دام زنده ارزان نمیشود؟ روایت تازه از قیمت گوسفند و گوساله در کشور+ جدول
بازار دام زنده بهعنوان یکی از پایهایترین حلقههای زنجیره تأمین گوشت قرمز، همواره نقش تعیینکنندهای در شکلگیری قیمت نهایی این کالای اساسی داشته است. در ماههای اخیر، هرچند نوسانات شدید قیمتی در بازار دام مشاهده نمیشود، اما سطح بالای قیمتها نشان میدهد که ثبات فعلی بیشتر حاصل کاهش تقاضا و کنترل نسبی عرضه است تا بهبود واقعی شرایط تولید. بررسی وضعیت بازار دام زنده در استانهای مختلف کشور حاکی از آن است که قیمت گوسفند و گوساله زنده همچنان فاصله محسوسی با توان خرید خانوارها دارد و همین موضوع، چشمانداز بازار گوشت قرمز را با ابهامهایی جدی مواجه کرده است.
تعادل نسبی عرضه و تقاضا در بازار دام زنده
در شرایط فعلی، بازار دام زنده در اغلب استانها تحت تأثیر تعادلی نسبی میان عرضه و تقاضا قرار دارد. کاهش تقاضای فصلی، بهویژه پس از عبور از مقاطع پرمصرف سال، در کنار عرضه مستمر دام از سوی دامداران، مانع از جهش ناگهانی قیمتها شده است. فعالان بازار معتقدند که کنترل نسبی هزینههای نگهداری دام، از جمله خوراک و خدمات جانبی، نیز در جلوگیری از التهاب قیمتی نقش داشته است. با این حال، این تعادل بیش از آنکه نشانهای از بهبود پایدار باشد، نتیجه کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان و افت تقاضای واقعی در بازار است.
قیمت گوسفند زنده در تهران؛ بالاتر از میانگین کشور
تهران بهعنوان یکی از مهمترین مراکز مصرف گوشت قرمز، همواره در صدر جدول قیمت دام زنده قرار دارد. بررسیها نشان میدهد که هر کیلوگرم گوسفند زنده در پایتخت با قیمت حدود ۵۹۰ هزار تومان معامله میشود؛ نرخی که در مقایسه با بسیاری از استانهای کشور بالاتر است. تمرکز بالای تقاضا، هزینههای حملونقل، و فاصله میان مراکز تولید و مصرف از جمله عواملی هستند که قیمت دام زنده در تهران را در سطحی بالاتر تثبیت کردهاند. این وضعیت باعث شده قیمت گوشت قرمز در بازار خردهفروشی پایتخت نیز همچنان بالا باقی بماند.
وضعیت قیمت دام زنده در اصفهان؛ فاصله اندک میان گوسفند و گوساله
در استان اصفهان، بازار دام زنده شرایط متفاوتتری را تجربه میکند. میانگین قیمت گوسفند زنده در این استان حدود ۵۷۰ هزار تومان گزارش شده و قیمت گوساله زنده نیز در سطحی نزدیک به آن، یعنی حدود ۵۶۵ هزار تومان قرار دارد. این فاصله اندک قیمتی میان گوسفند و گوساله نشان میدهد که توازن عرضه در هر دو بخش تا حدی برقرار است. اصفهان بهدلیل موقعیت جغرافیایی و دسترسی نسبی به مراکز پرورش دام، از ثبات بیشتری در بازار دام برخوردار است، هرچند قیمتها همچنان برای مصرفکننده نهایی بالا تلقی میشود.
فارس؛ برتری قیمتی گوساله زنده نسبت به گوسفند
بازار دام زنده در استان فارس تصویر متفاوتی را به نمایش میگذارد. در این استان، هر کیلوگرم گوسفند زنده با قیمت حدود ۵۲۵ هزار تومان معامله میشود، در حالی که قیمت گوساله زنده به حدود ۵۶۵ هزار تومان میرسد. این اختلاف نشاندهنده برتری قیمتی گوساله نسبت به گوسفند در فارس است؛ موضوعی که فعالان بازار آن را به ساختار عرضه و تقاضا و هزینههای متفاوت پرورش این دو نوع دام نسبت میدهند. وجود دامداریهای صنعتی و نیمهصنعتی در استان فارس باعث شده عرضه گوساله زنده در سطحی باشد که قیمت آن را در محدوده بالاتری نگه دارد.
قم؛ نزدیکی قیمت گوسفند و گوساله زنده
در استان قم نیز قیمت دام زنده تفاوت چشمگیری میان گوسفند و گوساله ندارد. بر اساس دادههای بازار، هر کیلوگرم گوسفند زنده در این استان حدود ۵۵۰ هزار تومان و هر کیلوگرم گوساله زنده نزدیک به ۵۵۵ هزار تومان قیمتگذاری شده است. این نزدیکی قیمتها نشان میدهد که بازار قم از نظر عرضه و تقاضا در وضعیت متعادلی قرار دارد، هرچند حجم بازار و میزان مصرف در این استان نسبت به کلانشهرهایی مانند تهران محدودتر است.
خراسان رضوی؛ اختلاف قابل توجه میان قیمت گوسفند و گوساله
خراسان رضوی یکی از استانهایی است که اختلاف قیمت میان گوسفند و گوساله زنده در آن چشمگیر است. در این استان، قیمت هر کیلوگرم گوسفند زنده بهطور میانگین حدود ۵۸۵ هزار تومان اعلام شده، در حالی که گوساله زنده با قیمت نزدیک به ۴۹۰ هزار تومان معامله میشود. این فاصله قیمتی قابل توجه به گفته فعالان بازار، ناشی از وفور عرضه گوساله و در مقابل، تقاضای بالاتر برای گوشت گوسفندی در این منطقه است. الگوی مصرف خانوارها و ترجیح ذائقهای، نقش مهمی در شکلگیری این اختلاف قیمت ایفا کرده است.
ثبات در قیمتهای بالا؛ چالش اصلی مصرفکنندگان
اگرچه بازار دام زنده در حال حاضر با نوسانات شدید قیمتی مواجه نیست، اما تثبیت قیمتها در سطوح بالا، به چالشی جدی برای مصرفکنندگان تبدیل شده است. کاهش تقاضای هیجانی و مدیریت نسبی هزینههای تولید و حملونقل توانسته از جهش قیمتها جلوگیری کند، اما این عوامل نتوانستهاند قیمت دام زنده را به سطوحی متناسب با توان خرید خانوارها برسانند. در نتیجه، گوشت قرمز همچنان در زمره کالاهای گرانقیمت سبد مصرفی قرار دارد و بسیاری از خانوارها مصرف آن را کاهش دادهاند.
تأثیر قدرت خرید بر آینده بازار دام زنده
تضعیف قدرت خرید خانوارها یکی از مهمترین متغیرهایی است که آینده بازار دام زنده را تحت تأثیر قرار میدهد. ثبات قیمتها در نرخهای بالا، بهجای ایجاد اطمینان در بازار، باعث محدود شدن تقاضای واقعی شده است. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم این شرایط، بازار ممکن است با رکود عمیقتری مواجه شود؛ رکودی که نه به نفع دامداران است و نه به سود مصرفکنندگان. کاهش مصرف گوشت قرمز میتواند زنجیرهای از پیامدها را برای تولیدکنندگان دام، کشتارگاهها و حتی صنایع وابسته به همراه داشته باشد.
نقش سیاستگذاری در کنترل بازار گوشت قرمز
بازار دام زنده بیش از هر زمان دیگری نیازمند سیاستگذاری هدفمند و پایدار است. حمایت از دامداران در بخش تأمین نهادهها، مدیریت هزینههای تولید و حملونقل، و ایجاد سازوکارهای شفاف برای توزیع، میتواند به تعدیل قیمت دام زنده کمک کند. در غیر این صورت، ثبات فعلی که بر پایه کاهش تقاضا شکل گرفته، ممکن است به بیتعادلیهای جدیدی در بازار منجر شود و فشار بیشتری را بر مصرفکنندگان وارد کند.
جمعبندی
بازار دام زنده کشور در حال حاضر در وضعیت آرام و کمنوسانی قرار دارد، اما این آرامش بیش از آنکه نشانه سلامت بازار باشد، حاصل تثبیت قیمتها در سطوحی بالاتر از توان خرید خانوارهاست. بررسی قیمت گوسفند و گوساله زنده در استانهای مختلف نشان میدهد که اختلافهای منطقهای، الگوی مصرف و میزان عرضه نقش مهمی در تعیین نرخها دارند. با وجود تعادل نسبی میان عرضه و تقاضا، تداوم قیمتهای بالا میتواند تقاضای واقعی را بیش از پیش محدود کرده و آینده بازار گوشت قرمز را با چالشهای جدی مواجه کند؛ چالشی که حل آن نیازمند نگاه جامع و سیاستگذاری مؤثر در حوزه تولید و مصرف است.







