فولاد ایرانیان
قیمت تخم‌مرغ امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۵؛ شانه‌ای ۸۰۰ هزار تومان در بازار | چرا با وجود مازاد تولید، تخم‌مرغ گران شد؟
قیمت تخم‌مرغ در بازار ایران بار دیگر خبرساز شده و گزارش‌ها از رسیدن بهای برخی شانه‌های حدود دو کیلوگرمی به محدوده ۸۰۰ هزار تومان حکایت دارند. این افزایش در حالی اتفاق افتاده که محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخم‌گذار میهن، از مازاد ماهانه ۱۰ هزار تن تخم‌مرغ در کشور خبر می‌دهد و تأکید دارد که مشکل اصلی بازار کمبود تولید نیست. به گفته او، بهای تمام‌شده هر کیلوگرم تخم‌مرغ در مرغداری به ۳۳۷ هزار تومان رسیده و نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینه نهاده‌های دامی و مشکلات تأمین سرمایه در گردش، تولیدکنندگان را تحت فشار قرار داده است. اکنون پرسش اصلی این است که چرا با وجود تولید بیشتر از نیاز داخلی، قیمت تخم‌مرغ افزایش یافته و سیاست‌های حمایتی چگونه می‌توانند از تولیدکننده و مصرف‌کننده به‌صورت هم‌زمان حمایت کنند؟
۱۶:۱۹ - ۲۴ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
بازار تخم‌مرغ در آبان ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه قیمت‌ها مواجه شده و این محصول پرمصرف به یکی از موضوعات مهم سبد هزینه خانوار تبدیل شده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از بازار، قیمت یک شانه تخم‌مرغ با وزن تقریبی دو کیلوگرم در برخی روزها و مراکز عرضه به حدود ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
این رقم معادل حدود ۴۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است، اما نباید آن را قیمت واحد و قطعی تخم‌مرغ در تمام فروشگاه‌های کشور دانست.
قیمت تخم‌مرغ با توجه به وزن شانه، تعداد تخم‌مرغ‌ها، نوع بسته‌بندی، محل خرید و شرایط عرضه تفاوت دارد.
برای نمونه، در فهرست قیمت محصولات بسته‌بندی‌شده امروز، بسته شش‌عددی تخم‌مرغ با نرخ ۱۵۶ هزار و ۹۰۰ تومان و بسته ۲۰ عددی با قیمت ۴۵۵ هزار تومان معرفی شده است.
مقایسه این قیمت‌ها نشان می‌دهد هزینه خرید تخم‌مرغ در بسته‌های مختلف یکسان نیست و مصرف‌کنندگان برای ارزیابی دقیق‌تر باید علاوه بر تعداد، وزن خالص محصول را نیز بررسی کنند.
جدول قیمت تخم‌مرغ؛ تفاوت هزینه مرغداری تا بازار مصرف
بررسی ارقام اعلام‌شده از سوی فعالان صنعت و نرخ‌های گزارش‌شده در خرده‌فروشی، تصویر زیر را از وضعیت قیمت ارائه می‌دهد:
| شاخص قیمت | مبلغ |
|---|---|
| بهای تمام‌شده هر کیلوگرم در مرغداری، به گفته اتحادیه | ۳۳۷٬۰۰۰ تومان |
| هزینه تولید محاسباتی دو کیلوگرم | ۶۷۴٬۰۰۰ تومان |
| قیمت گزارش‌شده برخی شانه‌های حدود دو کیلوگرمی | ۸۰۰٬۰۰۰ تومان |
| قیمت معادل هر کیلوگرم در شانه ۸۰۰ هزار تومانی | ۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
| اختلاف قیمت خرده‌فروشی با هزینه تولید دو کیلوگرم | ۱۲۶٬۰۰۰ تومان |
این ارقام به معنای سود ۱۲۶ هزار تومانی فروشندگان از هر شانه نیست؛ زیرا بهای تمام‌شده تولید با قیمت فروش مرغداری تفاوت دارد و هزینه‌های حمل، بسته‌بندی، توزیع و خرده‌فروشی نیز باید در محاسبه لحاظ شوند.
بهای تمام‌شده تخم‌مرغ به ۳۳۷ هزار تومان رسید
محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخم‌گذار میهن، در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرده که هزینه تولید هر کیلوگرم تخم‌مرغ در واحدهای مرغداری به ۳۳۷ هزار تومان رسیده است.
این رقم بیانگر فشاری است که تولیدکنندگان از ناحیه افزایش هزینه‌های جاری تجربه می‌کنند.
خوراک مرغ، دارو، مکمل‌های تغذیه‌ای، انرژی، نیروی انسانی و حمل‌ونقل از جمله عوامل مؤثر بر هزینه تولید هستند.
در صنعت مرغ تخم‌گذار، تأمین مستمر نهاده‌های دامی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاهش کیفیت یا مقدار خوراک می‌تواند بر عملکرد گله و میزان تولید اثر بگذارد.
حمیدرضا کاشانی، رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران میهن، نیز پیش‌تر از افزایش ۱۵ تا ۲۰ درصدی قیمت برخی نهاده‌های اصلی طی دو ماه و رشد قابل توجه هزینه دارو و مکمل‌ها خبر داده بود.
این شرایط باعث شده افزایش هزینه تولید، حتی در دوره‌هایی که میزان عرضه مناسب است، به یکی از عوامل فشار بر قیمت بازار تبدیل شود.
چرا با وجود مازاد تولید، تخم‌مرغ گران می‌شود؟
یکی از مهم‌ترین نکات اظهارات مرادی، وجود مازاد تولید در کشور است.
به گفته او، میزان تولید ماهانه تخم‌مرغ حدود ۱۱۵ هزار تن است، در حالی که نیاز داخلی در فصل جاری نزدیک به ۱۰۵ هزار تن برآورد می‌شود.
بر این اساس، حدود ۱۰ هزار تن محصول بیشتر از نیاز مصرفی داخلی تولید می‌شود.
این مازاد معادل نزدیک به ۸.۷ درصد کل تولید اعلام‌شده است.
در شرایط عادی، افزایش عرضه نسبت به تقاضا می‌تواند فشار کاهشی بر قیمت وارد کند؛ اما زمانی که هزینه تولید افزایش یافته باشد، بازار ممکن است هم‌زمان با مازاد کالا و قیمت‌های بالا مواجه شود.
از سوی دیگر، مقدار مازاد تولید به‌تنهایی وضعیت توزیع در شهرهای مختلف را نشان نمی‌دهد.
ممکن است در سطح کشور تولید کافی باشد، اما هزینه حمل، تفاوت شبکه توزیع و شرایط عرضه باعث اختلاف قیمت در بازارهای محلی شود.
بنابراین، برای بررسی دقیق علت گرانی باید علاوه بر آمار تولید، قیمت فروش مرغداری، هزینه توزیع و میزان عرضه واقعی در مراکز مصرف نیز بررسی شود.
نقش نرخ دلار در گرانی تخم‌مرغ چیست؟
مدیرعامل اتحادیه مرغداران میهن، بی‌ثباتی نرخ ارز را یکی از عوامل اصلی افزایش هزینه تولید معرفی کرده است.
بخشی از نهاده‌های مورد استفاده در صنعت طیور از طریق واردات تأمین می‌شود و تغییر نرخ ارز می‌تواند هزینه خرید آنها را افزایش دهد.
مرادی با اشاره به تغییرات سیاست ارزی از دی ۱۴۰۴ اعلام کرده که نرخ مبنای واردات نهاده‌ها در آن مقطع حدود ۱۱۲ هزار تومان بوده و پس از آن افزایش یافته است.
با این حال، برای محاسبه دقیق میزان رشد هزینه واردات باید مشخص شود نهاده‌های مختلف در چه تاریخی و با کدام نرخ ارزی تأمین شده‌اند.
نرخ دلار آزاد نیز لزوماً همان نرخی نیست که برای تمام محموله‌های وارداتی نهاده‌های دامی استفاده می‌شود.
با وجود این، افزایش هزینه تأمین ارز و نوسان آن می‌تواند بر قیمت مواد اولیه و نیاز تولیدکنندگان به سرمایه در گردش اثر بگذارد.
توقف صادرات تخم‌مرغ؛ تصمیمی که مرغداران به آن اعتراض دارند
یکی دیگر از محورهای اختلاف میان فعالان صنعت و سیاست‌گذاران، محدودیت صادرات تخم‌مرغ است.
مرادی معتقد است وقتی تولید داخلی بیش از نیاز مصرفی کشور است، توقف صادرات الزاماً به کاهش پایدار قیمت منجر نمی‌شود.
به گفته او، بازارهای اصلی صادرات تخم‌مرغ ایران شامل عراق، افغانستان و کشورهای حوزه خلیج فارس هستند.
نزدیکی جغرافیایی این کشورها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تخم‌مرغ محصولی حساس است و جابه‌جایی آن نیازمند رعایت شرایط نگهداری و حمل‌ونقل مناسب است.
از نگاه تولیدکنندگان، امکان صادرات مازاد محصول می‌تواند به مدیریت عرضه و حفظ درآمد مرغداری‌ها کمک کند.
در مقابل، سیاست‌گذاران ممکن است هنگام افزایش شدید قیمت داخلی، محدود کردن صادرات را یکی از ابزارهای کوتاه‌مدت افزایش عرضه در بازار بدانند.
ارزیابی اثر واقعی هرکدام از این سیاست‌ها نیازمند آمار صادرات، موجودی کالا و تغییرات قیمت داخلی است.
اختلاف آمار مازاد تولید؛ ۱۰ هزار تن یا ۱۵ هزار تن؟
با وجود اعلام مازاد ۱۰ هزار تنی از سوی مرادی، برآوردهای دیگری نیز درباره تولید آبان منتشر شده است.
حمیدرضا کاشانی در گزارش دوازدهم آبان پیش‌بینی کرده بود تولید ماهانه به حدود ۱۲۰ هزار تن برسد و مازاد عرضه در مقایسه با نیاز ۱۰۵ هزار تنی به ۱۵ هزار تن افزایش یابد.
این اختلاف لزوماً نشان‌دهنده تناقض قطعی نیست؛ زیرا یک رقم می‌تواند بیانگر تولید برآوردی و رقم دیگر مربوط به وضعیت فعلی یا دوره زمانی متفاوت باشد.
با این حال، برای مشخص شدن حجم واقعی مازاد باید آمار نهایی تولید، مصرف، ذخیره‌سازی و صادرات منتشر شود.
آنچه در هر دو برآورد مشترک است، تأکید مسئولان صنفی بر بیشتر بودن میزان تولید از نیاز داخلی است.
تخم‌مرغ در کالابرگ؛ حمایت از خانوارها چقدر مؤثر است؟
مرادی با اشاره به اهمیت تخم‌مرغ در تأمین پروتئین خانوارها، خواستار حمایت مستقیم دولت از مصرف‌کنندگان شده است.
با این حال، برخلاف برداشتی که ممکن است از اظهارات او ایجاد شود، تخم‌مرغ از قبل در فهرست کالاهای مشمول طرح کالابرگ الکترونیکی قرار داشته است.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این محصول را در کنار اقلامی مانند مرغ، برنج، روغن و لبنیات در فهرست خرید اعتباری معرفی کرده است.
بنابراین، مسئله اصلی لزوماً اضافه شدن تخم‌مرغ به کالابرگ نیست، بلکه میزان حمایت مؤثر و تناسب اعتبار خانوار با قیمت روز این محصول است.
اگر قیمت کالاها سریع‌تر از مبلغ اعتبار حمایتی افزایش یابد، قدرت خرید ایجادشده از طریق کالابرگ نیز کاهش پیدا می‌کند.
برای نمونه، در شرایطی که یک شانه تخم‌مرغ ۸۰۰ هزار تومان قیمت داشته باشد، خرید دو شانه در ماه به یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان بودجه نیاز دارد.
این رقم نشان می‌دهد تغییر قیمت یک کالای پرمصرف می‌تواند هزینه غذایی خانوار را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
سرانه مصرف تخم‌مرغ در ایران چقدر است؟
مدیرعامل اتحادیه مرغداران میهن، سرانه مصرف تخم‌مرغ در کشور را حدود ۱۴.۵ کیلوگرم در سال اعلام کرده است.
او میانگین جهانی را نزدیک به ۱۱ کیلوگرم و مصرف کشورهای توسعه‌یافته را حدود ۱۸ تا ۲۰ کیلوگرم عنوان کرده است.
با این حال، مقایسه بین‌المللی مصرف تخم‌مرغ به روش محاسبه، سال آماری و تفاوت میان مصرف مستقیم و مصرف در صنایع غذایی وابسته است.
بنابراین، این ارقام باید به‌عنوان برآوردهای ارائه‌شده از سوی مقام صنفی در نظر گرفته شوند.
با وجود این، اهمیت تخم‌مرغ در الگوی تغذیه خانوار روشن است؛ زیرا این ماده غذایی یکی از منابع رایج پروتئین و مواد مغذی به شمار می‌رود.
افزایش قیمت آن می‌تواند به‌ویژه برای خانوارهایی که به دنبال منابع پروتئینی کم‌هزینه‌تر هستند، اهمیت داشته باشد.
چرا مرغداران خواستار تسهیلات ارزان‌قیمت هستند؟
یکی از نگرانی‌های تولیدکنندگان، افزایش نیاز به سرمایه در گردش است.
مرغداری‌ها باید پیش از فروش محصول، هزینه خوراک، دارو، نیروی انسانی و نگهداری گله را پرداخت کنند.
هرچه بهای نهاده‌ها افزایش پیدا کند، منابع مالی بیشتری برای ادامه همان حجم تولید مورد نیاز خواهد بود.
مرادی معتقد است برخی تسهیلات بانکی موجود به دلیل هزینه تأمین مالی بالا، حمایت مؤثری برای تولیدکنندگان محسوب نمی‌شوند.
او خواستار دسترسی مرغداران به تسهیلات واقعی و متناسب با هزینه‌های جاری شده است.
از منظر اقتصادی، تأمین سرمایه در گردش می‌تواند به استمرار تولید کمک کند، اما موفقیت این سیاست به نرخ سود، شرایط بازپرداخت و نحوه تخصیص منابع بستگی دارد.
همچنین حمایت از تولیدکننده نباید با حمایت از خریدار نهایی یکسان تلقی شود؛ زیرا اهداف و ابزارهای این دو سیاست متفاوت‌اند.
پیش‌بینی قیمت تخم‌مرغ؛ آیا بازار ارزان می‌شود؟
چشم‌انداز قیمت تخم‌مرغ در هفته‌های آینده به چند عامل وابسته است.
اگر هزینه نهاده‌های دامی تثبیت شود و تولید در سطح فعلی باقی بماند، امکان کاهش فشار افزایشی بر قیمت‌ها وجود خواهد داشت.
در مقابل، افزایش دوباره هزینه خوراک و تأمین مالی ممکن است بهای تمام‌شده را بالا ببرد.
همچنین محدودیت صادرات، میزان تقاضای داخلی و عملکرد شبکه توزیع می‌توانند بر قیمت نهایی اثر بگذارند.
مرادی هشدار داده که اثر تصمیمات مدیریتی در صنعت مرغ تخم‌گذار ممکن است با تأخیر شش تا هفت‌ماهه ظاهر شود؛ زیرا تنظیم ظرفیت تولید در این صنعت به زمان نیاز دارد.
به همین دلیل، تغییرات امروز در هزینه تولید یا شرایط نگهداری گله ممکن است بر عرضه ماه‌های بعد اثر بگذارد.
با این حال، از داده‌های فعلی نمی‌توان کاهش یا افزایش قطعی قیمت تخم‌مرغ در روزهای آینده را نتیجه گرفت.
جمع‌بندی؛ گرانی تخم‌مرغ در شرایط مازاد تولید
بازار تخم‌مرغ ایران در آبان ۱۴۰۵ با وضعیتی مواجه شده که در آن، افزایش هزینه تولید و بالا رفتن قیمت مصرف‌کننده هم‌زمان با اعلام مازاد عرضه رخ داده است.
محمد مرادی بهای تمام‌شده هر کیلوگرم تخم‌مرغ را ۳۳۷ هزار تومان و مازاد ماهانه تولید را حدود ۱۰ هزار تن اعلام کرده است.
در همین حال، گزارش‌های بازار از رسیدن قیمت برخی شانه‌های تقریباً دو کیلوگرمی به ۸۰۰ هزار تومان حکایت دارند.
مهم‌ترین نتیجه این بررسی آن است که مازاد تولید به‌تنهایی تضمین‌کننده ارزانی نیست؛ همان‌طور که گرانی خرده‌فروشی نیز لزوماً به معنای سودآوری مرغداران نیست.
برای مدیریت پایدار بازار، شفافیت قیمت از مرغداری تا فروشگاه، بررسی هزینه نهاده‌ها، تأمین سرمایه در گردش و حمایت متناسب از قدرت خرید خانوارها اهمیت دارد.
در نهایت، روند قیمت تخم‌مرغ در هفته‌های آینده به شرایط تولید، سیاست‌های صادراتی، هزینه تأمین ارز و کیفیت توزیع محصول وابسته خواهد بود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
