آغاز اسفند ماه برای بازار گوشت قرمز با یک پیام مشخص همراه بود؛ ثبات. بررسی میدانی از فروشگاههای زنجیرهای، مراکز عرضه و واحدهای صنفی نشان میدهد قیمت انواع گوشت قرمز در نخستین روز ماه جدید تغییری نسبت به روزهای پایانی بهمن نداشته است. این وضعیت در حالی رقم خورده که طی هفتههای اخیر بازار مواد پروتئینی بهویژه گوشت قرمز به یکی از کانونهای اصلی توجه مصرفکنندگان تبدیل شده و هرگونه تغییر قیمتی، بازتاب گستردهای در افکار عمومی داشته است. ثبات فعلی را میتوان نشانهای از آرامش نسبی دانست، هرچند این آرامش بیش از آنکه ناشی از کاهش قیمتها باشد، حاصل توقف موج افزایشی است.
تصویری از قیمتهای فعلی در بازار گوشت
آخرین نرخهای اعلامشده از بازار گوشت قرمز نشان میدهد هر کیلوگرم گوشت گردن گوسفندی با قیمت یک میلیون و ۳۳۰ هزار تومان عرضه میشود. این نرخ نسبت به روزهای گذشته بدون تغییر باقی مانده و در سطح فروشگاههای زنجیرهای نیز با اختلاف ناچیز قابل مشاهده است. در همین حال، سردست گوساله و راسته با استخوان گوسفندی هر دو به قیمت یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان در بازار معامله میشوند؛ قیمتی که طی هفته گذشته نیز تثبیت شده بود.
در بخش قطعات پرمصرفتر، قیمت ران گوسفندی به یک میلیون و ۸۹۵ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که نشاندهنده فاصله معنادار میان قطعات معمولی و قطعات ممتاز گوشت است. ماهیچه ممتاز گوساله نیز با قیمت هر کیلوگرم ۲ میلیون و ۱۲۰ هزار تومان در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد؛ نرخی که عملاً این محصول را به کالایی لوکس برای بخش قابل توجهی از خانوارها تبدیل کرده است.
ثبات قیمتی؛ توقف رشد یا آغاز تعادل
تحلیلگران بازار مواد غذایی معتقدند ثبات قیمت گوشت قرمز در ابتدای اسفند را باید بیش از هر چیز بهعنوان توقف روند افزایشی ارزیابی کرد، نه بازگشت قیمتها به سطوح پیشین. طی ماههای گذشته، قیمت گوشت قرمز تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله افزایش هزینه نهادههای دامی، حملونقل، دستمزد و نوسانات بازار ارز، با شیب قابل توجهی رشد کرد. در چنین شرایطی، حتی حفظ قیمتها در یک بازه کوتاهمدت نیز میتواند برای بازار و مصرفکننده سیگنال مثبتی تلقی شود.
با این حال، ثبات فعلی شکننده توصیف میشود و وابستگی زیادی به وضعیت تأمین دام، میزان عرضه گوشت داخلی و وارداتی و همچنین سطح تقاضای مصرفکنندگان دارد. تجربه سالهای گذشته نشان داده هرگونه اختلال در این زنجیره میتواند بهسرعت تعادل ظاهری بازار را برهم بزند.
نقش کاهش تقاضا در آرامش بازار
یکی از عوامل کلیدی در تثبیت قیمت گوشت قرمز، کاهش نسبی تقاضای مصرفکنندگان است. افزایش مداوم قیمتها در ماههای اخیر باعث شده بخشی از خانوارها مصرف گوشت قرمز را کاهش دهند یا به سمت جایگزینهایی مانند مرغ و فرآوردههای پروتئینی ارزانتر حرکت کنند. این تغییر الگوی مصرف، فشار تقاضا را تا حدی کاهش داده و به فروشندگان اجازه داده قیمتها را در سطح فعلی حفظ کنند.
برخی فعالان بازار معتقدند ثبات فعلی بیش از آنکه ناشی از وفور عرضه باشد، نتیجه احتیاط مصرفکنندگان در خرید است. به بیان دیگر، بازار به نقطهای رسیده که افزایش بیشتر قیمتها میتواند به افت محسوس فروش منجر شود؛ موضوعی که فروشندگان نیز آن را بهخوبی درک کردهاند.
تأمین دام و اثر آن بر قیمت گوشت
وضعیت تأمین دام زنده یکی دیگر از متغیرهای تعیینکننده در بازار گوشت قرمز است. گزارشها حاکی از آن است که در هفتههای اخیر، عرضه دام داخلی در سطحی قابل قبول قرار داشته و واردات محدود گوشت نیز بهعنوان یک ابزار کنترلی در بازار ایفای نقش کرده است. این شرایط مانع از شکلگیری شوک قیمتی جدید در ابتدای اسفند شده است.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که استمرار این وضعیت نیازمند مدیریت دقیق زنجیره تأمین است. هرگونه افزایش هزینه در بخش تولید دام، بهویژه در حوزه خوراک و نهادهها، میتواند مستقیماً به افزایش قیمت گوشت در بازار مصرف منجر شود.
مقایسه قیمتها با ماههای گذشته
اگرچه قیمت گوشت قرمز در نخستین روز اسفند ثابت مانده، اما مقایسه این نرخها با ماههای گذشته نشان میدهد سطح عمومی قیمتها همچنان بالا ارزیابی میشود. بسیاری از اقلامی که اکنون با قیمتهای بالای یک میلیون تومان عرضه میشوند، در ماههای ابتدایی سال با نرخهای بهمراتب پایینتری در دسترس بودند.
این فاصله قیمتی باعث شده گوشت قرمز از سبد مصرفی برخی خانوارها بهتدریج حذف یا به کالایی مناسبتی تبدیل شود. از این منظر، ثبات قیمتها اگر با کاهش تدریجی همراه نباشد، نمیتواند بهتنهایی رضایت مصرفکنندگان را جلب کند.
چشمانداز بازار گوشت در روزهای آینده
پیشبینی فعالان بازار نشان میدهد در صورت تداوم روند فعلی تأمین دام و کنترل تقاضا، احتمال حفظ ثبات قیمتی در روزهای آینده وجود دارد. با این حال، نزدیکی به ماههای پرمصرف سال و افزایش احتمالی تقاضا میتواند چالشی جدی برای این تعادل ایجاد کند.
در چنین شرایطی، نقش سیاستهای تنظیم بازار بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. مدیریت هوشمند عرضه، جلوگیری از واسطهگریهای مخرب و نظارت بر قیمتگذاری میتواند به حفظ ثبات فعلی کمک کند و مانع از جهشهای ناگهانی شود.
جمعبندی
بازار گوشت قرمز در نخستین روز اسفند ماه با ثبات قیمتی آغاز به کار کرد؛ ثباتی که پس از هفتهها نوسان و نگرانی، سیگنالی از آرامش نسبی به بازار مخابره میکند. با این حال، سطح بالای قیمتها همچنان یکی از دغدغههای اصلی مصرفکنندگان است و نشان میدهد مسیر بازگشت گوشت قرمز به جایگاه سابق خود در سبد خانوار، مسیری کوتاه و آسان نخواهد بود. تداوم آرامش بازار به مدیریت عرضه، کنترل هزینههای تولید و رفتار محتاطانه تقاضا وابسته است؛ عواملی که در صورت هماهنگی میتوانند ثبات فعلی را از یک توقف موقت به تعادلی پایدار تبدیل کنند.
