چرا پرسپولیس از اسکوچیچ به تارتار رسید؟ | تصمیمی که هواداران را عصبانی کرد

پرسپولیس فصل گذشته در مقطعی با انتخاب اوسمار ویرا توانست از بحران خارج شود و حتی در نیم‌فصل نخست لیگ برتر بیست‌وپنجم نتایج قابل قبولی بگیرد. اما افت نتایج در آغاز دور برگشت، حذف از جام حذفی و توقف مسابقات به دلیل شرایط جنگی، رابطه باشگاه و سرمربی برزیلی را وارد مرحله‌ای پیچیده کرد.

اوسمار مدتی از تهران دور بود و مدیران باشگاه، به‌ویژه پیمان حدادی، تلاش کردند او را برای ادامه همکاری حفظ کنند. بازگشت اوسمار به تهران در خردادماه هم این تصور را ایجاد کرد که پرسپولیس فصل بعد را با همان سرمربی آغاز می‌کند. خبرگزاری صداوسیما نیز در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ از ورود اوسمار ویرا به تهران برای پیگیری تمرینات پرسپولیس خبر داده بود.

اسکوچیچ؛ گزینه‌ای که آمد، اما نرسید

همزمان با ابهام درباره آینده اوسمار، نام دراگان اسکوچیچ به‌عنوان یکی از گزینه‌های جدی پرسپولیس مطرح شد. اسکوچیچ برای هواداران ایرانی نامی کاملاً شناخته‌شده است؛ او تیم ملی ایران را با نتایج خوب به جام جهانی ۲۰۲۲ رساند و بعدها با قهرمانی تاریخی تراکتور در لیگ برتر، دوباره توانایی فنی خود را نشان داد.

اما پرونده اسکوچیچ هرگز به امضای قرارداد نرسید. خبرورزشی در گزارشی نوشت پروژه جذب سرمربی خارجی در پرسپولیس به بن‌بست خورد و پس از به‌هم خوردن توافق با اسکوچیچ، مدیران باشگاه دوباره سراغ گزینه‌های داخلی رفتند. این چرخش ناگهانی، همان نقطه‌ای بود که بدبینی هواداران را شدت داد؛ چون بسیاری از آن‌ها تصور کردند نام اسکوچیچ فقط برای آرام کردن فضای پس از اوسمار مطرح شده بود.

پیام اسکوچیچ و شکاف در روایت باشگاه

مطرح شدن همزمان نام تارتار و پیام منتسب به اسکوچیچ با این مضمون که «لطفاً با نام من بازی نکنید»، فضای رسانه‌ای پرسپولیس را ملتهب‌تر کرد. حتی اگر جزئیات پشت‌پرده مذاکرات هرگز به‌طور کامل روشن نشود، خروجی ماجرا برای هوادار ساده بود: پرسپولیس از گزینه‌ای خارجی و قهرمان لیگ، به گزینه‌ای داخلی رسید که هنوز قهرمانی لیگ برتر در کارنامه سرمربیگری ندارد.

این همان نقطه‌ای است که روایت رسمی باشگاه با برداشت هواداران فاصله پیدا کرد. مدیران می‌گویند از ابتدا سرمربی داخلی می‌خواستند، اما افکار عمومی می‌پرسد اگر چنین بود، چرا نام اسکوچیچ تا این اندازه جدی در رسانه‌ها چرخید؟

روایت اینانلو؛ پرسپولیس از ابتدا مربی داخلی می‌خواست

علی اینانلو، عضو هیئت‌مدیره پرسپولیس، در گفت‌وگو با فوتبالی اعلام کرده باشگاه از ابتدا به دنبال جذب سرمربی داخلی بوده و برنامه‌ای برای جذب اسکوچیچ یا مربی خارجی نداشته است. او دلیل این تصمیم را شرایط باشگاه، از جمله آسیایی نبودن پرسپولیس، عنوان کرده و گفته جمع‌بندی مدیران این بوده که تیم با سرمربی داخلی بسته شود.

این جمله شاید از نگاه مدیریتی توضیحی برای تصمیم باشگاه باشد، اما از نگاه هواداری دردسرساز است. پرسپولیس تیمی است که حتی در فصل بدون حضور آسیایی هم خودش را مدعی قهرمانی می‌داند. بنابراین برای بخشی از هواداران، «آسیایی نبودن» دلیل قانع‌کننده‌ای برای پایین آوردن سطح انتخاب سرمربی نیست.

تارتار؛ مربی باتجربه یا انتخاب کم‌هزینه؟

باشگاه پرسپولیس در اطلاعیه رسمی خود، مهدی تارتار را «پیشکسوت پرسپولیس و مربی باتجربه لیگ برتر» معرفی کرده و قرارداد او را یک‌ساله اعلام کرده است. تارتار سابقه طولانی در لیگ برتر دارد و در تیم‌هایی مثل پیکان، نفت مسجدسلیمان، ذوب‌آهن، ملوان و گل‌گهر کار کرده است. او از نظر شناخت فوتبال ایران مربی ناشناخته‌ای نیست.

اما مسئله اصلی هواداران تجربه نیست؛ مسئله سطح انتظار پرسپولیس است. تارتار در تیم‌های قبلی خود معمولاً مربی‌ای منظم، نتیجه‌گرا و مناسب برای ساخت تیم‌های کم‌حاشیه بوده، اما پرسپولیس فضایی کاملاً متفاوت دارد. اینجا مساوی‌های پیاپی، فوتبال محافظه‌کارانه یا رتبه‌های میانه جدول تحمل نمی‌شود. هوادار پرسپولیس مربی‌ای می‌خواهد که از روز اول برای قهرمانی بجنگد.

جدول مقایسه روایت باشگاه و برداشت هواداران

چرا هواداران خشمگین شدند؟

خشم هواداران فقط به نام تارتار مربوط نیست؛ به روند تصمیم‌گیری مربوط است. پرسپولیس ابتدا با اوسمار وارد وضعیت بلاتکلیف شد، سپس نام اسکوچیچ در رسانه‌ها مطرح شد و در نهایت گزینه داخلی معرفی شد. این روند برای هوادار شبیه عقب‌نشینی مدیریتی است، نه انتخاب استراتژیک.

خبرورزشی نیز در گزارشی درباره واکنش هواداران نوشته آن‌ها از مطرح شدن نام‌هایی مثل تارتار و حسینی عصبانی بودند، چون معتقدند هدایت پرسپولیس نیاز به مربی‌ای با کارنامه بزرگ، شخصیت قهرمانی و تجربه نیمکت تیم‌های مدعی دارد. همین نگاه باعث شده تارتار پیش از شروع کار، زیر فشار سنگینی قرار بگیرد.

پرسپولیس بدون آسیا هم تیم کوچک نیست

استدلال آسیایی نبودن پرسپولیس از نظر مالی شاید قابل درک باشد، اما از نظر هویتی برای هواداران قابل قبول نیست. پرسپولیس حتی وقتی در آسیا بازی نمی‌کند، باشگاهی با میلیون‌ها هوادار، فشار رسانه‌ای بالا و انتظار قهرمانی در هر فصل است. کاهش سطح انتخاب سرمربی به دلیل نبود مسابقات آسیایی، از نگاه منتقدان نشانه کوچک دیدن باشگاه است.

این دقیقاً همان جایی است که عبارت «خودزنی مدیریتی» در میان هواداران مطرح می‌شود. آن‌ها معتقدند باشگاه باید از فرصت نبود آسیا برای بازسازی قدرتمند و قهرمانی داخلی استفاده کند، نه اینکه آن را بهانه‌ای برای صرفه‌جویی در نیمکت بداند.

چالش اصلی تارتار؛ اقناع با نتیجه، نه توضیح

تارتار حالا در موقعیتی قرار گرفته که هیچ توضیح رسانه‌ای نمی‌تواند فشار روی او را کم کند. تنها چیزی که می‌تواند فضا را تغییر دهد، عملکرد تیم در زمین است. اگر پرسپولیس شروع خوبی در لیگ داشته باشد، نقل‌وانتقالات هدفمند انجام دهد و فوتبال قابل قبولی نشان دهد، بخشی از انتقادها فروکش می‌کند.

اما اگر تیم در هفته‌های ابتدایی امتیاز از دست بدهد یا سبک بازی محافظه‌کارانه باشد، انتخاب تارتار خیلی زود به بحران تبدیل خواهد شد. هواداران پرسپولیس با مربیان داخلی مخالف مطلق نیستند؛ آن‌ها با انتخابی مخالف‌اند که احساس کنند از سر اجبار، کمبود بودجه یا نبود برنامه انجام شده است.

فشار روی هیئت‌مدیره بیشتر از تارتار است

در ظاهر، انتقادها متوجه مهدی تارتار است، اما ریشه فشار به هیئت‌مدیره و مالکان باشگاه برمی‌گردد. اگر تارتار انتخاب شده، مسئولیت اصلی این انتخاب با مدیرانی است که او را گزینه مناسب دانسته‌اند. بنابراین هر نتیجه ضعیف در شروع فصل، فقط علیه سرمربی تعبیر نمی‌شود؛ علیه کل ساختار تصمیم‌گیری باشگاه استفاده خواهد شد.

از سوی دیگر، اگر باشگاه با نقل‌وانتقالات قوی از تارتار حمایت کند، می‌تواند بخشی از تردیدها را کاهش دهد. اما اگر سیاست انقباضی بودجه ادامه پیدا کند و خریدهای پرسپولیس هم در سطح انتظار نباشد، انتقادها قبل از شروع لیگ هم تشدید خواهد شد.

جمع‌بندی

پرسپولیس پس از ماه‌ها بلاتکلیفی روی نیمکت، در نهایت مهدی تارتار را با قراردادی یک‌ساله به‌عنوان سرمربی معرفی کرد. باشگاه می‌گوید از ابتدا به دنبال سرمربی داخلی بوده و به دلیل شرایطی مانند آسیایی نبودن تیم، جذب مربی خارجی در برنامه قرار نداشته است.

اما برای هواداران، این روایت هنوز قانع‌کننده نیست. آن‌ها روند پرابهام از اوسمار تا اسکوچیچ و سپس تارتار را نشانه ضعف برنامه‌ریزی و صرفه‌جویی مدیریتی می‌دانند. حالا همه چیز به شروع فصل بستگی دارد. اگر پرسپولیس تارتار مقتدر، هجومی و مدعی نشان دهد، شاید این انتخاب از زیر فشار بیرون بیاید؛ اما اگر نتایج ابتدایی ضعیف باشد، بحران انتخاب سرمربی خیلی زود دوباره به نقطه جوش خواهد رسید.