نفت جان گرفت؛ بازار چشم‌انتظار تصمیم‌های بزرگ

بازار جهانی نفت در آغاز هفته جدید با نشانه‌هایی از تعادل شکننده روبه‌رو شد؛ تعادلی که از یک‌سو تحت تأثیر داده‌های اقتصادی آمریکا و از سوی دیگر درگیر سیگنال‌های متناقض عرضه از سوی تولیدکنندگان بزرگ قرار دارد. افزایش محدود قیمت نفت در معاملات اخیر، بازتابی از واکنش معامله‌گران به کاهش فشارهای تورمی در اقتصاد آمریکا و امید به سیاست‌های پولی انبساطی‌تر است، اما این روند در برابر نگرانی‌های مربوط به عرضه و تحولات ژئوپلیتیکی همچنان آسیب‌پذیر باقی مانده است.

افزایش قیمت نفت در واکنش به داده‌های اقتصادی آمریکا

قیمت نفت خام برنت دریای شمال در معاملات امروز با ۲۳ سنت افزایش، معادل ۰.۳۴ درصد، به ۶۷ دلار و ۷۵ سنت در هر بشکه رسید. همزمان نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز رشد اندکی را تجربه کرد و با ۵ سنت افزایش، معادل ۰.۰۸ درصد، در سطح ۶۲ دلار و ۸۹ سنت معامله شد. این افزایش محدود پس از آن رخ داد که هر دو شاخص نفتی در روز پنجشنبه گذشته حدود ۳ درصد افت قیمت را ثبت کرده بودند و در مجموع یک کاهش هفتگی را پشت سر گذاشتند. بر اساس آمارها، نفت برنت طی هفته گذشته حدود ۰.۵ درصد و نفت آمریکا نزدیک به یک درصد از ارزش خود را از دست دادند.

دلیل اصلی بازگشت نسبی قیمت‌ها را باید در انتشار داده‌های جدید اقتصادی آمریکا جست‌وجو کرد. گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده نشان داد که نرخ تورم در ماه ژانویه کمتر از پیش‌بینی‌ها افزایش یافته است؛ موضوعی که عمدتاً ناشی از کاهش قیمت بنزین و کند شدن رشد اجاره‌بها بوده است. این داده‌ها باعث شد نگاه بازار به آینده سیاست پولی آمریکا تا حدی تعدیل شود و امید به کاهش نرخ بهره در ماه‌های آینده تقویت گردد.

اثر تورم و سیاست پولی بر بازار نفت

تورم پایین‌تر از انتظار در آمریکا به‌عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده نفت جهان، پیام مهمی برای بازار انرژی دارد. کاهش فشارهای تورمی می‌تواند فضای بیشتری برای فدرال رزرو ایجاد کند تا در ادامه سال به سمت سیاست‌های انبساطی حرکت کند. چنین رویکردی معمولاً به تضعیف دلار و تقویت تقاضای کالاهای پایه از جمله نفت منجر می‌شود. از همین رو، واکنش اولیه بازار به داده‌های تورمی، افزایش محتاطانه قیمت نفت بود.

با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که این عامل به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده یک روند صعودی پایدار باشد. بازار نفت در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری به سمت عرضه حساس است و هرگونه تصمیم تولیدکنندگان بزرگ می‌تواند اثر داده‌های اقتصادی مثبت را خنثی کند.

اوپک پلاس و بازگشت نگرانی‌های عرضه

در نقطه مقابل خوش‌بینی ناشی از داده‌های آمریکا، سیگنال‌های صادرشده از سوی ائتلاف اوپک پلاس بار دیگر نگرانی‌ها درباره افزایش عرضه را زنده کرده است. این ائتلاف اعلام کرده که احتمال دارد از ماه آوریل روند افزایش تولید را از سر بگیرد تا خود را برای تقاضای بالاتر در فصل تابستان آماده کند. چنین تصمیمی، در صورت اجرایی شدن، می‌تواند فشار نزولی جدیدی بر قیمت‌ها وارد کند؛ به‌ویژه در شرایطی که رشد تقاضای جهانی هنوز با عدم قطعیت همراه است.

اوپک پلاس طی ماه‌های گذشته با سیاست کاهش تولید تلاش کرده بود از افت شدید قیمت‌ها جلوگیری کند، اما بازگشت تدریجی عرضه به بازار، آن هم در شرایطی که اقتصاد جهانی با ریسک‌های متعددی مواجه است، می‌تواند تعادل فعلی را برهم بزند. بسیاری از فعالان بازار معتقدند تصمیم نهایی این ائتلاف به شدت وابسته به چشم‌انداز تقاضا در نیمه دوم سال خواهد بود.

نقش تحولات ژئوپلیتیکی در نوسانات اخیر

علاوه بر عوامل اقتصادی، تحولات ژئوپلیتیکی نیز نقش پررنگی در نوسانات قیمت نفت ایفا کرده‌اند. در ابتدای هفته گذشته، نگرانی‌ها درباره تنش‌ها در تنگه هرمز باعث تقویت قیمت‌ها شده بود؛ چرا که این مسیر یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت در جهان محسوب می‌شود. اما این روند با اظهارات دونالد ترامپ در روز پنجشنبه تغییر کرد. او اعلام کرد که واشنگتن ممکن است طی ماه آینده به توافقی با ایران دست یابد؛ موضوعی که بلافاصله به کاهش قیمت نفت انجامید، زیرا احتمال افزایش عرضه ایران به بازار را تقویت کرد.

در همین راستا، تحولات مربوط به جنگ اوکراین نیز از دید معامله‌گران دور نمانده است. روسیه اعلام کرده که دور بعدی مذاکرات صلح درباره اوکراین هفته آینده برگزار خواهد شد. هرگونه پیشرفت در این مذاکرات می‌تواند به کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و تسهیل جریان نفت روسیه به بازارهای جهانی منجر شود؛ عاملی که در کوتاه‌مدت فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

تحریم‌ها، ایران و روسیه به‌عنوان محرک‌های کوتاه‌مدت

تحلیلگران بازار انرژی بر این باورند که در کوتاه‌مدت، مذاکرات مرتبط با ایران و روسیه می‌تواند به مهم‌ترین محرک قیمت نفت تبدیل شود. هر سیگنال مثبت درباره کاهش تنش‌ها یا تعدیل تحریم‌ها، به معنای احتمال افزایش عرضه و در نتیجه تعدیل قیمت‌ها خواهد بود. در مقابل، شکست مذاکرات یا تشدید تنش‌ها می‌تواند بازار را بار دیگر به سمت نگرانی‌های عرضه سوق دهد و زمینه رشد قیمت‌ها را فراهم کند.

در همین چارچوب، نگاه‌ها به تصمیمات سیاست خارجی آمریکا دوخته شده است؛ تصمیماتی که می‌تواند معادلات عرضه و تقاضا را در بازه زمانی کوتاه تغییر دهد.

کاهش تحریم‌های ونزوئلا و پیامدهای آن برای بازار نفت

در ادامه تحولات اخیر، آمریکا در روز جمعه تحریم‌ها علیه بخش انرژی ونزوئلا را کاهش داد و دو مجوز عمومی صادر کرد. این مجوزها به شرکت‌های انرژی بین‌المللی اجازه می‌دهد پروژه‌های نفت و گاز را در این کشور اجرا کنند و سایر شرکت‌ها نیز برای جذب سرمایه‌گذاری جدید وارد مذاکره شوند. این اقدام به‌طور بالقوه می‌تواند تولید نفت ونزوئلا را در میان‌مدت افزایش دهد و عرضه بیشتری را روانه بازار جهانی کند.

اگرچه اثر فوری این تصمیم بر قیمت‌ها محدود ارزیابی می‌شود، اما در کنار سایر عوامل عرضه‌محور، می‌تواند بر انتظارات بازار اثر بگذارد. افزایش ظرفیت تولید در ونزوئلا، در صورت تحقق، یکی دیگر از متغیرهایی است که تحلیلگران در ارزیابی چشم‌انداز بازار نفت مدنظر قرار می‌دهند.

جمع‌بندی

مجموع تحولات اخیر نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در مقطع حساسی قرار دارد. افزایش محدود قیمت‌ها در واکنش به داده‌های تورمی آمریکا، نشانه‌ای از امید به بهبود شرایط تقاضا و سیاست‌های پولی ملایم‌تر است، اما این خوش‌بینی با نگرانی‌های جدی درباره عرضه، تصمیمات اوپک پلاس و تحولات ژئوپلیتیکی تلاقی پیدا کرده است. از مذاکرات احتمالی با ایران و روسیه گرفته تا کاهش تحریم‌های ونزوئلا، همه و همه عواملی هستند که می‌توانند مسیر قیمت نفت را در کوتاه‌مدت تغییر دهند. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد بازار بیش از هر چیز در انتظار شفاف‌تر شدن تصمیم تولیدکنندگان بزرگ و جهت‌گیری سیاست خارجی قدرت‌های تأثیرگذار باقی خواهد ماند.