جهش ۶۱ هزار واحدی بورس، اما چرا کانال ۳.۷ میلیون فتح نشد؟

بازار سرمایه ایران در دومین روز کاری هفته، دوشنبه چهارم اسفند ۱۴۰۴، شاهد یکی از پرقدرت‌ترین صعودهای اخیر شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران بود؛ صعودی که اگرچه از منظر عددی قابل‌توجه ارزیابی می‌شود، اما از منظر تحلیلی همچنان با نشانه‌هایی از احتیاط و تردید فعالان بازار همراه است. رشد بیش از ۶۱ هزار واحدی شاخص کل، امیدها برای بازگشت به کانال ۳.۷ میلیون واحدی را زنده کرد، اما در نهایت این هدف مهم محقق نشد تا بورس تهران بار دیگر در نقطه‌ای حساس از منظر تکنیکال و روانی متوقف شود.

صعود شاخص کل و جدال دوباره با کانال ۳.۷ میلیون واحدی

شاخص کل بورس تهران امروز با افزایش ۶۱ هزار و ۶۵۵ واحدی در سطح سه میلیون و ۶۸۰ هزار واحد ایستاد. این رشد پس از آن رقم خورد که بازار در روز گذشته کانال ۳.۷ میلیون واحدی را از دست داده بود و بخش قابل‌توجهی از معامله‌گران انتظار داشتند بازگشت به این محدوده با قدرت بیشتری همراه شود. با این حال، فشار عرضه در نمادهای بزرگ و احتیاط سهامداران حقوقی مانع از آن شد که شاخص کل بتواند بار دیگر این کانال مهم را تثبیت کند.

از منظر تحلیل تکنیکال، محدوده ۳.۷ میلیون واحدی به‌عنوان یک مقاومت روانی و تاریخی برای شاخص کل عمل می‌کند؛ مقاومتی که عبور از آن نیازمند ورود نقدینگی پایدار و تقویت انتظارات مثبت نسبت به متغیرهای کلان اقتصادی است. رشد امروز اگرچه نشانه‌ای از بازگشت نسبی تقاضا به بازار است، اما عدم تثبیت در این کانال، نشان می‌دهد بورس تهران هنوز در مرحله آزمون و خطا قرار دارد.

عملکرد شاخص هم‌وزن و پیام آن برای کلیت بازار

در کنار شاخص کل، شاخص هم‌وزن نیز امروز روندی صعودی را تجربه کرد و با افزایش ۸ هزار و ۵۲۹ واحدی به سطح ۹۵۰ هزار و ۲۲۱ واحد رسید. اهمیت رشد شاخص هم‌وزن از آن جهت است که این شاخص نماینده عملکرد کلیت بازار و سهام کوچک‌تر است و کمتر تحت تأثیر نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز قرار می‌گیرد.

افزایش همزمان شاخص کل و شاخص هم‌وزن می‌تواند این پیام را به فعالان بازار منتقل کند که صعود امروز تنها محدود به چند نماد بزرگ نبوده و بخش گسترده‌تری از بازار از موج تقاضا بهره‌مند شده است. با این حال، فاصله شاخص هم‌وزن از مرز یک میلیون واحد همچنان نشان‌دهنده احتیاط سرمایه‌گذاران در سهام کوچک و متوسط است؛ احتیاطی که ریشه در نوسانات اخیر بازار و ابهامات اقتصادی دارد.

ارزش معاملات و تصویر نقدینگی در بورس تهران

یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که در تحلیل روزانه بازار سرمایه مورد توجه قرار می‌گیرد، ارزش و حجم معاملات است. در جریان معاملات امروز بورس تهران، ۳۴۶ هزار معامله به ثبت رسید که ارزشی در حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان داشت. این عدد اگرچه نسبت به روزهای کم‌رمق بازار در هفته‌های گذشته بهبود یافته، اما هنوز فاصله محسوسی با روزهای اوج ورود نقدینگی دارد.

ارزش معاملات ۱۲ هزار میلیارد تومانی را می‌توان نشانه‌ای از بازگشت تدریجی اعتماد به بازار دانست، اما این سطح از نقدینگی برای شکستن مقاومت‌های سنگین شاخص کل کافی نیست. تجربه ماه‌های اخیر نشان داده است که عبور پایدار از کانال‌های مهم شاخص، نیازمند ارزش معاملات بالاتر و حضور فعال‌تر سرمایه‌گذاران حقیقی است.

نقش نمادهای شاخص‌ساز در رشد امروز بازار

حرکت امروز شاخص کل بیش از هر چیز تحت تأثیر نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز بازار رقم خورد. صنایع بزرگ از جمله فلزات اساسی، پتروشیمی‌ها و برخی نمادهای پالایشی نقش پررنگی در رشد شاخص داشتند. این موضوع بار دیگر نشان داد که جهت‌گیری کوتاه‌مدت شاخص کل همچنان به رفتار این نمادها وابسته است.

با این حال، تمرکز بیش از حد بر نمادهای شاخص‌ساز می‌تواند ریسک بازار را افزایش دهد. در شرایطی که سهام کوچک‌تر از رشد متوازن برخوردار نباشند، احتمال اصلاح‌های ناگهانی در شاخص کل افزایش می‌یابد. از این منظر، رشد همزمان شاخص هم‌وزن امروز را می‌توان یک نکته مثبت تلقی کرد، هرچند این رشد هنوز به سطحی نرسیده که خیال فعالان بازار را راحت کند.

وضعیت فرابورس و تفاوت مسیر آن با بورس تهران

در بازار فرابورس ایران نیز روندی صعودی حاکم بود. شاخص فرابورس امروز با افزایش ۲۸۲ واحدی به عدد ۲۸ هزار و ۲۳۴ واحد رسید. در این بازار ۳۶۷ هزار معامله انجام شد که ارزشی بالغ بر ۴۷۹ هزار میلیارد تومان داشت.

فرابورس به دلیل ترکیب متفاوت نمادها و حضور پررنگ شرکت‌های کوچک‌تر و پروژه‌محور، معمولاً واکنش‌های متفاوتی نسبت به بورس تهران نشان می‌دهد. رشد شاخص فرابورس در کنار افزایش تعداد معاملات می‌تواند نشانه‌ای از افزایش ریسک‌پذیری معامله‌گران باشد، اما ارزش بسیار بالای معاملات ثبت‌شده در این بازار، نیازمند بررسی دقیق‌تر ترکیب دادوستدها و معاملات بلوکی است.

عوامل روانی و انتظارات فعالان بازار سرمایه

یکی از مهم‌ترین متغیرهای تأثیرگذار بر روند بورس تهران، انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده اقتصاد و سیاست‌گذاری‌هاست. رشد امروز شاخص کل را می‌توان تا حدی نتیجه امیدواری معامله‌گران به ثبات نسبی در متغیرهای کلان، از جمله نرخ ارز و سیاست‌های پولی دانست. با این حال، از دست رفتن کانال ۳.۷ میلیون واحدی در روز گذشته، همچنان به‌عنوان یک زنگ هشدار روانی در ذهن سرمایه‌گذاران باقی مانده است.

فعالان بازار در شرایط فعلی بیش از هر چیز به دنبال نشانه‌های قطعی از تداوم روند صعودی هستند. این نشانه‌ها می‌تواند در قالب افزایش پایدار ارزش معاملات، ورود پول حقیقی و کاهش نوسانات هیجانی ظاهر شود. تا زمانی که این عوامل به‌صورت همزمان تقویت نشوند، هر صعودی در شاخص کل می‌تواند با تردید و احتیاط همراه باشد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بورس تهران

با توجه به داده‌های امروز، بورس تهران در موقعیتی قرار دارد که می‌توان آن را یک نقطه تعادلی حساس نامید. از یک سو، رشد قابل‌توجه شاخص‌ها و بهبود نسبی ارزش معاملات، نشانه‌هایی از بازگشت تقاضا و افزایش امیدواری است. از سوی دیگر، عدم موفقیت در بازپس‌گیری کانال ۳.۷ میلیون واحدی و سطح نقدینگی فعلی، نشان می‌دهد بازار هنوز برای یک جهش پایدار آماده نیست.

در کوتاه‌مدت، رفتار شاخص کل در محدوده ۳.۶ تا ۳.۷ میلیون واحد می‌تواند جهت آینده بازار را مشخص کند. تثبیت بالای این محدوده می‌تواند راه را برای ادامه صعود هموار کند، اما در صورت افزایش فشار فروش، احتمال نوسانات فرسایشی همچنان وجود دارد.

جمع‌بندی

عملکرد امروز بورس تهران را می‌توان ترکیبی از قدرت و احتیاط دانست. شاخص کل با رشد بیش از ۶۱ هزار واحدی بار دیگر توان صعودی خود را به نمایش گذاشت، اما ناتوانی در فتح کانال ۳.۷ میلیون واحدی نشان داد که بازار همچنان با چالش‌های جدی مواجه است. رشد همزمان شاخص هم‌وزن و شاخص فرابورس، تصویر متعادل‌تری از وضعیت بازار ارائه می‌دهد، اما برای آغاز یک روند صعودی پایدار، نیاز به تقویت نقدینگی و افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران احساس می‌شود. در مجموع، بورس تهران در آستانه یک تصمیم مهم قرار دارد و روزهای آینده می‌تواند مسیر کوتاه‌مدت بازار سرمایه را به‌طور جدی مشخص کند.