رئیس‌جمهور: مردم سنگ تمام گذاشتند، حالا نوبت ماست

حضور رئیس‌جمهور در آیین افتتاح پروژه‌های آب و برق استان گلستان، فرصتی بود تا مسعود پزشکیان در یک سخنرانی تحلیلی و چندوجهی، از مهم‌ترین محورهای سیاست‌گذاری دولت چهاردهم، از سرمایه اجتماعی و وحدت ملی گرفته تا چالش‌های انرژی، آب، محیط‌زیست و حکمرانی اجرایی سخن بگوید. سخنانی که بیش از آنکه رنگ وعده‌های شعاری داشته باشد، تلاشی برای ترسیم پیوند میان مشارکت مردم و مسئولیت سنگین دولت در شرایط پیچیده اقتصادی و زیست‌محیطی کشور بود.

قدردانی از ۲۲ بهمن و بازخوانی سرمایه اجتماعی

پزشکیان سخنان خود را با تقدیر صریح از حضور گسترده مردم در راهپیمایی ۲۲ بهمن آغاز کرد و این حضور را «استثنایی» توصیف کرد. او تأکید کرد که با وجود فشارها، تبلیغات و تلاش رسانه‌های معاند برای دور کردن مردم از صحنه، جامعه ایرانی بار دیگر برای وحدت و انسجام کشور سنگ تمام گذاشت. از نگاه رئیس‌جمهور، این حضور نه یک اتفاق نمادین، بلکه سرمایه‌ای واقعی است که بار مسئولیت سنگینی را بر دوش حاکمیت می‌گذارد و دولت موظف است پاسخ آن را نه در شعار، بلکه در میدان عمل بدهد.

خدمت شبانه‌روزی؛ پاسخ دولت به اعتماد مردم

رئیس‌جمهور با اشاره به مسئولیت سنگین ناشی از این اعتماد عمومی تصریح کرد که همه مسئولان باید با کار شبانه‌روزی تلاش کنند تا گوشه‌ای از این حضور جبران شود. پزشکیان تأکید کرد که دولت خود را متعهد می‌داند مشکلات کشور را «یک به یک» برطرف کند و پاسخ این حضور تماشایی مردم را تنها در قالب خدمت بی‌وقفه می‌بیند. او همچنین با رد هرگونه انگیزه شخصی برای حضور در قدرت گفت که نه به دنبال پست و مقام است و نه شهرت و ثروت، بلکه هدف اصلی‌اش برداشتن باری از دوش مردم است.

بی‌اعتمادی به رسانه‌های بیگانه و ایستادگی مردم

پزشکیان در بخش دیگری از سخنانش، راهپیمایی ۲۲ بهمن را نشانه‌ای روشن از هوشیاری جامعه دانست و گفت مردم ایران نشان دادند که فریب بلندگوهای رسانه‌های بیگانه را نمی‌خورند. او این رفتار را نشانه بلوغ سیاسی و اجتماعی مردم دانست و تأکید کرد که چنین سطحی از آگاهی، دولت را موظف می‌کند تصمیمات خود را شفاف‌تر، کارآمدتر و متکی بر منافع عمومی اتخاذ کند.

انرژی؛ پیش‌شرط توسعه اقتصادی و تولید

رئیس‌جمهور با ورود به بحث انرژی، یکی از چالش‌های اصلی کشور را تأمین پایدار برق و گاز برای فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان دانست. پزشکیان با اشاره به شرایط ابتدای آغاز مسئولیت دولت گفت که کشور با حدود ۲۰ هزار مگاوات کسری برق مواجه بود و ذخایر انرژی نیز در وضعیت مناسبی قرار نداشت؛ شرایطی که در مقطعی منجر به تعطیلی‌ها و قطعی برق و گاز شد. با این حال، او اعلام کرد که امسال با برنامه‌ریزی و مدیریت ذخایر توانستیم مانع بروز قطعی‌های گسترده شویم و ثبات نسبی را به شبکه انرژی بازگردانیم.

صرفه‌جویی، رمزارزها و مصرف بالای انرژی

پزشکیان به نقش مدیریت مصرف در عبور از بحران انرژی اشاره کرد و گفت که با صرفه‌جویی حدود ۲ هزار مگاوات از محل فعالیت‌های مرتبط با رمزارزها، این میزان انرژی به شبکه بازگشته است. علاوه بر این، مردم نیز با صرفه‌جویی نزدیک به ۳ هزار مگاوات نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه ایفا کردند. با وجود این، رئیس‌جمهور هشدار داد که مصرف انرژی در کشور همچنان چند برابر اروپا است و بدون اصلاح الگوی مصرف، هیچ سیاست توسعه‌ای به نتیجه نخواهد رسید.

تمرکز دولت بر انرژی خورشیدی و برق‌محوری

یکی از محورهای مهم سخنان رئیس‌جمهور، تمرکز دولت بر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه انرژی خورشیدی بود. پزشکیان گفت دولت تلاش دارد با حرکت به سمت برق‌محوری، وابستگی به گاز را کاهش دهد؛ رویکردی که هم به کاهش آلودگی هوا کمک می‌کند و هم در بلندمدت هزینه انرژی را برای مردم کاهش می‌دهد. او تأکید کرد که تغییر سبد انرژی کشور یک ضرورت است، نه یک انتخاب، و آینده توسعه بدون توجه به انرژی‌های پاک قابل تصور نیست.

حذف ارز ترجیحی و مدیریت پیامدها

پزشکیان در تشریح سیاست حذف ارز ترجیحی توضیح داد که به دلیل مشکلات موجود در حوزه نهاده‌ها، این ارز ابتدا از این بخش حذف شد. او اذعان کرد که همچنان گلایه‌هایی در این زمینه وجود دارد، اما برای مدیریت بهتر شرایط، کارگروهی به ریاست رئیس بانک مرکزی تشکیل شده و قرار است بخشی از اختیارات نیز به استانداران تفویض شود تا مشکلات در سطح استان‌ها سریع‌تر و مؤثرتر پیگیری شود.

مقررات‌زدایی و نقش استانداران در توسعه

رئیس‌جمهور با انتقاد از مقررات زائد تأکید کرد که قوانین و دستورالعمل‌ها نباید مانع توسعه شوند. به گفته او، فرصت خدمت محدود است و نباید با بروکراسی‌های غیرضروری از دست برود. پزشکیان استانداران را «رؤسای‌جمهور استان‌ها» خواند و گفت بارها تأکید کرده که آنان باید با اختیارات بیشتر و نگاه حل مسئله، برای رفع مشکلات مردم اقدام کنند. او افزود که خود را جدا از مردم نمی‌داند و هر فرد شایسته‌ای می‌تواند در چنین جایگاهی قرار بگیرد.

دانشگاه‌ها، توسعه نامتوازن و بحران آب

پزشکیان با اشاره به درگیر کردن دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور، از توسعه نامتوازن شهری و فشار آن بر منابع حیاتی انتقاد کرد. او گفت برخی توسعه‌ها در شهرها هیچ منطق علمی و زیست‌محیطی ندارد و نمونه بارز آن بحران تأمین آب تهران است. رئیس‌جمهور نسبت به تخریب محیط‌زیست و فاجعه فرونشست زمین هشدار داد و تصریح کرد که اگر این روند ادامه یابد، در آینده نه‌چندان دور حتی آب شرب نیز با مشکل جدی مواجه خواهد شد.

نقد آپارتمان‌سازی و لزوم مدیریت منابع آب

رئیس‌جمهور در ادامه با انتقاد از گسترش آپارتمان‌های چندطبقه در شهرها پرسید که با وجود این همه زمین، چرا مردم باید در آپارتمان زندگی کنند. او هدررفت آب باران را یکی دیگر از مصادیق مدیریت نادرست منابع دانست و بر ضرورت تمرکز بر شیرین‌سازی آب دریاها تأکید کرد. پزشکیان با بیان اینکه دولت همیشه پول کافی ندارد، از مدیران خواست نگاه خود را صرفاً به تهران و بودجه‌های مرکزی معطوف نکنند و از ظرفیت مشارکت مردمی بهره بگیرند.

مشارکت مردم و تفویض اختیار به مدیران

پزشکیان با اشاره به تجربه ساخت ۷ هزار مدرسه با کمک مردم، مشارکت اجتماعی را راهکاری مؤثر برای کاهش مشکلات دانست. او اعلام کرد که به مدیران اختیار می‌دهد تا خودشان برای رفع مسائل تصمیم بگیرند و در صورت تخصیص اعتبارات، این منابع به‌صورت عادلانه توزیع خواهد شد. رئیس‌جمهور همچنین وعده داد موانع قانونی را برطرف کند و از نمایندگان مجلس خواست در این مسیر همراهی کنند. او حتی به اختلافات میان وزرا اشاره کرد و گفت مشکلات باید در جلسات دولت حل شود، نه با نامه‌نگاری‌های اداری.

جمع‌بندی

سخنان مسعود پزشکیان در گلستان تصویری نسبتاً جامع از نگاه دولت چهاردهم به پیوند میان سرمایه اجتماعی، حکمرانی کارآمد و توسعه پایدار ارائه داد. تأکید همزمان بر خدمت شبانه‌روزی، اصلاح ساختار انرژی، مدیریت بحران آب و محیط‌زیست، مقررات‌زدایی و مشارکت مردم نشان می‌دهد دولت تلاش دارد از سطح شعار فراتر رود و با واگذاری اختیار و مسئولیت، مسیر حل مسائل مزمن کشور را هموار کند. با این حال، تحقق این رویکردها بیش از هر چیز به تداوم اعتماد مردم و توان دولت در تبدیل وعده‌ها به اقدام‌های ملموس وابسته است.