افت دوباره قیمت نفت در سایه دیپلماسی ایران و افزایش عرضه جهانی

بازار جهانی نفت در روزهای پایانی هفته جاری بار دیگر نشانه‌هایی از ضعف ساختاری را به نمایش گذاشت؛ ضعفی که حاصل هم‌زمان کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، چشم‌انداز کندتر رشد تقاضا و افزایش عرضه از سوی تولیدکنندگان سنتی و تحریم‌شده است. افت قیمت‌ها که از معاملات روز پنجشنبه شدت گرفت، در معاملات امروز نیز ادامه یافت و دو شاخص اصلی بازار نفت را در مسیر ثبت دومین کاهش هفتگی متوالی قرار داد؛ روندی که می‌تواند پیامدهای مهمی برای اقتصاد انرژی در سطح جهانی و به‌ویژه کشورهای صادرکننده نفت به همراه داشته باشد.

کاهش قیمت نفت برنت و WTI در ادامه فشار فروش

قیمت آتی نفت برنت پس از افت قابل توجه ۲.۷ درصدی در معاملات روز پنجشنبه، در معاملات امروز نیز با کاهش ۶ سنتی، معادل ۰.۱ درصد، به ۶۷ دلار و ۴۶ سنت در هر بشکه رسید. هم‌زمان، نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز که روز گذشته ۲.۸ درصد کاهش یافته بود، امروز ۱۲ سنت یا ۰.۲ درصد افت کرد و در سطح ۶۲ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه معامله شد. این ارقام نشان می‌دهد بازار نفت هنوز نتوانسته تعادل جدیدی میان عوامل حمایتی و فشارهای نزولی پیدا کند.

ثبت دومین کاهش هفتگی متوالی در بازار نفت

بررسی عملکرد هفتگی قیمت‌ها حاکی از آن است که نفت برنت از ابتدای هفته جاری تاکنون ۰.۸ درصد و نفت آمریکا ۱.۱ درصد کاهش یافته‌اند. در صورتی که این روند تا پایان هفته تثبیت شود، هر دو شاخص اصلی نفتی برای دومین هفته متوالی با کاهش قیمت مواجه خواهند شد. چنین الگویی معمولاً نشان‌دهنده تغییر انتظارات معامله‌گران نسبت به آینده بازار و تعدیل ریسک‌های پیش‌خورشده در قیمت‌هاست.

عقب‌نشینی بازار پس از فروکش ریسک‌های ژئوپلیتیکی

قیمت نفت در ابتدای هفته جاری تحت تأثیر نگرانی‌ها از احتمال تشدید تنش‌ها در خاورمیانه افزایش یافته بود؛ نگرانی‌هایی که همواره یکی از محرک‌های اصلی رشد کوتاه‌مدت قیمت نفت به شمار می‌رود. با این حال، اظهارات روز پنجشنبه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر امکان دستیابی به توافق با ایران طی ماه آینده، فضای بازار را به‌طور محسوسی تغییر داد. این موضع‌گیری باعث شد بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی که پیش‌تر در قیمت‌ها لحاظ شده بود، تخلیه شود و بازار به سمت اصلاح حرکت کند.

نقش مذاکرات ایران و آمریکا در مسیر قیمت نفت

تحلیلگران بازار انرژی معتقدند هرگونه نشانه از پیشرفت در مذاکرات ایران و آمریکا، به‌ویژه در حوزه هسته‌ای، می‌تواند به‌سرعت بر قیمت نفت اثرگذار باشد. تونی سایکامور، تحلیلگر شرکت آی‌جی، در یادداشتی تأکید کرده است که کاهش قیمت نفت در شرایطی رخ داده که نشانه‌هایی از تمایل ایالات متحده برای خرید زمان بیشتر جهت دستیابی به توافق با ایران دیده می‌شود. این رویکرد، از دید بازار، به معنای کاهش ریسک ژئوپلیتیکی کوتاه‌مدت و افزایش احتمال بازگشت نفت ایران به بازار جهانی در افق میان‌مدت تلقی می‌شود.

گزارش آژانس بین‌المللی انرژی و چشم‌انداز تقاضا

در کنار تحولات سیاسی، گزارش ماهانه آژانس بین‌المللی انرژی که روز پنجشنبه منتشر شد، نقش مهمی در تضعیف قیمت‌ها ایفا کرد. این نهاد معتبر بین‌المللی پیش‌بینی کرده است که رشد تقاضای جهانی نفت در سال جاری کمتر از برآوردهای قبلی خواهد بود و عرضه کلی از تقاضا پیشی می‌گیرد. چنین ارزیابی‌ای، به‌ویژه در شرایطی که بازار پیش‌تر با مازاد عرضه بالقوه مواجه بود، فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

افزایش ذخایر نفت خام آمریکا و اثر آن بر بازار

یکی دیگر از عوامل تشدیدکننده افت قیمت‌ها در معاملات روز پنجشنبه، انتشار داده‌هایی بود که از افزایش قابل‌توجه ذخایر نفت خام آمریکا حکایت داشت. افزایش ذخایر معمولاً نشانه‌ای از ضعف تقاضا یا مازاد عرضه در کوتاه‌مدت تلقی می‌شود و می‌تواند انتظارات نزولی معامله‌گران را تقویت کند. سایکامور معتقد است که ترکیب این داده‌ها با چشم‌انداز رشد عرضه، فضای بازار را به‌طور محسوسی به نفع فروشندگان تغییر داده است.

بازگشت تدریجی نفت ونزوئلا به بازار جهانی

در کنار عوامل یادشده، پیش‌بینی‌ها درباره ورود عرضه بیشتر از سوی ونزوئلا نیز فشار تازه‌ای بر قیمت نفت وارد کرده است. به گفته تحلیلگران، انتظار می‌رود تولید نفت ونزوئلا در ماه‌های آینده به سطح پیش از محاصره دریایی آمریکا بازگردد. برآوردها نشان می‌دهد تولید این کشور می‌تواند از حدود ۸۸۰ هزار بشکه در روز به نزدیک ۱.۲ میلیون بشکه در روز افزایش یابد؛ افزایشی که در صورت تحقق، تعادل عرضه و تقاضای بازار را بیش از پیش به نفع عرضه تغییر خواهد داد.

نقش سیاست‌های آمریکا در احیای صادرات نفت ونزوئلا

تحولات اخیر در سیاست‌های ایالات متحده نیز به این چشم‌انداز دامن زده است. یک مقام حوزه انرژی کاخ سفید اعلام کرده که وزارت خزانه‌داری آمریکا در هفته جاری مجوزهای بیشتری برای کاهش محدودیت‌های تحریمی علیه بخش انرژی ونزوئلا صادر خواهد کرد. این تصمیم می‌تواند مسیر فروش نفت ونزوئلا را هموارتر کرده و به افزایش عرضه در بازارهای بین‌المللی منجر شود.

فروش میلیاردی نفت ونزوئلا تحت کنترل آمریکا

بر اساس گزارش رویترز، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد فروش نفت ونزوئلا تحت کنترل آمریکا تاکنون به بیش از یک میلیارد دلار رسیده است. به گفته او، پیش‌بینی می‌شود طی ماه‌های آینده حدود پنج میلیارد دلار دیگر نیز به این رقم افزوده شود. چنین ارقامی نشان می‌دهد که بازگشت تدریجی نفت ونزوئلا دیگر صرفاً یک سناریوی نظری نیست، بلکه به‌طور عملی در حال وقوع است و بازار نفت ناگزیر باید خود را با این واقعیت جدید تطبیق دهد.

جمع‌بندی

مجموعه تحولات اخیر نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در مقطع حساسی قرار گرفته است. کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی ناشی از احتمال توافق ایران و آمریکا، پیش‌بینی ضعیف‌تر رشد تقاضا از سوی آژانس بین‌المللی انرژی، افزایش ذخایر نفت خام آمریکا و چشم‌انداز رشد عرضه از ونزوئلا، همگی دست به دست هم داده‌اند تا قیمت نفت برنت و WTI در مسیر نزولی قرار گیرند. در چنین شرایطی، تداوم افت قیمت‌ها می‌تواند فشار مضاعفی بر کشورهای صادرکننده نفت وارد کند و در عین حال، سیاست‌گذاران انرژی را به بازنگری در راهبردهای تولید و صادرات وادار سازد. به نظر می‌رسد تا زمانی که نشانه‌ای قوی از بازگشت رشد تقاضا یا بروز ریسک ژئوپلیتیکی تازه ظاهر نشود، بازار نفت با احتیاط و تمایل به اصلاح قیمت‌ها به مسیر خود ادامه خواهد داد.