مرغ هم گران شد؛ بازار پروتئین در آستانه شب عید ملتهب‌تر از همیشه + جدول

بازار مواد پروتئینی کشور در هفته‌های پایانی سال بار دیگر نشانه‌هایی از بی‌ثباتی و نوسان قیمتی را بروز داده است؛ نوسانی که این‌بار بیش از هر چیز، گوشت مرغ را در کانون توجه قرار داده است. بررسی نرخ‌های اعلام‌شده در نخستین روزهای اسفند ماه نشان می‌دهد روند صعودی قیمت مرغ که در بهمن‌ماه تا حدودی مهار شده بود، دوباره جان گرفته و بسیاری از اقلام پرمصرف با افزایش قابل توجهی نسبت به ماه گذشته در بازار عرضه می‌شوند. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که مرغ همچنان اصلی‌ترین منبع پروتئین حیوانی برای بخش وسیعی از خانوارهای ایرانی به شمار می‌رود و هر تغییر قیمتی در این حوزه، به سرعت اثر خود را در معیشت روزمره مردم نشان می‌دهد.

افزایش قیمت مرغ در آغاز اسفند

بررسی آخرین داده‌های قیمتی در بازار نشان می‌دهد که مرغ و قطعات آن در نخستین روزهای اسفند با جهش محسوسی همراه بوده‌اند. در این میان، فیله مرغ که همواره در رده گران‌ترین قطعات قرار داشته، اکنون به قیمتی رسیده که آن را از دسترس بسیاری از خانوارها خارج می‌کند. قیمت هر کیلوگرم فیله مرغ به ۵۸۵ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که نه‌تنها نسبت به بهمن‌ماه افزایش داشته، بلکه فاصله آن با سایر قطعات مرغ را نیز بیشتر کرده است. این افزایش قیمت در حالی رخ داده که فیله مرغ به دلیل سهولت مصرف و کاربرد گسترده در مراکز تهیه غذا، رستوران‌ها و فست‌فودها، از تقاضای بالایی برخوردار است.

وضعیت قیمت ران و مغز ران مرغ

در میان سایر قطعات پرمصرف، ران مرغ بدون پوست نیز با رشد قیمت مواجه شده است. هر کیلوگرم ران مرغ بدون پوست در حال حاضر با قیمت ۳۰۱ هزار تومان در بازار عرضه می‌شود؛ نرخی که برای بسیاری از خانوارها نسبت به ماه‌های قبل سنگین‌تر به نظر می‌رسد. مغز ران مرغ که به‌ویژه در مصارف خانگی و غذایی کاربرد فراوانی دارد، اکنون با قیمت ۳۳۱ هزار تومان به فروش می‌رسد. این افزایش قیمت‌ها نشان می‌دهد حتی قطعاتی که پیش‌تر به‌عنوان گزینه‌های اقتصادی‌تر شناخته می‌شدند، دیگر از موج گرانی‌ها در امان نمانده‌اند.

سینه و ساق مرغ؛ افزایش در اقلام پرتقاضا

سینه مرغ بدون پوست و ساق مرغ بدون پوست نیز که جزو پرتقاضاترین اقلام بازار مرغ محسوب می‌شوند، با قیمت یکسان ۳۸۹ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم در اختیار مصرف‌کنندگان قرار دارند. رشد قیمت این دو قلم از آن جهت اهمیت دارد که سینه و ساق مرغ نقش پررنگی در سبد غذایی خانوارها، به‌ویژه در شهرهای بزرگ دارند. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل مسائل سلامتی و رژیم غذایی، سینه مرغ را به‌عنوان انتخاب اول خود در مصرف پروتئین حیوانی قرار می‌دهند و افزایش قیمت آن می‌تواند الگوی مصرف را به‌طور مستقیم تغییر دهد.

مرغ کامل و قطعات ترکیبی در مسیر گرانی

افزایش قیمت تنها به قطعات خاص محدود نشده و مرغ کامل نیز از این روند صعودی بی‌نصیب نمانده است. قیمت هر کیلوگرم مرغ کامل اکنون به ۲۳۰ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که نسبت به هفته‌های گذشته رشد داشته و می‌تواند تقاضا برای خرید مرغ کامل را نیز تحت تأثیر قرار دهد. در کنار آن، مخلوط بازو و بال مرغ با قیمت ۲۷۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم عرضه می‌شود. این قطعه که معمولاً به‌عنوان گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر شناخته می‌شد، حالا فاصله قیمتی کمتری با سایر قطعات دارد و جذابیت اقتصادی آن برای مصرف‌کنندگان کاهش یافته است.

نقش تقاضای فصلی در نوسان بازار مرغ

افزایش قیمت مرغ در اسفند ماه را نمی‌توان جدا از شرایط فصلی و تقاضای پایان سال تحلیل کرد. اسفند همواره یکی از پرمصرف‌ترین ماه‌ها در بازار مواد غذایی است؛ ماهی که با افزایش مهمانی‌ها، خریدهای نوروزی و آماده‌سازی برای تعطیلات همراه می‌شود. از سوی دیگر، هم‌زمانی اسفند با ماه رمضان در برخی سال‌ها، فشار تقاضا را دوچندان می‌کند. قطعاتی مانند سینه و فیله مرغ که بیشترین مصرف را در تهیه غذاهای سریع و نذری‌ها دارند، زودتر از سایر اقلام تحت تأثیر این افزایش تقاضا قرار می‌گیرند و قیمت آن‌ها با شتاب بیشتری بالا می‌رود.

مرغ؛ ستون اصلی پروتئین در سفره خانوار

جایگاه گوشت مرغ در سبد غذایی خانوارهای ایرانی، جایگاهی بی‌بدیل است. در سال‌های اخیر و با افزایش قیمت گوشت قرمز، مرغ عملاً به اصلی‌ترین منبع پروتئین حیوانی برای بخش بزرگی از جامعه تبدیل شده است. از این رو، هرگونه افزایش قیمت در بازار مرغ، به‌سرعت بازتاب اجتماعی پیدا می‌کند و فشار آن به‌طور مستقیم بر معیشت خانوارها احساس می‌شود. رشد قیمت مرغ نه‌تنها هزینه‌های روزمره خانوار را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند منجر به کاهش مصرف پروتئین و تغییر الگوی تغذیه‌ای شود؛ موضوعی که در بلندمدت پیامدهای اجتماعی و حتی سلامت‌محور به همراه خواهد داشت.

سیاست‌های تنظیم بازار در آزمون اسفند

در چنین شرایطی، نگاه‌ها بیش از پیش به سیاست‌های تنظیم بازار و نقش نهادهای مسئول دوخته شده است. عرضه مستقیم مرغ، ذخایر استراتژیک و مدیریت توزیع از جمله ابزارهایی هستند که می‌توانند در کوتاه‌مدت از شدت نوسان‌ها بکاهند. با این حال، تجربه ماه‌های گذشته نشان داده است که اگر این سیاست‌ها به‌موقع و با حجم کافی اجرا نشوند، اثرگذاری لازم را نخواهند داشت. بازار مرغ در اسفند ماه به‌ویژه حساس است و هر تأخیر در مداخله می‌تواند به افزایش بیشتر قیمت‌ها منجر شود.

چشم‌انداز بازار مرغ در هفته‌های پایانی سال

با توجه به روند فعلی قیمت‌ها، این پرسش مطرح است که آیا بازار مرغ در هفته‌های پایانی سال به ثبات خواهد رسید یا باید منتظر موج جدیدی از گرانی بود. ادامه فشار تقاضا، هزینه‌های تولید، قیمت نهاده‌های دامی و وضعیت عرضه همگی عواملی هستند که می‌توانند مسیر بازار را تعیین کنند. اگر سیاست‌های کنترلی به‌درستی اجرا شوند، امکان مهار نسبی قیمت‌ها وجود دارد؛ اما در غیر این صورت، مرغ نیز ممکن است مانند سایر اقلام خوراکی، به یکی از دغدغه‌های اصلی خانوارها در آستانه نوروز تبدیل شود.

جمع‌بندی

افزایش دوباره قیمت مرغ در روزهای ابتدایی اسفند، زنگ هشداری جدی برای بازار مواد پروتئینی و معیشت خانوارهاست. رشد بهای قطعات پرمصرف مانند فیله، سینه و ران مرغ نشان می‌دهد فشار تقاضای پایان سال به‌تدریج در حال اثرگذاری بر بازار است. با توجه به نقش حیاتی مرغ در سبد غذایی مردم، مدیریت این بازار در هفته‌های پیش‌رو اهمیت دوچندانی دارد. اکنون بیش از هر زمان دیگری، کارآمدی سیاست‌های تنظیم بازار در بوته آزمون قرار گرفته و نتیجه آن می‌تواند تعیین‌کننده وضعیت سفره خانوار در روزهای پایانی سال باشد.