشارکت بخش خصوصی، مولدسازی داراییها و تأمین اعتبارات دولتی تمرکز کرده است.
در حال حاضر حدود ۱۳ پروژه در قالب ماده ۲۷ در استان در حال اجراست و طرحهای مولدسازی با ارزش تقریبی ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان نیز پیگیری میشوند.
همچنین کمکهای ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومانی وزارت ورزش مطرح شده و امکان افزایش مجموع منابع با مشارکت استان و خیرین به بیش از هزار میلیارد تومان وجود دارد.
بااینحال، مهمترین چالش پیش روی ورزش خراسان رضوی، تبدیل این ظرفیتهای مالی و وعدههای اجرایی به پروژههای تکمیلشده و قابلاستفاده است.
اگر منابع موردنیاز در زمان مناسب تأمین شود، میتوان انتظار داشت بخشی از مجموعههای نیمهتمام استان تا یک سال آینده به بهرهبرداری برسند. در مقابل، تأخیر در مولدسازی و تخصیص اعتبارات ممکن است زمان افتتاح طرحها را طولانیتر کند.
اکنون انتشار برنامه عملیاتی، وضعیت قراردادها و گزارش پیشرفت پروژهها میتواند معیار روشنتری برای سنجش تحقق وعدههای وزارت ورزش باشد؛ وعدههایی که در صورت اجرای موفق، امکان بهبود امکانات ورزشی مشهد و سایر شهرستانهای خراسان رضوی را فراهم خواهند کرد.