دلار در آستانه تصمیم حساس؛ صعود یا عقب‌نشینی؟

بازار ارز ایران در معاملات روز سه‌شنبه پنجم اسفند، تصویری از احتیاط، انتظار و کنترل نسبی را به نمایش گذاشت؛ وضعیتی که بیش از آنکه ریشه در متغیرهای اقتصادی داشته باشد، از فضای سیاسی و انتظارات روانی معامله‌گران تغذیه می‌کند. دلار آزاد معاملات روز را در کانال ۱۶۳ هزار تومان آغاز کرد و با رشد محدود، به کانال ۱۶۴ هزار تومان راه یافت؛ سطحی که تا پایان روز حفظ شد و نشان داد بازار در مقطع فعلی تمایلی به نوسانات هیجانی ندارد. افزایش هزار و ۱۰۰ تومانی قیمت دلار نسبت به روز دوشنبه، اگرچه از نظر عددی قابل توجه است، اما در بستر کلی بازار ارز، بیشتر به‌عنوان یک تعدیل محدود ارزیابی می‌شود تا نشانه‌ای از آغاز یک موج صعودی پرقدرت.

نوسان محدود دلار و پیام احتیاط بازار

رفتار دلار در معاملات سه‌شنبه، پیام روشنی برای فعالان بازار داشت؛ بازار در وضعیت انتظار قرار گرفته است. حرکت دلار از کانال ۱۶۳ به ۱۶۴ هزار تومان بدون ثبت نوسانات تند و برگشت‌های سریع، نشان‌دهنده کاهش سطح هیجان خرید و فروش است. معامله‌گران حرفه‌ای معتقدند این نوع حرکت قیمتی بیشتر از آنکه ناشی از ورود تقاضای جدید باشد، حاصل تنظیم موقعیت‌های معاملاتی و واکنش به اخبار بیرونی است. بسته شدن قیمت در همان سطحی که در میانه روز ثبت شد، مهر تاییدی بر این تحلیل است که بازار فعلاً سقف و کف‌های کوتاه‌مدت خود را شناخته و از آنها فاصله نمی‌گیرد.

 سیاست، محرک اصلی قیمت دلار

در شرایط فعلی، نقش تحولات سیاسی در تعیین مسیر بازار ارز پررنگ‌تر از همیشه است. اظهارات اخیر سیاستمداران آمریکایی درباره احتمال تشدید تنش‌ها با ایران، به‌عنوان یک عامل حمایتی برای قیمت دلار عمل کرده و انتظارات افزایشی را در سطحی محدود زنده نگه داشته است. این فضا باعث شده معامله‌گران با حساسیت بالا اخبار را دنبال کنند و هر سیگنال سیاسی را در تصمیمات خود لحاظ کنند. به باور فعالان بازار، تا زمانی که چشم‌انداز روشنی از روابط خارجی و مسیر دیپلماسی ترسیم نشود، دلار در برابر کاهش معنادار مقاومت خواهد کرد.

 تقاضای فصلی و اثر پایان سال

در کنار متغیرهای سیاسی، عامل مهم دیگری نیز در حمایت از قیمت دلار نقش دارد و آن افزایش تقاضای فصلی در آستانه پایان سال است. تسویه‌حساب‌های تجاری، نیاز بنگاه‌ها به تامین نقدینگی ارزی و همچنین رشد تقاضا برای سفرهای نوروزی، سطح تقاضا را در بازار بالا نگه داشته است. این تقاضا اگرچه به اندازه‌ای نیست که جهش شدید قیمتی ایجاد کند، اما به‌عنوان یک سپر حمایتی مانع از عقب‌نشینی جدی دلار شده است. تجربه سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد در هفته‌های پایانی سال، بازار ارز معمولاً با چنین الگوی رفتاری مواجه می‌شود.

پیش‌بینی کوتاه‌مدت قیمت دلار

تحلیلگران بازار ارز معتقدند اگر فضای فعلی بدون تغییر باقی بماند و سیگنال قطعی از تحولات سیاسی مخابره نشود، دلار در معاملات روز چهارشنبه نیز در محدوده ۱۶۳ تا ۱۶۵ هزار تومان نوسان خواهد کرد. تثبیت قیمت بالای سطح ۱۶۴ هزار تومان می‌تواند بازار را برای آزمون سطوح بالاتر آماده کند، اما این حرکت به‌سادگی و بدون محرک قوی رخ نخواهد داد. از سوی دیگر، حضور فعال بازارساز و مدیریت عرضه در کنار کاهش هیجان خرید، احتمال جهش‌های پرشتاب و ناگهانی را به میزان قابل توجهی محدود کرده است.

 نقش بازارساز در مهار نوسانات

بازارساز در روزهای اخیر تلاش کرده با ابزارهای در اختیار خود، از شکل‌گیری انتظارات تورمی جدید در بازار ارز جلوگیری کند. عرضه هدفمند ارز و ارسال سیگنال‌های کنترلی باعث شده دامنه نوسان دلار محدود باقی بماند. این رویکرد، به‌ویژه در شرایطی که اخبار سیاسی می‌تواند به‌سرعت فضای بازار را ملتهب کند، نقش مهمی در ایجاد تعادل ایفا کرده است. فعالان بازار بر این باورند که تا زمانی که بازارساز بر همین سیاست پافشاری کند، نوسانات دلار بیشتر حالت رفت‌وبرگشتی خواهد داشت تا صعودی یا نزولی شدید.

 یورو و درهم در مدار ثبات

در بازار ارزهای دیگر نیز نشانه‌هایی از ثبات نسبی دیده شد. درهم امارات معاملات روز سه‌شنبه را روی رقم ۴۵ هزار و ۳۰۰ تومان آغاز کرد و بدون تغییر، در همین سطح به کار خود پایان داد. این ثبات بیانگر آن است که بازار حواله‌ای نیز از هیجانات شدید فاصله گرفته است. یورو نیز در پایان معاملات روی رقم ۱۹۰ هزار و ۵۰۰ تومان بسته شد و تغییر قیمتی نسبت به روز قبل نداشت. توقف یورو در کانال ۱۹۰ هزار تومانی نشان می‌دهد که این ارز نیز از فضای کلی حاکم بر بازار دلار تاثیر پذیرفته و در وضعیت انتظار قرار دارد.

 دلار توافقی و شکاف بازارها

در بازار رسمی، قیمت دلار توافقی با رشد ۷۲۰ تومانی در سمت فروش به ۱۳۸ هزار و ۵۹۶ تومان رسید و در سمت خرید نیز ۱۳۷ هزار و ۳۴۸ تومان تعیین شد. بررسی این ارقام نشان می‌دهد شکاف میان بازار آزاد و بازار توافقی همچنان قابل توجه است؛ شکافی که خود به یکی از عوامل شکل‌دهنده انتظارات در بازار تبدیل شده است. برخی کارشناسان معتقدند تداوم این فاصله قیمتی می‌تواند زمینه‌ساز رفتارهای آربیتراژی شود، هرچند کنترل‌های موجود مانع از بروز اثرات گسترده آن شده است.

انتظارات روانی، بازیگر پنهان بازار

مسیر کوتاه‌مدت دلار بیش از هر عامل دیگری به انتظارات روانی معامله‌گران وابسته است. اخبار سیاسی، گمانه‌زنی‌ها درباره آینده روابط خارجی و حتی شایعات، می‌توانند در مدت کوتاهی جهت معاملات را تغییر دهند. در چنین فضایی، معامله‌گران ترجیح می‌دهند با احتیاط عمل کنند و از موقعیت‌گیری‌های پرریسک بپرهیزند. نتیجه این رفتار جمعی، بازاری با نوسانات محدود اما پرحساسیت است که هر خبر تازه‌ای می‌تواند آن را از تعادل خارج کند.

جمع‌بندی

بازار ارز در روز سه‌شنبه تصویری از تعادل شکننده را به نمایش گذاشت؛ تعادلی که بر پایه ترکیبی از حمایت‌های سیاسی، تقاضای فصلی و مداخله بازارساز شکل گرفته است. دلار با وجود افزایش محدود، در کانال ۱۶۴ هزار تومان متوقف شد و نشان داد بازار فعلاً آماده جهش یا ریزش شدید نیست. در چنین شرایطی، آینده کوتاه‌مدت بازار ارز بیش از آنکه به شاخص‌های اقتصادی وابسته باشد، به تحولات سیاسی و مدیریت انتظارات گره خورده است. تا زمانی که این متغیرها تغییر محسوسی نکنند، سناریوی محتمل، ادامه نوسانات محدود و رفت‌وبرگشتی در دامنه‌ای مشخص خواهد بود.