پاسخ مهم فیفا درباره پرونده یاسر آسانی؛ ورق به سود استقلال برگشت؟ | سرنوشت شکایت پرسپولیس و سپاهان

براساس گزارش منتشرشده در روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، مجتبی فریدونی، عضو سابق هیئت‌مدیره استقلال، در مکاتبه‌ای با بخش حقوقی فیفا خواستار روشن شدن وضعیت قرارداد و مجوز بازی یاسر آسانی شده بود.

این درخواست به دنبال اختلاف‌نظر کارشناسان حقوقی درباره آثار اخطار فسخ قرارداد بازیکن و بازگشت او به استقلال در زمان محرومیت باشگاه از ثبت بازیکنان جدید مطرح شد.

پاسخ بخش حقوقی و تطبیق مقررات فیفا به تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵ صادر شده و در آن، وضعیت قراردادی آسانی از وضعیت ثبت او تفکیک شده است.

فیفا توضیح داده که فسخ یک‌طرفه قرارداد اصولاً به تأیید قبلی فیفا یا فدراسیون عضو نیاز ندارد، اما معتبر بودن فسخ و وجود دلیل موجه برای آن باید با توجه به شرایط پرونده بررسی شود.

در مقابل، وضعیت ثبت بازیکن در سامانه داخلی به فدراسیون فوتبال ایران مربوط است و تعیین مجوز حضور او در مسابقات نیز باید براساس مقررات هر رقابت انجام شود.

این توضیح برای استقلال اهمیت زیادی دارد، اما نباید آن را به معنای تأیید نهایی تمام اقدامات باشگاه در پرونده آسانی دانست.

ماجرای فسخ قرارداد یاسر آسانی از کجا آغاز شد؟

ریشه اختلاف به ۲۳ تیر ۱۴۰۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که وکیل یاسر آسانی با استناد به ماده ۱۴ مکرر مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا، اخطار فسخ قرارداد را برای باشگاه استقلال ارسال کرد.

در این مکاتبه، انجام نشدن برخی تعهدات مالی باشگاه به‌عنوان مبنای اقدام بازیکن مطرح شده بود.

پس از این اتفاق، آسانی از ایران خارج شد، اما در ادامه با مدیران استقلال به توافق رسید و به تهران بازگشت.

مشکل اصلی زمانی شکل گرفت که استقلال در آن مقطع با محرومیت از ثبت بازیکنان جدید مواجه بود.

مخالفان حضور آسانی استدلال می‌کردند که اگر قرارداد قبلی او با ابلاغ فسخ پایان یافته باشد، توافق دوباره با استقلال می‌تواند مستلزم ثبت جدید باشد؛ اقدامی که با محرومیت نقل‌وانتقالاتی باشگاه ارتباط پیدا می‌کند.

در مقابل، استقلال بر استمرار وضعیت ثبتی بازیکن و معتبر بودن مجوز حضور او تأکید داشت.

خبرگزاری تسنیم پیش‌تر نامه رسمی باشگاه استقلال به فیفا در تاریخ اول اوت ۲۰۲۶ را منتشر کرده بود که در آن دقیقاً درباره اعتبار ثبت قبلی، توافق پس از اخطار فسخ و احتمال نقض محرومیت سؤال شده بود.

تفاوت فسخ قرارداد و ثبت بازیکن چیست؟ نکته کلیدی پاسخ فیفا

مهم‌ترین بخش پاسخ فیفا، روشن کردن تفاوت میان رابطه قراردادی بازیکن و باشگاه با وضعیت ثبت او در فدراسیون فوتبال است.

از نظر حقوقی، قرارداد استخدامی مشخص می‌کند بازیکن براساس چه تعهداتی با باشگاه همکاری می‌کند. اما ثبت بازیکن، فرآیندی اداری و مقرراتی است که وضعیت حضور او را در ساختار رسمی فوتبال تعیین می‌کند.

این دو موضوع به یکدیگر ارتباط دارند، اما لزوماً با یکدیگر یکسان نیستند.

براساس پاسخ منتشرشده، اگر بازیکن قراردادش را فسخ کند، اعتبار آن اقدام و وجود دلیل موجه برای فسخ باید جداگانه بررسی شود.

همچنین ممکن است طرفین پس از اعلام فسخ به توافق تازه‌ای برسند؛ اما این توافق به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که ثبت قبلی بازیکن از بین رفته یا ثبت جدید ضروری شده است.

فیفا توضیح داده است که اگر ثبت قبلی بازیکن همچنان معتبر باشد و نیازی به ثبت دوباره وجود نداشته باشد، توافق جدید به‌خودی‌خود نقض محرومیت باشگاه از ثبت بازیکنان جدید نیست.

این همان نکته‌ای است که می‌تواند در دفاع حقوقی استقلال مورد استفاده قرار گیرد.

آیا فیفا حضور یاسر آسانی در استقلال را قانونی اعلام کرده است؟

یکی از پرسش‌های اساسی درباره نامه جدید این است که آیا فیفا رسماً مجوز بازی آسانی را تأیید کرده است؟

پاسخ دقیق این است که در مکاتبه منتشرشده، چنین حکم قطعی و اختصاصی صادر نشده است.

فیفا اعلام کرده برای اظهارنظر نهایی درباره مجاز بودن حضور بازیکن در یک مسابقه مشخص، اطلاعات بیشتری لازم است.

همچنین تأکید شده که صلاحیت حضور در مسابقات باید طبق مقررات برگزارکننده همان رقابت بررسی شود.

بنابراین، نامه جدید را باید یک توضیح حقوقی مهم درباره مقررات دانست، نه رأی انضباطی نهایی که تمام شکایت‌ها را مختومه کرده باشد.

این تمایز اهمیت دارد؛ زیرا برخی گزارش‌ها از نامه فیفا به‌عنوان پایان کامل اختلاف حقوقی یاد کرده‌اند، درحالی‌که متن منتشرشده چنین نتیجه قطعی‌ای را اعلام نمی‌کند.

نقش فدراسیون فوتبال ایران در پرونده آسانی؛ چرا استقلال امیدوار شد؟

یکی از بخش‌های مورد توجه باشگاه استقلال، ارجاع مسئله ثبت بازیکن به فدراسیون فوتبال ایران است.

فیفا توضیح داده که مدیریت فرآیند ثبت آسانی براساس مقررات مربوط، بر عهده فدراسیون عضو است.

این موضوع از آن جهت برای استقلال اهمیت دارد که مراجع انضباطی فدراسیون فوتبال ایران پیش‌تر شکایت باشگاه‌های معترض را بررسی کرده‌اند.

بر اساس رأی منتشرشده در پنجم آبان ۱۴۰۵، کمیته استیناف اعتراض باشگاه‌های پرسپولیس، سپاهان و مس شهربابک درباره استفاده استقلال از یاسر آسانی را رد کرد.

به این ترتیب، استقلال می‌تواند در دفاعیات آینده خود به دو موضوع استناد کند: نخست، وضعیت ثبتی بازیکن نزد فدراسیون فوتبال و دوم، آرای صادرشده از سوی مراجع داخلی.

با این حال، فدراسیون فوتبال ایران مرجع انحصاری تصمیم‌گیری درباره تمام اختلافات احتمالی قراردادی در سطح بین‌المللی نیست.

برای نمونه، اختلاف بر سر موجه بودن فسخ در صورت تحقق شرایط صلاحیت، ممکن است موضوع رسیدگی یک مرجع حقوقی دیگر قرار گیرد.

شکایت پرسپولیس، سپاهان و مس شهربابک چه سرنوشتی پیدا می‌کند؟

پرونده آسانی در ماه‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین اختلافات حقوقی فوتبال باشگاهی ایران تبدیل شده است.

پرسپولیس، سپاهان و مس شهربابک با طرح شکایت، خواستار بررسی وضعیت بازیکن و مجاز بودن حضور او در مسابقات مقابل استقلال شده بودند.

استدلال اصلی شاکیان بر این مبنا قرار داشت که اعلام فسخ قرارداد در تیرماه می‌تواند به پایان رابطه قراردادی قبلی منجر شده باشد.

در مقابل، استقلال به استمرار ثبت بازیکن و صدور مجوز حضور او در مسابقات استناد کرده است.

اکنون نامه جدید فیفا می‌تواند برای استقلال سند تکمیلی مهمی باشد؛ زیرا نشان می‌دهد صرف توافق دوباره با یک بازیکن، الزاماً به معنای ثبت بازیکن جدید نیست.

با وجود این، احتمال پیگیری پرونده در مراجع دیگر را نمی‌توان صرفاً با انتشار این نامه منتفی دانست.

در صورت طرح اعتراض در دادگاه داوری ورزش، ابتدا باید موضوع صلاحیت مرجع، مهلت اعتراض، مقررات قابل اجرا و قابلیت رسیدگی بررسی شود.

در نتیجه، اعلام اینکه شکایت احتمالی در دادگاه داوری ورزش حتماً رد خواهد شد، در شرایط فعلی پشتوانه حقوقی قطعی ندارد.

محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال چه ارتباطی با پرونده آسانی دارد؟

محرومیت باشگاه از ثبت بازیکن جدید، یکی از عوامل اصلی پیچیدگی پرونده است.

براساس مقررات فیفا، باشگاهی که مشمول محرومیت از ثبت بازیکنان شده، در دوره اجرای آن نمی‌تواند بازیکن جدیدی را به ثبت برساند؛ مگر در موارد استثنایی مجاز یا پس از رفع محرومیت.

فیفا در توضیحات رسمی خود نیز میان ممنوعیت ثبت بازیکن و سایر اقدامات قراردادی تفاوت قائل شده است.

بنابراین، مسئله اصلی درباره آسانی این نیست که آیا استقلال می‌توانسته دوباره با او به توافق برسد؛ بلکه این است که آیا توافق بعدی، نیازمند ثبت تازه بازیکن بوده است یا خیر.

اگر ثبت قبلی همچنان معتبر شناخته شود، موقعیت حقوقی استقلال تقویت خواهد شد.

اما اگر مشخص شود ثبت مجدد ضروری بوده، باید آثار آن در چارچوب محرومیت باشگاه و مقررات مسابقات بررسی شود.

آیا کنفدراسیون فوتبال آسیا هم پاسخ فیفا را می‌پذیرد؟

پرونده یاسر آسانی تنها به رقابت‌های داخلی محدود نبوده و کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز پیش‌تر درباره وضعیت این بازیکن توضیح خواسته است.

خبرگزاری تسنیم در مهرماه گزارش داده بود که AFC پس از دریافت پاسخ اولیه فدراسیون فوتبال ایران، درخواست مستندات بیشتری کرده است.

فدراسیون ایران نیز در پاسخ بعدی به مقررات داخلی ثبت قرارداد و وضعیت آسانی استناد کرده بود.

با این حال، مجوز حضور بازیکن در مسابقات آسیایی تابع مقررات همان رقابت است.

برای نمونه، مقررات لیگ نخبگان آسیا در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ تصریح می‌کند که تأیید ثبت یک بازیکن توسط دبیرخانه AFC، به‌تنهایی تضمین‌کننده واجد شرایط بودن او برای حضور در مسابقه نیست.

بنابراین، نامه فیفا می‌تواند به روشن شدن وضعیت ثبت داخلی کمک کند، اما لزوماً جایگزین بررسی مستقل صلاحیت بازیکن در مسابقات آسیایی نخواهد شد.

جمع‌بندی؛ آیا پرونده یاسر آسانی به سود استقلال تمام شد؟

پاسخ تازه فیفا به مکاتبات مجتبی فریدونی، تحول مهمی در پرونده قراردادی یاسر آسانی محسوب می‌شود.

فدراسیون جهانی فوتبال با تفکیک دو موضوع فسخ و ثبت بازیکن، روشن کرده که برای بررسی وضعیت آسانی باید به اعتبار ثبت قبلی او و مقررات فدراسیون فوتبال ایران توجه شود.

این توضیح در کنار آرای پیشین کمیته‌های انضباطی و استیناف، می‌تواند موقعیت دفاعی استقلال را تقویت کند.

با این حال، فیفا در نامه منتشرشده نه حکم قطعی به مجاز بودن آسانی داده و نه اعلام کرده تمام شکایت‌های احتمالی علیه استقلال از نظر حقوقی بی‌نتیجه خواهند بود.

اکنون مهم‌ترین مسئله، تعیین وضعیت دقیق ثبت بازیکن در زمان بازگشت به استقلال و انطباق آن با مقررات مربوط است.

اگر تفسیر مراجع داخلی درباره استمرار ثبت آسانی در رسیدگی‌های بعدی نیز پذیرفته شود، استقلال پشتوانه حقوقی مهمی برای دفاع از خود خواهد داشت.

در مقابل، هرگونه رسیدگی تازه باید براساس اسناد ثبت قرارداد، مکاتبات طرفین و مقررات مرجع مربوط انجام شود.

به این ترتیب، پاسخ فیفا را می‌توان یک امتیاز حقوقی مهم برای استقلال، اما نه پایان قطعی پرونده یاسر آسانی دانست؛ پرونده‌ای که نتیجه نهایی آن بیش از برداشت‌های رسانه‌ای، به اعتبار اسناد و تصمیم مراجع صالح بستگی خواهد داشت.