هفته مرگ والیبال ایران در بلگراد؛ پیاتزا برای صعود به چند برد نیاز دارد؟

هفته سوم و پایانی مرحله مقدماتی لیگ ملت‌های والیبال مردان از ۱۵ تا ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۴ تا ۲۸ تیر ۱۴۰۵، در بلگراد، شیکاگو و اوساکا برگزار می‌شود. ایران در گروه بلگراد با صربستان میزبان، اوکراین، آلمان، اسلوونی و ترکیه هم‌گروه است؛ البته شاگردان پیاتزا با صربستان مسابقه ندارند و چهار دیدار خود را مقابل دیگر تیم‌های این گروه برگزار می‌کنند.

برنامه منتشرشده از سوی فدراسیون والیبال نشان می‌دهد ایران سه روز متوالی مقابل اوکراین، آلمان و اسلوونی به میدان می‌رود، شنبه استراحت دارد و یکشنبه مرحله مقدماتی را با دیدار برابر ترکیه به پایان می‌رساند. برنامه رسمی Volleyball World نیز مسابقه نخست برابر اوکراین را ساعت ۱۶:۳۰ بلگراد و دیدار اسلوونی را ساعت ۲۰ به وقت محلی ثبت کرده است.

ایران در جدول لیگ ملت‌ها کجاست؟

ایران پس از هشت مسابقه، دو برد، شش شکست و ۹ امتیاز دارد و در رتبه چهاردهم جدول ۱۸ تیمی قرار گرفته است. شاگردان پیاتزا ۱۳ ست برده و ۱۹ ست واگذار کرده‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد تیم ایران با وجود شکست‌های متعدد، در چند مسابقه توانسته حریف را تا ست‌های چهارم و پنجم تحت فشار قرار دهد.

مسئله نگران‌کننده، جایگاه حریفان هفته سوم است. اسلوونی با شش برد و ۱۴ امتیاز چهارم است، اوکراین با پنج برد و ۱۶ امتیاز رتبه پنجم را در اختیار دارد و ترکیه با پنج پیروزی و ۱۴ امتیاز در رتبه هفتم ایستاده است. آلمان نیز با چهار برد و ۱۲ امتیاز تیم دهم جدول محسوب می‌شود.

این جدول به‌خوبی نشان می‌دهد چرا پیاتزا از هفته سوم به‌عنوان مقطعی «حساس و سخت» یاد کرده است. ایران در بلگراد نه با تیم‌های انتهای جدول، بلکه با سه مدعی مستقیم صعود و یک تیم میانه بالای جدول مسابقه خواهد داد.

ایران برای صعود به چند پیروزی نیاز دارد؟

براساس فرمول رسمی مسابقات، هر تیم در مرحله مقدماتی ۱۲ بازی انجام می‌دهد. هفت تیم برتر جدول به همراه چین، میزبان مرحله نهایی مردان در نینگبو، راهی مرحله یک‌چهارم نهایی می‌شوند. چین حتی اگر میان هفت تیم اول نباشد، سهمیه تضمین‌شده دارد؛ بنابراین رقابت واقعی سایر تیم‌ها برای قرارگرفتن میان هفت رتبه نخست است.

ایران اکنون پنج امتیاز کمتر از ترکیه، تیم هفتم جدول، دارد؛ اما فاصله امتیازی تنها مشکل نیست. شش تیم شامل ترکیه، بلغارستان، برزیل، آلمان، صربستان و فرانسه میان ایران و منطقه صعود قرار گرفته‌اند. در نتیجه، شاگردان پیاتزا علاوه بر کسب امتیاز باید منتظر لغزش چند رقیب نیز باشند.

چهار پیروزی در بلگراد می‌تواند ایران را به‌طور جدی وارد رقابت صعود کند. سه برد نیز شانس را حفظ خواهد کرد، به‌ویژه اگر ایران پیروزی‌های سه بر صفر یا سه بر یک به دست آورد و امتیاز کامل بگیرد؛ اما صعود با سه برد به نتایج سایر گروه‌ها وابسته است. دو برد، حتی در صورت کسب چند امتیاز از شکست‌های سه بر دو، به احتمال زیاد برای جبران فاصله موجود کافی نخواهد بود.

این سناریو یک محاسبه تحلیلی است و حکم قطعی نیست، زیرا تعداد امتیازهای ایران و رقبا به نتایج و تعداد ست‌های هر مسابقه بستگی دارد. بااین‌حال، روشن است که تیم ملی دیگر فضای زیادی برای شکست ندارد.

مسیر ایران از هفته نخست تا بلگراد

ایران هفته نخست را با یک پیروزی و چهار امتیاز به پایان رساند. در هفته دوم نیز مقابل فرانسه، آمریکا و ژاپن شکست خورد و کوبا را برد تا مجموع عملکرد تیم پس از هشت مسابقه به دو پیروزی و ۹ امتیاز برسد.

مهم‌ترین نشانه امیدوارکننده، بازگشت ایران مقابل ژاپن بود. شاگردان پیاتزا دو ست نخست را ۲۵ بر ۱۹ واگذار کردند، اما ست‌های سوم و چهارم را بردند و مسابقه را به تای‌بریک کشاندند؛ هرچند در ست پنجم ۱۵ بر ۱۲ مغلوب شدند. ژاپن پس از دو هفته بدون شکست صدرنشین جدول بود و گرفتن یک امتیاز از این تیم، فاصله فنی ایران با تیم‌های بالای جدول را کمتر از چیزی نشان داد که رتبه چهاردهم القا می‌کند.

بااین‌حال، رقابت در سطح لیگ ملت‌ها فقط به نمایش خوب یا نزدیک‌بودن ست‌ها پاداش نمی‌دهد. پیاتزا نیز تأکید کرده است که در مسابقات نزدیک، گاهی فقط دو توپ تفاوت میان پیروزی و شکست را ایجاد می‌کند. ایران برای صعود باید این نمایش‌های نزدیک را به برد تبدیل کند.

اوکراین؛ خطرناک‌ترین شروع ممکن

اوکراین با پنج برد و ۱۶ امتیاز پنجم است و از نظر امتیازی حتی بالاتر از اسلوونی و ترکیه قرار دارد. نخستین مسابقه هر هفته اهمیت روانی زیادی دارد و پیاتزا نیز معتقد است اوکراین با آمادگی کامل و انگیزه فراوان وارد بازی خواهد شد.

پیروزی مقابل اوکراین می‌تواند معادلات هفته را به سود ایران تغییر دهد، اما شکست بدون امتیاز، فشار بسیار زیادی به بازی روز بعد مقابل آلمان وارد خواهد کرد. مدیریت سرویس‌های پرریسک اوکراین و کاهش اشتباه در دریافت اول، از کلیدهای این مسابقه خواهد بود.

آلمان؛ مسابقه‌ای که ایران نباید از دست بدهد

آلمان با ۱۲ امتیاز در رتبه دهم قرار دارد و نزدیک‌ترین حریف بلگراد به ایران در جدول است. از نظر معادلات صعود، این دیدار احتمالاً مهم‌ترین مسابقه ایران خواهد بود؛ زیرا پیروزی علاوه بر افزایش امتیازهای شاگردان پیاتزا، مانع دورشدن یکی از رقبای مستقیم می‌شود.

ایران کمتر از ۲۴ ساعت پس از مسابقه اوکراین برابر آلمان قرار می‌گیرد. بنابراین میزان مصرف انرژی در دیدار نخست، کیفیت ریکاوری و استفاده از نیمکت می‌تواند روی نتیجه بازی دوم اثر بگذارد.

اسلوونی؛ سخت‌ترین آزمون بلگراد

پیاتزا در اظهارات رسمی خود، اسلوونی را احتمالاً سخت‌ترین حریف هفته معرفی کرده و گفته است این تیم مسابقات فوق‌العاده‌ای برگزار کرده است. اسلوونی با شش برد، فقط دو شکست و نسبت ست مثبت، یکی از باثبات‌ترین تیم‌های دو هفته نخست بوده است.

این مسابقه سومین بازی ایران در سه روز متوالی است و علاوه بر مسائل فنی، از نظر بدنی نیز دشوار خواهد بود. اگر ایران دو مسابقه نخست را ببرد، دیدار اسلوونی فرصتی برای تثبیت بازگشت به کورس صعود است؛ اما در صورت دو شکست ابتدایی، ممکن است به مسابقه‌ای برای حفظ اعتبار تبدیل شود.

ترکیه؛ فینال احتمالی برای صعود

ترکیه اکنون دقیقاً روی مرز صعود و در رتبه هفتم ایستاده است. ایران پس از یک روز استراحت به مصاف این تیم می‌رود و ممکن است بازی پایانی، بسته به نتایج روزهای قبل، به یک مسابقه مستقیم برای سهمیه مرحله نهایی تبدیل شود.

اگر فاصله ایران و ترکیه تا روز آخر کاهش پیدا کند، پیروزی برابر این تیم ارزشی دوگانه خواهد داشت؛ ایران امتیاز می‌گیرد و هم‌زمان یکی از اصلی‌ترین رقبا را بدون امتیاز نگه می‌دارد.

نگرانی تازه درباره عرشیا به‌نژاد

پیاتزا در گفت‌وگوی خود اعلام کرده بود مصدومیت‌های تیم بهبود یافته و بازیکنان با شرایط کامل آماده هفته سوم می‌شوند؛ اما در یکی از تمرینات کلادوو، عرشیا به‌نژاد از ناحیه زانو احساس درد کرد و با تصمیم کادر فنی و پزشک تیم، تمرین را نیمه‌تمام گذاشت تا روند درمان را آغاز کند. هنوز غیبت او در مسابقات بلگراد تأیید نشده است.

این اتفاق اهمیت زیادی دارد، زیرا به‌نژاد یکی از دو پاسور حاضر در اردوی ۱۶ نفره است و گزینه دیگر، ایلشن داوودی‌پور، از بازیکنان جوانی است که پس از هفته دوم به جمع ملی‌پوشان اضافه شد. پیاتزا همچنین نیما باطنی را جایگزین پویا آریاخواه کرده تا ترکیب تازه‌تری را در اختیار داشته باشد.

جمع‌بندی؛ هفته‌ای برای تبدیل پیشرفت به نتیجه

تیم پیاتزا در دو هفته نخست نشان داد می‌تواند برابر ژاپن، فرانسه و آمریکا لحظات رقابتی خوبی داشته باشد، اما لیگ ملت‌ها با نمایش امیدوارکننده به پایان نمی‌رسد. ایران برای صعود باید مسابقات نزدیک را ببرد، امتیازهای ست‌های پایانی را حفظ کند و تعداد خطاهای سرویس و حمله را در لحظات حساس کاهش دهد.

چهار حریف بلگراد در مجموع ۲۰ پیروزی از ۳۲ مسابقه خود به دست آورده‌اند؛ بنابراین ایران وارد سخت‌ترین گروه هفته سوم شده است. بااین‌حال، همین برنامه دشوار یک فرصت نیز محسوب می‌شود: پیروزی مقابل اوکراین، اسلوونی یا ترکیه مستقیماً به رقبای منطقه صعود ضربه می‌زند.

ایران با سه برد می‌تواند امیدوار بماند و با چهار برد احتمالاً تا آخرین مسابقات برای حضور در جمع هشت تیم نهایی خواهد جنگید. کمتر از سه پیروزی، شانس صعود را به‌شدت کاهش می‌دهد. اکنون زمان آن است که جمله کلیدی پیاتزا در زمین معنا پیدا کند: فاصله ایران با تیم‌های برتر شاید فقط دو توپ باشد، اما همان دو توپ سرنوشت یک فصل را تعیین می‌کنند.