صعود شکننده قیمت مسکن از سال ۱۴۰۰ / تورم ۴ برابری خوراکی‌ها نسبت به اجاره بها چه پیامی دارد؟

گزارش مرکز آمار و ارائه شاخص بهای کالا‌ها و خدمات مصرفی خانوار‌ها شاید با این مضمون که مسکن کمترین رشد را نسبت به سایر کالا‌ها داشت برخی از تحلیلگران را در این موضوع متمرکز و خرسند کرد که این کالا که بیشترین سهم را در سبد هزینه خانوار داشته چرا باید کمترین رشد را در میان کالا‌ها داشته باشد. اما بر این نکته نیز باید تاکید شود که چرا خوراکی‌ها ۴ برابر اجاره بها تورم داشته‌اند.

تورم ماهانه شاخص مسکن در اردیبهشت ۳.۶ درصد

بانک مرکزی در این رتبه بندی و ارائه شاخص، رتبه مسکن را در جدول رشد قیمت کالا‌ها و خدمات در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ اعلام و در حالی که تورم عمومی یا میزان رشد شاخص بهای کالا‌ها و خدمات مصرفی خانوار‌ها در اردیبهشت ماه نسبت به فروردین ۱۴۰۵ به سطح ۸.۵ درصدی رسیده، اما تورم ماهانه شاخص مسکن در این ماه ۳.۶ درصد گزارش شده است.

در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، رشد شاخص بهای گروه‌های خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، نسبت به ماه قبل معادل ۷.۲ درصد، دخانیات ۱۷ درصد، پوشاک و کفش ۱۳.۴ درصد، اثاث، لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه ۲۰.۳ درصد، بهداشت و درمان ۲۳.۱ درصد، حمل و نقل ۱۹.۴ درصد، ارتباطات ۱۷.۴ درصد، تفریح و امور فرهنگی ۱۱ درصد، تحصیل ۰.۵ درصد، رستوران و هتل ۸.۸ درصد و خدمات متفرقه ۱۰.۴ درصد گزارش شد.

مسکن کمترین میزان تورم ماهانه

به این ترتیب، مسکن بعد از گروه آموزش، کمترین میزان تورم ماهانه در میان ۱۰ گروه دیگر از کالا‌ها و خدمات مصرفی خانوار‌ها را در این ماه تجربه کرد. این موضوع نشان می‌دهد، در مقایسه با وضعیت کلی بازار کالا‌ها و خدمات و همچنین ۱۰ گروه از ۱۲ گروه کالا‌ها و خدمات اصلی مورد استفاده خانوارها، بازار مسکن با تغییرات کمتری به لحاظ سطح قیمت‌ها رو به رو شده است.

اما اگر یک بررسی اجمالی از متوسط قیمت مسکن از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ داشته باشیم می‌توان اینطور تحلیل کرد که متوسط قیمت مسکن در این ۵ سال همواره صعودی، اما ضعیف و شکننده بوده است.

رشد قابل توجه قیمت مسکن آن هم در بحبوحه جنگ را شاید کمتر کارشناس و تحلیلگری می‌توانست پیش بینی کند؛ و شاید کمتر کسی هم تصور این را داشت که اجاره بهای مسکن نتواند به اندازه تورم رشد کند.

در داده‌های مرکز آمار و در تورم نقطه به نقطه شاخص اجاره بهای مسکن، سرعت رشد اجاره بها که در نیمه دوم سال ۱۴۰۲ و نیمه اول ۱۴۰۳ از ۴۰ درصد عبور کرده بود و در حد تورم خودنمایی می‌کرد، از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ ماه به ماه کاهش یافت و به رغم افزایش سرعت رشد سایر کالا‌ها و خدمات، شاهد کمترین سطح رشد در سال‌های اخیر بوده است.

اجاره بها با ۳۰.۹ درصد و خوراکی‌ها با ۱۲۹.۸ درصد رشد

برخی از فعالان و کارشناسان اقتصاد مسکن معتقد هستند که اجاره بها با ۳۰.۹ درصد و خوراکی‌ها با ۱۲۹.۸ درصد رشد یک نگرانی ویژه‌ای را برای اقتصاد ایران می‌تواند به همراه بیاورد. چرا که این آمار‌ها به خوبی موید این مساله هست که اقتصاد ایران در یک شرایط خاص و حتی متفاوت قرار گرفته است. تورم نقطه به نقطه ۸۰ درصد که بالاترین نرخ تورم در تاریخ ایران از بعد از جنگ جهانی دوم است تنها یک پیام می‌تواند داشته باشد و آن هم این است که این تورم و روند صعودی آن نه تنها متوقف نخواهد شد بلکه به سرعت در ماه‌های آینده باز هم بیشتر و بیشتر خواهد شد.

اما بررسی سطحی داده‌های مرکز آمار از تورم ۱۲۹.۸ درصدی خوراکی‌ها و حتی ۱۲۰ درصدی کالا‌ها در کنار تورم ۴۰ درصدی بخش خدمات که بازار اجاره هم سهم زیادی در این بخش دارد نشان می‌دهد که مسکن در ماه‌های آتی از تورم جا خواهد ماند.

اما این سوال مطرح است که اگر اجاره بها نسبت به سایر سطوح کاهش چشمگیری داشته باشد اما تمام آیتم ها و شاخص خوراکی ها چهار برابر نسبت به آنها رشد کند آیا می تواند خوشحال کننده باشد؟ 

تورم ۲۶۶ درصدی روغن، ۱۷۰ درصدی گوشت قرمز و ۱۶۰ درصدی لبنیات بر این نکته تاکید دارد که سرمایه گذاری بر روی کالا‌هایی که نقدشوندگی بالایی دارند، بهتر از مسکن می‌تواند باشد.

چاپ پول و رشد نقدینگی ناشی از جنگ ۴۰ روزه؛ مسکن از تورم جا خواهد ماند

با توجه به چاپ پول و رشد نقدینگی ناشی از جنگ ۴۰ روزه هنوز هم تورم‌های بالاتری را تجربه خواهیم کرد؛ و این روند صعودی تورم این پیام را مخابره می‌کند که مسکن از تورم جا خواهد ماند.

بررسی اجمالی روند صعودی قیمت مسکن از سال ۱۴۰۰ تا دو ماه ابتدایی امسال نشان می‌دهد که این رشد نه تنها خیلی محکم نبوده بلکه بسیار ضعیف و حتی در یک سال نیز رشد نداشته و همانند سال قبل خود بوده است.

متوسط قیمت مسکن در سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ حدودا برای هر متر مربع ۷۰ میلیون تومان گزارش شده است.

متوسط قیمت مسکن در سال ۱۴۰۳ نیز نسبت به سال ۱۴۰۲ تنها ۱۷ میلیون تومان گران‌تر شده است.

اما متوسط قیمت مسکن در سال ۱۴۰۴ شاید تا حدودی و آن هم به دلیل رشد هزینه‌های ساخت مسکن به یکباره از ۸۷ میلیون تومان سال ۱۴۰۳ به ۱۵۳ میلیون تومان در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت.

البته متوسط قیمت مسکن در دو ماه ابتدایی امسال در سطح ۱۶۰ میلیون تومان باقی مانده است و شاید بتوان نکات برخی تحلیلگران را پذیرفت که روند صعودی قیمت مسکن متوقف شده و قطعا در آینده باز هم از تورم جا خواهد ماند.