چرا تخممرغ گران شد؟ دو عامل مهم افزایش قیمت تخممرغ در پاییز و پیشبینی بازار در زمستان ۱۴۰۵
بازار تخممرغ در هفتههای پایانی آبانماه تحت تأثیر افزایش تقاضا و رشد هزینههای تولید قرار گرفته است. این محصول که همواره یکی از گزینههای اصلی خانوارها برای تأمین پروتئین بوده، اکنون با فشارهای قیمتی مواجه شده است.
صادق اسدالهی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان البرز، معتقد است افزایش قیمت تخممرغ در فصل سرد لزوماً ناشی از کاهش تولید صنعتی نیست و تغییر الگوی مصرف خانوارها نیز در این زمینه نقش دارد.
به گفته این مقام مسئول، تقاضا برای خرید تخممرغ در فصل پاییز و زمستان نسبت به ماههای گرم سال افزایش پیدا میکند. بازگشایی مدارس، دانشگاهها و مراکز آموزشی نیز یکی دیگر از عواملی است که میتواند مصرف این محصول را افزایش دهد.
بااینحال، برای بررسی دقیق علت گرانی تخممرغ باید علاوه بر میزان تقاضا، وضعیت هزینههای تولید و شبکه توزیع را نیز مورد توجه قرار داد.
آیا تولید تخممرغ در فصل سرد کاهش پیدا میکند؟
با آغاز فصل سرما، احتمال کاهش تولید تخممرغ در برخی واحدهای سنتی و روستایی وجود دارد. بخشی از مرغهای تخمگذار در این واحدها تحت تأثیر تغییرات دما و کاهش ساعات روشنایی وارد دوره تولکروی میشوند و بهصورت موقت تولید کمتری دارند.
بااینحال، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی البرز تأکید دارد که سهم واحدهای سنتی از مجموع تولید تخممرغ کشور به اندازهای نیست که کاهش فعالیت آنها بتواند بازار را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
به گفته اسدالهی، تولید صنعتی تخممرغ کشور حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن برآورد میشود و روند تولید در این بخش افزایشی است.
مرغداریهای صنعتی با بهرهگیری از سیستمهای تنظیم دما، نور و تهویه، وابستگی کمتری به تغییرات فصلی دارند و امکان ادامه تولید در ماههای سرد سال برای آنها فراهم است.
افزایش مصرف دانشجویان؛ یکی از عوامل گرانی تخممرغ
بازگشایی دانشگاهها و افزایش حضور دانشجویان در خوابگاهها نیز میتواند الگوی تقاضای تخممرغ را تغییر دهد.
سهولت آمادهسازی، امکان طبخ غذاهای متنوع و هزینه نسبتاً پایینتر تخممرغ در مقایسه با برخی منابع پروتئینی، این محصول را به یکی از اقلام پرمصرف در میان دانشجویان تبدیل کرده است.
همزمان، افزایش فعالیت رستورانها، مراکز تهیه غذا و مجموعههای آموزشی در طول سال تحصیلی ممکن است تقاضای عمده برای تخممرغ را نیز تقویت کند.
بااینحال، آمار تفکیکی درباره سهم مصرف دانشجویان در افزایش قیمت تخممرغ منتشر نشده است و نمیتوان گرانی این محصول را صرفاً به بازگشایی مراکز آموزشی نسبت داد.
قیمت تخممرغ در بازار آبان ۱۴۰۵ به کجا رسید؟
براساس گزارشهای رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۲۹ آبان ۱۴۰۵، هر شانه تخممرغ ۳۰ عددی در مراکز مختلف عرضه با قیمت ۳۲۰ تا ۶۴۰ هزار تومان به فروش رسیده است.
در مقابل، حمیدرضا کاشانی، رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن، قیمت پیشنهادی هر شانه تخممرغ برای مصرفکننده را ۷۳۰ هزار تومان اعلام کرده است.
این نرخ پیشنهادی به معنای تصویب قیمت جدید تخممرغ نیست و قیمت نهایی در بازار همچنان براساس وزن، نوع بستهبندی، محل عرضه و شرایط توزیع متفاوت است.
قیمت تمامشده تخممرغ به کیلویی ۳۳۷ هزار تومان رسید
یکی از مهمترین چالشهای صنعت مرغداری در ماههای اخیر، افزایش هزینه تولید تخممرغ بوده است.
براساس اعلام اتحادیه مرغداران میهن، هر کیلوگرم تخممرغ درب مرغداری با قیمت ۲۹۰ تا ۳۰۰ هزار تومان عرضه میشود، درحالیکه نرخ پیشنهادی تولیدکنندگان با توجه به هزینههای فعلی، ۳۳۷ هزار تومان است.
|
نوع قیمت تخممرغ |
قیمت (تومان) |
|---|---|
|
هر کیلو تخممرغ درب مرغداری |
۲۹۰ تا ۳۰۰ هزار |
|
نرخ پیشنهادی درب مرغداری |
۳۳۷ هزار |
|
نرخ پیشنهادی هر کیلو برای مصرفکننده |
۳۷۰ هزار |
|
نرخ پیشنهادی شانه تخممرغ |
۷۳۰ هزار |
|
نرخ پیشنهادی هر عدد تخممرغ |
حدود ۲۵ هزار |
تداوم اختلاف میان هزینه تولید و قیمت فروش میتواند سودآوری مرغداریها را کاهش دهد و در بلندمدت انگیزه تولیدکنندگان برای حفظ ظرفیت تولید را تحت تأثیر قرار دهد.
تأثیر افزایش قیمت دلار و نهادههای دامی بر بازار تخممرغ
افزایش قیمت ذرت، کنجاله سویا، مکملهای غذایی، داروهای دامپزشکی و هزینه حملونقل از جمله متغیرهای مؤثر بر بهای تمامشده تخممرغ محسوب میشوند.
بخشی از نهادههای موردنیاز صنعت طیور از طریق واردات تأمین میشود و به همین دلیل نوسانات نرخ ارز میتواند هزینه فعالیت مرغداریها را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، حتی اگر میزان تولید تخممرغ کاهش پیدا نکند، رشد هزینههای تولید ممکن است زمینه افزایش قیمت این محصول را فراهم کند.
دبیر فدراسیون طیور ایران نیز در اظهارات اخیر خود بیثباتی نرخ ارز را از عوامل مهم گرانی تخممرغ دانسته است.
آیا کشور با کمبود تخممرغ مواجه است؟
براساس برآورد اتحادیه مرغداران میهن، میزان تولید تخممرغ کشور در آبانماه به حدود ۱۰۵ هزار تن خواهد رسید.
این اتحادیه همچنین از بهبود وضعیت تولید پس از کاهش مشکلات ناشی از بیماری گلههای طیور در مهرماه خبر داده است.
بنابراین، افزایش قیمت تخممرغ الزاماً به معنای کمبود گسترده این محصول در کشور نیست. رشد هزینه تولید و تغییر میزان تقاضا میتواند حتی در شرایط عرضه مناسب نیز باعث افزایش قیمتها شود.
بااینحال، استمرار زیان تولیدکنندگان ممکن است در ماههای آینده پایداری عرضه را با چالش مواجه کند.
محدودیت صادرات تخممرغ چه تأثیری بر قیمت دارد؟
کاهش صادرات تخممرغ یکی دیگر از مسائل مهم صنعت طیور کشور است.
براساس اظهارات اخیر رئیس اتحادیه مرغداران میهن، محدودیتهای صادراتی و کاهش حضور ایران در بازارهای منطقهای باعث شده تولیدکنندگان بخشی از فرصتهای درآمدزایی خود را از دست بدهند.
محدودیت صادرات ممکن است در کوتاهمدت به افزایش عرضه در بازار داخلی کمک کند، اما در بلندمدت، در صورت زیانده شدن واحدهای تولیدی، احتمال کاهش سرمایهگذاری و افت ظرفیت تولید وجود خواهد داشت.
ازاینرو، ایجاد تعادل میان تأمین نیاز مصرفکنندگان داخلی و حفظ بازارهای صادراتی اهمیت زیادی دارد.
پیشبینی قیمت تخممرغ در آذر و زمستان ۱۴۰۵
چشمانداز قیمت تخممرغ در ماههای آینده بیش از هر چیز به وضعیت تأمین نهادههای دامی، نوسانات نرخ ارز، میزان تولید و تقاضای فصلی بستگی دارد.
در صورت استمرار افزایش هزینههای تولید و رشد مصرف در فصل سرد، احتمال افزایش تدریجی قیمت تخممرغ وجود خواهد داشت.
در مقابل، تأمین منظم نهادههای دامی، حفظ ظرفیت تولید صنعتی و بهبود شبکه توزیع میتواند از جهش شدید قیمتها جلوگیری کند.
همچنین تعیین تکلیف نرخ پیشنهادی اتحادیه مرغداران میهن یکی از عوامل مهم در مشخص شدن مسیر بازار تخممرغ در هفتههای آینده خواهد بود.
در مجموع، گرانی تخممرغ در پاییز ۱۴۰۵ حاصل ترکیبی از افزایش تقاضای فصلی، رشد مصرف در مراکز آموزشی و فشار هزینههای تولید است. باوجود اعلام کفایت تولید صنعتی، استمرار نوسانات ارزی و افزایش قیمت نهادههای دامی میتواند مانع بازگشت آرامش پایدار به بازار تخممرغ در زمستان شود.