فولاد ایرانیان
قالیباف: توپ در زمین آمریکاست؛ شروط هفت‌گانه ایران برای ازسرگیری مذاکرات و آخرین وضعیت توافق با واشنگتن
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران، با اعلام اینکه تهران پاسخ رسمی خود را به پیشنهادهای آمریکا ارائه کرده است، تأکید کرد که اکنون واشنگتن باید درباره ادامه مسیر دیپلماسی تصمیم بگیرد. او در گفت‌وگو با شبکه الجزیره ضمن رد گزارش‌ها درباره تغییر ترکیب تیم مذاکره‌کننده ایران اعلام کرد که همچنان مسئولیت مذاکرات را برعهده دارد. قالیباف همچنین بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات را به اجرای شروط هفت‌گانه تهران مرتبط دانست. این مواضع در شرایطی مطرح می‌شود که اختلافات دو کشور بر سر تحریم‌ها، تضمین‌های امنیتی و آینده تردد دریایی در خلیج فارس همچنان پابرجاست. پرسش اصلی اکنون این است که آیا پاسخ احتمالی واشنگتن می‌تواند بن‌بست مذاکرات را بشکند یا وضعیت پرابهام روابط دو کشور ادامه خواهد یافت؟
۲۳:۲۱ - ۲۰ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
اظهارات تازه محمدباقر قالیباف روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، در مصاحبه با شبکه الجزیره مطرح شد و خبرگزاری‌های داخلی و بین‌المللی آن را بازتاب دادند. رئیس مجلس ایران اعلام کرد که تهران مطالبات خود را در قالب پاسخی روشن به طرف آمریکایی منتقل کرده، اما به گفته او، واشنگتن هنوز پاسخ رسمی و مشخصی به تازه‌ترین پیام ایران نداده است. او هم‌زمان تأکید کرد که امکان دستیابی به توافق وجود دارد، مشروط بر اینکه طرف آمریکایی به تفاهم‌های پیشین پایبند بماند و از اقداماتی که به اعتماد میان دو طرف آسیب می‌زند، خودداری کند.
آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا؛ قالیباف چه گفت؟
مهم‌ترین بخش سخنان قالیباف به وضعیت تبادل پیام‌ها میان تهران و واشنگتن اختصاص داشت. او اعلام کرد که طرف ایرانی پیشنهادها و مطالبات خود را منتقل کرده و اکنون منتظر تصمیم طرف مقابل است.
عبارت «توپ در زمین آمریکاست» در این چارچوب مطرح شده است؛ به این معنا که از نگاه رئیس هیئت مذاکره‌کننده ایران، گام بعدی برای ادامه مسیر گفت‌وگوها باید از سوی واشنگتن برداشته شود.
با این حال، این اظهار نظر را باید موضع رسمی اعلام‌شده از طرف ایران دانست. مشخص نبودن پاسخ به تازه‌ترین پیشنهاد تهران، لزوماً به معنای نبود هرگونه ارتباط دیپلماتیک یا تماس غیرمستقیم در روزهای گذشته نیست.
در گزارش‌های اخیر نیز از تلاش میانجیگران منطقه‌ای برای نزدیک کردن مواضع دو کشور سخن گفته شده است. بنابراین، وضعیت کنونی را می‌توان مرحله‌ای از انتظار برای پاسخ به پیشنهاد مشخص ایران توصیف کرد، نه اعلام پایان قطعی تمام مسیرهای دیپلماتیک.
تکذیب تغییر تیم مذاکره‌کننده؛ قالیباف همچنان مسئول مذاکرات است
بخش دیگر اظهارات قالیباف به گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر افراد مسئول مذاکرات ایران و آمریکا مربوط می‌شود.
رئیس مجلس در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های رسانه‌ای تأکید کرد که ترکیب هیئت مذاکره‌کننده تغییر نکرده و او همچنان مسئولیت هدایت گفت‌وگوها را برعهده دارد.
این موضوع از منظر روند مذاکرات اهمیت دارد؛ زیرا تغییر مسئول مذاکره ممکن است با پرسش‌هایی درباره تداوم توافق‌های اولیه، اولویت‌های جدید یا بازنگری در شیوه گفت‌وگو همراه شود.
اظهارات قالیباف نشان می‌دهد دست‌کم بر اساس توضیح او در تاریخ ۲۰ آبان، برنامه‌ای برای جایگزینی تیم فعلی اعلام نشده است. البته استمرار ترکیب مذاکره‌کنندگان به‌تنهایی نشانه نزدیک بودن توافق نیست؛ زیرا اختلاف بر سر محتوای توافق همچنان باید حل‌وفصل شود.
شروط هفت‌گانه ایران برای مذاکره با آمریکا چیست؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های مصاحبه قالیباف، تأکید بر اجرای هفت شرط ایران برای ازسرگیری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز بود.
رئیس مجلس اعلام کرد که تهران ادامه گفت‌وگوها را به تحقق این مطالبات وابسته می‌داند. با این حال، فهرست کامل و رسمی هفت شرط در قالب یک سند عمومی منتشر نشده است.
براساس گزارش الجزیره، مقام‌های ایرانی تاکنون رفع تحریم‌ها، پایان محاصره دریایی و توقف درگیری‌ها در جبهه‌های مختلف منطقه را از جمله مطالبات تهران معرفی کرده‌اند. قالیباف نیز در مصاحبه خود به موضوع حضور نیروهای نظامی آمریکا در منطقه و لزوم پایان محدودیت‌های تجاری اشاره کرد.
از منظر مذاکراتی، اهمیت این شرایط در آن است که ایران خواستار توافقی فراتر از موضوع هسته‌ای شده، در حالی که بنا بر پرسش مطرح‌شده در مصاحبه الجزیره، واشنگتن بر محدود کردن گفت‌وگوها به برنامه هسته‌ای تأکید داشته است.
این تفاوت در دامنه موضوعات مذاکره می‌تواند یکی از موانع دستیابی به توافق باشد.
تنگه هرمز و مذاکرات ایران و آمریکا؛ چرا بازگشایی این آبراه اهمیت دارد؟
موضوع تنگه هرمز اکنون به یکی از محورهای اصلی اختلاف تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
قالیباف در اظهارات خود اعلام کرد که بازگشایی این مسیر دریایی به تحقق شروط ایران وابسته است. او همچنین از مذاکرات با عمان درباره مسیرهای کشتیرانی و نحوه تفکیک تردد شناورها سخن گفت.
تنگه هرمز از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز در جهان به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل، بیمه دریایی و قیمت انرژی اثر بگذارد.
براساس گزارش ۱۱ نوامبر الجزیره، درگیری‌ها و ناامنی‌های ماه‌های گذشته در این محدوده، تجارت انرژی و فعالیت شرکت‌های کشتیرانی را با مشکلات گسترده‌ای مواجه کرده است.
در نتیجه، آینده تنگه هرمز تنها برای ایران و آمریکا اهمیت ندارد؛ کشورهای صادرکننده انرژی، واردکنندگان نفت و اقتصادهای وابسته به تجارت دریایی نیز تحولات آن را دنبال می‌کنند.
واکنش آمریکا به شروط ایران؛ واشنگتن چه موضعی دارد؟
اگرچه قالیباف تأکید کرده که آمریکا به تازه‌ترین پیام ایران پاسخ رسمی نداده است، مقام‌های آمریکایی در روزهای اخیر مواضعی درباره مسیر کلی دیپلماسی اعلام کرده‌اند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه در پاریس گفت واشنگتن همچنان امکان استفاده از راهکارهای دیپلماتیک را منتفی نمی‌داند. او در عین حال تأکید کرد که دولت آمریکا فشار اقتصادی را یکی از ابزارهای اصلی سیاست خود در قبال ایران می‌داند.
بنابراین، اعلام آمادگی کلی برای دیپلماسی را نباید معادل پذیرش شروط هفت‌گانه ایران دانست.
از طرف دیگر، گزارش‌هایی درباره پاسخ اولیه واشنگتن به مطالبات پیشین تهران وجود داشته است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، آن پاسخ را ناکافی توصیف کرده بود. به این ترتیب، سخنان امروز قالیباف ظاهراً به نبود پاسخ رسمی و مشخص به تازه‌ترین پیشنهاد ایران اشاره دارد، نه لزوماً نبود هرگونه پاسخ در مراحل قبلی.
نقش روسیه، عمان و قطر در مذاکرات ایران و آمریکا
در شرایطی که گفت‌وگوهای مستقیم با موانع مختلف روبه‌رو هستند، نقش کشورهای میانجی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
قالیباف در مصاحبه خود مدعی شد مقام‌های آمریکایی برای فراهم کردن زمینه مذاکرات مستقیم، موضوع را با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در میان گذاشته‌اند.
این ادعا در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب یافت، اما جزئیات آن از سوی واشنگتن یا مسکو به‌صورت مستقل تأیید نشده است.
در همین حال، قطر و عمان از جمله کشورهایی هستند که در ماه‌های گذشته برای تسهیل تماس‌های دیپلماتیک نقش داشته‌اند.
گزارش الجزیره نشان می‌دهد نخست‌وزیر قطر نیز در روزهای اخیر با مقام‌های آمریکایی و اروپایی درباره بحران ایران گفت‌وگو کرده است.
تداوم فعالیت میانجیگران می‌تواند امکان انتقال پیشنهادها را حفظ کند، اما موفقیت این تلاش‌ها در نهایت به میزان انعطاف و تصمیم طرف‌های اصلی اختلاف وابسته است.
پایان وضعیت نه جنگ و نه صلح؛ پیام تازه رئیس مجلس چیست؟
قالیباف در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود تأکید کرد که ایران قصد ندارد وضعیت نامشخص میان جنگ و صلح را برای مدتی نامحدود ادامه دهد.
او دو مسیر مذاکره و حفظ بازدارندگی را در سخنان خود مطرح کرد و گفت از دیدگاه تهران، دستیابی به توافق در صورت رعایت شروط ایران امکان‌پذیر است.
این موضع را می‌توان نشانه تمایل اعلام‌شده مقام ایرانی به خروج از وضعیت فعلی دانست، اما به‌تنهایی زمان یا شیوه تحقق آن را مشخص نمی‌کند.
در همین زمینه، مسعود پزشکیان نیز روز دوشنبه ۱۸ آبان درباره ضرورت پایان وضعیت طولانی بلاتکلیفی سخن گفته بود.
با این حال، تفاوت دیدگاه تهران و واشنگتن درباره موضوعات اصلی مذاکرات همچنان پابرجاست و ازسرگیری گفت‌وگوها لزوماً به معنای دستیابی سریع به توافق نخواهد بود.
تأثیر مذاکرات ایران و آمریکا بر بازار ارز، طلا و نفت
تحولات دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن می‌تواند بر انتظارات فعالان اقتصادی اثر بگذارد.
در بازار داخلی ایران، اخبار مربوط به توافق احتمالی، تشدید محدودیت‌ها یا کاهش تنش معمولاً از مسیر انتظارات تورمی و ارزی مورد توجه قرار می‌گیرند. با این حال، اثر واقعی هر خبر به میزان اعتبار آن و پیامدهای عملی تصمیم‌های سیاسی وابسته است.
در سطح جهانی نیز وضعیت تنگه هرمز می‌تواند بر عرضه انرژی، هزینه حمل‌ونقل و قیمت نفت تأثیر داشته باشد.
اگر دو طرف به توافقی قابل اجرا درباره تردد دریایی برسند، ممکن است بخشی از نااطمینانی موجود در بازار انرژی کاهش یابد. در مقابل، ادامه اختلافات می‌تواند ریسک‌های تجاری و هزینه‌های مرتبط با حمل‌ونقل را حفظ کند.
با وجود این، از اظهارات امروز قالیباف نمی‌توان کاهش یا افزایش قطعی قیمت دلار، طلا و نفت را نتیجه گرفت؛ زیرا هنوز توافق جدیدی اعلام نشده است.
آینده مذاکرات ایران و آمریکا؛ توافق نزدیک است یا بن‌بست ادامه دارد؟
اظهارات رئیس مجلس نشان می‌دهد تهران همچنان مسیر توافق مشروط را باز می‌داند. در مقابل، مواضع علنی مقام‌های آمریکایی نیز از کنار گذاشته نشدن کامل دیپلماسی حکایت دارد.
با این حال، میان آمادگی برای گفت‌وگو و دستیابی به توافق، فاصله قابل توجهی وجود دارد.
در وضعیت فعلی، سه موضوع می‌توانند در ارزیابی تحولات آینده اهمیت داشته باشند: دریافت پاسخ رسمی واشنگتن به پیشنهاد تازه ایران، روشن شدن نقاط توافق و اختلاف درباره شروط مطرح‌شده و تعیین سازوکاری برای اجرای تعهدات احتمالی.
به‌ویژه مسئله اعتماد و تضمین اجرای توافق، در سخنان قالیباف جایگاه مهمی داشت. او بی‌اعتمادی تهران به واشنگتن و آنچه خواسته‌های فراتر از چارچوب توافق توصیف کرد را از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات دانست.
بدون حل این اختلافات، حتی آغاز دور تازه گفت‌وگوها نیز موفقیت مذاکرات را تضمین نمی‌کند.
جمع‌بندی؛ تصمیم بعدی در مذاکرات ایران و آمریکا با کیست؟
اظهارات محمدباقر قالیباف در روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ایران تازه‌ترین مواضع خود را به طرف آمریکایی منتقل کرده و اکنون در انتظار پاسخ رسمی واشنگتن است.
رئیس مجلس همچنین تأکید کرده ترکیب هیئت مذاکره‌کننده تغییری نکرده و مسئولیت مذاکرات همچنان برعهده او قرار دارد.
در کنار این موضوع، اجرای شروط هفت‌گانه ایران و تعیین تکلیف تنگه هرمز از مهم‌ترین مسائل اختلافی میان دو کشور هستند.
مهم‌ترین نتیجه این تحولات آن است که هنوز توافق تازه‌ای میان ایران و آمریکا اعلام نشده، اما امکان ادامه مسیر دیپلماتیک نیز از سوی طرفین به‌طور کامل رد نشده است.
در نهایت، دریافت پاسخ مشخص از واشنگتن و روشن شدن مواضع دو طرف درباره مسائل امنیتی، اقتصادی و هسته‌ای می‌تواند تعیین کند که مذاکرات وارد مرحله جدیدی خواهد شد یا وضعیت کنونی همچنان ادامه پیدا می‌کند.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
