حمله تند لینکر به فیفا؛ بحران عدالت در جام جهانی به صندلی اینفانتینو رسید

گری لینکر در واک لینکر در واکنش به تصمیم فیفا برای تعلیق محرومیت فولارین بالوگان، از زاویه «اعتبار فوتبال» به ماجرا نگاه کرد. او گفته بود اگرچه بلژیک با وجود بازگشت بالوگان به ترکیب آمریکا تمرکز خود را از دست نداد، اما شاید خود بالوگان یا مائوریسیو پوچتینو باید از نظر اخلاقی تصمیم می‌گرفتند این بازیکن برابر بلژیک بازی نکند؛ چون این اتفاق با «تمامیت و اعتبار فوتبال» در تضادn478281view1

در گزارش دیگری، لینکر حتی موقعیت جیانی اینفانتینو در فیفا را «تقریباً غیرقابل دفاع» توصیف کرده است؛ عبارتی که نشان می‌دهد انتقادها دیگر فقط متوجه کمیته انضباطی نیست، بلکه رئیس فیفا هم مستقیم در مرکز بحران قرا5925search13

جدول مقایسه دو پرونده جنجالی

پرونده بالوگان؛ نقطه شروع بحران

فولارین بالوگان در دیدار آمریکا و بوسنی‌وهرزگوین با کارت قرمز مستقیم اخراج شد؛ تصمیمی که طبق مقررات معمول، باید به محرومیت حداقل یک‌جلسه‌ای منجر می‌شد. اما فیفا اعلام کرد محرومیت او به‌صورت تعلیقی اعمال می‌شود و این بازیکن می‌تواند در مرحله یک‌هشتم نهایی برابر بلژیک به میدان برود. الجزیره گزارش داده این تصمیم پس از تماس دونالد ترامپ با جیانی اینفانتینو برای بررسی پرونده بالوگان رخ داد؛ موضوعی که منتقدان آن را نشانه‌ای خطرناک از ورود سیاست به روند انضباطی فوتn478281view3

فیفا تأکید کرده کمیته‌های قضایی‌اش مستقل هستند و اینفانتینو نیز گفته بود فقط توضیح داده پرونده در اختیار نهادهای مستقل فیفا قرار دارد. با این حال، هم‌زمانی تماس ترامپ و تعلیق محرومیت بالوگان باعث شد روایت رسمی فیفا نتواند موج تردیدها n478281view4

پرونده کوانسا؛ جایی که تناقض آشکارتر شد

چند روز بعد، جرل کوانسا، مدافع انگلیس، به دلیل خطایی مشابه با کارت قرمز مواجه شد و فیفا برای او محرومیت دو جلسه‌ای در نظر گرفت. رویترز گزارش داده فدراسیون فوتبال انگلیس اعلام کرده این محرومیت قابل تجدیدنظر نبوده است. همین تفاوت باعث شد مقایسه بالوگان و کوانسا به مرکز بحn478281view2

از نگاه منتقدان، مسئله فقط این نیست که کدام تصمیم درست‌تر بوده؛ مسئله این است که چرا دو پرونده مشابه با دو مسیر متفاوت روبه‌رو شده‌اند و چرا فیفا توضیحی عمومی، شفاف و قانع‌کننده درباره تفاوت این دو رأی ارائه نکرده است.

داوران سابق فیفا چه می‌گویند؟

رویترز به نقل از داوران سابق فیفا نوشته آنها نمی‌توانند اختلاف برخورد با بالوگان و کوانسا را توجیه کنند. یوناس اریکسون، داور سابق بین‌المللی، گفته اگر بالوگان محرومیت یک‌جلسه‌ای تعلیقی گرفته، کوانسا نیز باید با برخوردی مشابه روبه‌رو می‌شد، چون شدت و ماهیت دو خطا از نگاه او تقریباً در یک سn478281view2

این بخش از ماجرا برای فیفا بسیار خطرناک است؛ چون وقتی اعتراض از سوی هواداران یا رسانه‌ها مطرح می‌شود، فیفا می‌تواند آن را هیجان تورنمنتی بداند. اما وقتی داوران سابق بین‌المللی درباره نبود ثبات در اجرای مقررات هشدار می‌دهند، بحران به سطح تخصصی و ساختاری می‌رسد.

چرا این ماجرا فقط یک بحث داوری نیست؟

در فوتبال، اشتباه داوری همیشه وجود داشته و خواهد داشت. اما این پرونده از جنس یک خطای لحظه‌ای داور نیست. بحث اصلی درباره نهاد تصمیم‌گیر، معیارهای محرومیت، امکان تجدیدنظر، فشار سیاسی و نحوه ارتباط فیفا با افکار عمومی است.

اگر هواداران احساس کنند تصمیمات انضباطی برای یک تیم میزبان، یک ستاره بزرگ یا تیمی با پشتوانه سیاسی متفاوت اجرا می‌شود، اعتماد به مسابقات آسیب می‌بیند. جام جهانی بر پایه این باور زنده است که همه تیم‌ها زیر یک قانون بازی می‌کنند. پرونده بالوگان و کوانسا دقیقاً همین باور را هدف قرار داده است.

اینفانتینو چرا زیر فشار قرار گرفته است؟

جیانی اینفانتینو در سال‌های اخیر بارها تلاش کرده چهره‌ای قدرتمند و جهانی از فیفا بسازد، اما پرونده بالوگان او را با یکی از حساس‌ترین بحران‌های مدیریتی دوران ریاستش روبه‌رو کرده است. مسئله فقط تماس ترامپ نیست؛ مسئله این است که فیفا بعد از تصمیم جنجالی خود، توضیح روشنی ارائه نکرد و همین خلأ ارتباطی، بحران را بزرگ‌تر کرد. فایننشال تایمز نیز در گزارشی ساختار و شفافیت کمیته انضباطی فیفا را زیر سؤال برده و نوشته این کمیته پس از تعلیق محرومیت بالوگان با انتقادهای جدی مو315925news27

برای رئیس فیفا، بدترین سناریو این است که افکار عمومی باور کند تصمیمات حساس نه براساس مقررات، بلکه براساس فشار سیاسی یا روابط پشت‌پرده گرفته می‌شود. همین برداشت، حتی اگر از نظر حقوقی اثبات نشود، برای اعتبار یک تورنمنت جهانی بسیار مخرب است.

واکنش‌ها فقط محدود به انگلیس نبود

بحران بالوگان فقط در رسانه‌های انگلیسی نماند. یوفا تصمیم فیفا برای تعلیق محرومیت این بازیکن را «عبور از خط قرمز» توصیف کرد و بلژیک نیز پیش از بازی با آمریکا نسبت به حضور بالوگان اعتراض داشت. الجزیره گزارش داده اتحادیه فوتبال بلژیک این تصمیم را مخل اصول بازی جوانمردانه دانسته و گزینه‌های حقوقی خود را بررn478281view3

همین واکنش‌ها نشان می‌دهد بحران از یک شکایت تیمی فراتر رفته و به مسئله‌ای درباره اعتبار کل جام جهانی تبدیل شده است.

چرا تفاوت برخوردها برای هواداران حساس است؟

هواداران فوتبال شاید با اشتباه داور کنار بیایند، اما با احساس تبعیض نه. وقتی یک بازیکن تیم میزبان بعد از کارت قرمز می‌تواند بازی بعدی را انجام دهد، اما بازیکن تیمی دیگر بابت خطایی مشابه محروم می‌شود و امکان تجدیدنظر هم ندارد، ذهنیت عمومی به سمت «استاندارد دوگانه» می‌رود.

لینکر دقیقاً روی همین نقطه دست گذاشته است. انتقاد او فقط دفاع از انگلیس نیست؛ او می‌گوید فوتبال باید چنان شفاف باشد که هیچ تیمی احساس نکند قوانین برای رقیبش نرم‌تر اجرا شده است.

فیفا چگونه می‌تواند بحران را کنترل کند؟

فیفا برای عبور از این بحران، فقط به بیانیه‌های کلی درباره استقلال کمیته انضباطی نیاز ندارد. این نهاد باید دلایل حقوقی تصمیم‌ها را با جزئیات بیشتری منتشر کند، معیارهای تعلیق محرومیت را روشن کند و توضیح دهد چرا پرونده بالوگان با کوانسا متفاوت تشخیص داده شده است.

اگر فیفا در این مسیر شفاف عمل نکند، هر تصمیم انضباطی بعدی در جام جهانی با سوءظن بیشتری دیده خواهد شد. این دقیقاً همان خطری است که لینکر و دیگر منتقدان درباره آن هشدار می‌دهند: فرسایش اعتماد.

جام جهانی زیر سایه داوری و انضباط

جام جهانی ۲۰۲۶ تا اینجا فقط با گل‌ها، شگفتی‌ها و ستاره‌ها تعریف نشده است؛ جنجال‌های داوری، تصمیمات VAR و پرونده‌های انضباطی بخش مهمی از روایت تورنمنت شده‌اند. از پرونده بالوگان و کوانسا گرفته تا اعتراض تیم‌ها به نحوه اجرای مقررات، فیفا با چالشی روبه‌روست که مستقیماً به اعتبار مسابقات مربوط می‌شود.

در چنین فضایی، هر تصمیم تازه‌ای از سوی کمیته انضباطی، فقط یک حکم ورزشی نیست؛ بلکه آزمونی برای اعتماد عمومی به فیفا خواهد بود.

جمع‌بندی؛ بحران اصلی، بی‌اعتمادی است

انتقاد گری لینکر از فیفا را باید نشانه‌ای از یک بحران بزرگ‌تر دانست. مسئله فقط این نیست که بالوگان باید بازی می‌کرد یا نه، یا کوانسا مستحق دو جلسه محرومیت بود یا نه. مسئله اصلی این است که فیفا نتوانسته نشان دهد قوانین برای همه تیم‌ها با یک معیار اجرا می‌شود.

تا زمانی که این شفافیت ایجاد نشود، مدیریت جیانی اینفانتینو زیر فشار باقی خواهد ماند. جام جهانی برای زنده ماندن به اعتماد هواداران نیاز دارد؛ و هر تصمیمی که شائبه تبعیض، فشار سیاسی یا استاندارد دوگانه ایجاد کند، به قلب اعتبار این تورنمنت ضربه می‌زند.