سود ۶.۴ میلیون درهمی باشگاه‌های امارات از جام جهانی؛ ردپای پررنگ ۵ ملی‌پوش ایران

روزنامه «البیان» امارات برآورد کرده است ۱۰ باشگاه حاضر در لیگ حرفه‌ای این کشور در مجموع حدود یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلار، معادل شش میلیون و ۴۴۸ هزار درهم، از برنامه مزایای باشگاه‌های فیفا دریافت خواهند کرد.

این درآمد به دلیل حضور ۱۴ بازیکن لیگ آدنوک در فهرست تیم‌های ملی حاضر در جام جهانی محاسبه شده است. مدت حضور هر بازیکن در اردوی تیم ملی، زمان حذف تیم او و وضعیت ثبت قرارداد بازیکن در محاسبه مبلغ نهایی اثر دارد. طبق این برآورد، العین بیشترین درآمد را دارد و کلباء، البطائح، الجزیره و شباب‌الاهلی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

جدول برآورد درآمد باشگاه‌های اماراتی از جام جهانی ۲۰۲۶ به شرح زیر است:

جمع ارقام جدول دقیقاً به یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلار می‌رسد، اما خود روزنامه البیان نیز این مبالغ را «تقریبی» توصیف کرده است. مبلغ قطعی پس از پایان مسابقات و انجام محاسبات نهایی فیفا مشخص می‌شود.

چرا العین بیشترین پاداش را می‌گیرد؟

العین به دلیل حضور سه بازیکن در تیم‌هایی که از مرحله گروهی عبور کردند، در صدر فهرست قرار گرفته است. سفیان رحیمی با مراکش تا مرحله یک‌چهارم نهایی پیش رفت، در حالی که پاراگوئه با حضور الخاندرو رومرو کاکو و مصر با حضور رامی ربیعه در مرحله یک‌شانزدهم نهایی حذف شدند.

هرچه تیم ملی یک بازیکن مدت بیشتری در تورنمنت باقی بماند، تعداد روزهای مشمول پرداخت افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، صعود مراکش و دو تیم دیگر به مراحل حذفی درآمد العین را به حدود ۴۶۰ هزار دلار رسانده است. بخشی از مبلغ مربوط به رامی ربیعه نیز ممکن است با توجه به وضعیت قرارداد و زمان ثبت او به باشگاه دیگری تعلق بگیرد.

اتحاد کلباء با برآورد ۳۱۲ هزار دلار در رتبه دوم قرار دارد. حضور سامان قدوس در فهرست ایران و محاسبه سهم‌هایی مرتبط با مهدی قایدی و شهریار مغانلو، عامل اصلی قرار گرفتن کلباء در این جایگاه عنوان شده است.

پنج بازیکن ایرانی چگونه برای امارات درآمد ساختند؟

در میان ملیت‌های حاضر در فهرست بازیکنان مرتبط با باشگاه‌های امارات، ایران ردپای پررنگی دارد. نام پنج ملی‌پوش ایرانی در محاسبات مربوط به چهار باشگاه دیده می‌شود:

سامان قدوس و شهریار مغانلو با اتحاد کلباء ارتباط قراردادی داشته‌اند؛ مهدی قایدی در محاسبات کلباء، شباب‌الاهلی و النصر دیده شده؛ سعید عزت‌اللهی به درآمد شباب‌الاهلی کمک کرده و محمد قربانی نیز عامل اصلی سهم ۷۹ هزار دلاری الوحده معرفی شده است.

بر اساس محاسبات اولیه البیان، هر بازیکن تیمی که در مرحله گروهی حذف شده، حدود ۲۷ روز در دوره مشمول پرداخت حضور داشته است. با فرض حداقل روزانه پنج هزار دلار، رقم ناخالص هر بازیکن به حدود ۱۳۵ هزار دلار می‌رسد. ایران در مرحله گروهی حذف شد؛ بنابراین مبنای محاسبه اولیه برای هر پنج ملی‌پوش ایرانی همین عدد بوده است.

با این حال، نمی‌توان مجموع ۶۷۵ هزار دلار را مستقیماً درآمد باشگاه‌های امارات از بازیکنان ایرانی دانست. تمام این مبلغ الزاماً به باشگاه‌های اماراتی تعلق نمی‌گیرد و وضعیت ثبت هر بازیکن در دوره آزادسازی، انتقال احتمالی در جریان تورنمنت و تاریخ پایان قرارداد در تقسیم پول مؤثر است.

برای نمونه، کل پاداش محاسبه‌شده برای محمد قربانی حدود ۱۳۵ هزار دلار عنوان شده، اما سهم الوحده فقط نزدیک به ۷۹ هزار دلار برآورد شده است. البیان نوشته باقی مبلغ میان سپاهان و اورنبورگ روسیه تقسیم می‌شود؛ ادعایی که اجرای آن به انطباق تاریخ‌های ثبت قرارداد با مقررات فیفا وابسته خواهد بود.

فیفا ۳۵۵ میلیون دلار را چگونه تقسیم می‌کند؟

برنامه مزایای باشگاه‌های جام جهانی ۲۰۲۶ در مجموع ۳۵۵ میلیون دلار بودجه دارد؛ رقمی که نسبت به ۲۰۹ میلیون دلار جام جهانی ۲۰۲۲ حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است. اما تمام این مبلغ برای بازیکنان حاضر در مرحله نهایی جام جهانی پرداخت نمی‌شود.

طبق بخشنامه رسمی فیفا، ۱۰۰ میلیون دلار برای باشگاه‌هایی کنار گذاشته شده که بازیکنان خود را در اختیار مسابقات انتخابی جام جهانی قرار داده‌اند. این بخش بر اساس هر بازیکن و هر مسابقه محاسبه می‌شود و رقم تخمینی آن حدود دو هزار و ۳۶۲ دلار برای هر بازیکن در هر دیدار است.

۲۵۰ میلیون دلار دیگر به باشگاه‌های بازیکنان حاضر در مرحله نهایی جام جهانی اختصاص دارد. این مبلغ بر اساس تعداد بازیکنان و تعداد روزهای حضور آنها در تورنمنت توزیع خواهد شد. پنج میلیون دلار باقی‌مانده نیز پس از کسر هزینه‌های اجرایی، طبق توافق فیفا و اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا برای حمایت از فوتبال باشگاهی مصرف می‌شود.

در نتیجه، درآمد یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلاری باشگاه‌های امارات در صورت تأیید، حدود ۰.۷ درصد از صندوق ۲۵۰ میلیون دلاری مرحله نهایی را تشکیل می‌دهد. این درصد یک محاسبه تقریبی بر اساس برآورد البیان است و رقم رسمی نهایی محسوب نمی‌شود.

پرداخت روزانه پنج هزار دلار قطعی است؟

فیفا مبلغ پنج هزار دلار را «حداقل رقم مورد انتظار» برای هر بازیکن در هر روز اعلام کرده است، نه نرخ قطعی و نهایی. مبلغ دقیق روزانه پس از پایان جام جهانی، مشخص شدن تعداد واقعی بازیکنان واجد شرایط و جمع کل روزهای حضور آنها محاسبه خواهد شد.

دوره محاسبه از روز آزادسازی بازیکن برای مسابقات آغاز می‌شود و تا یک روز پس از آخرین مسابقه تیم ملی او ادامه دارد. اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا اعلام کرده این دوره معمولاً از ۱۰ روز پیش از بازی افتتاحیه آغاز می‌شود. بازیکن برای مشمول شدن لازم نیست حتماً در زمین مسابقه حضور داشته باشد؛ بودن نام او در فهرست نهایی و حضور در دوره آزادسازی اهمیت دارد.

به همین دلیل، نیمکت‌نشینی یا بازی نکردن یک بازیکن پاداش باشگاه را از بین نمی‌برد. عامل اصلی، حضور رسمی بازیکن در فهرست تیم ملی و تعداد روزهایی است که تیمش در مسابقات باقی می‌ماند.

یک ابهام مهم در محاسبات باشگاه‌های سابق

در گزارش البیان آمده است باشگاه‌هایی که بازیکن طی دو سال گذشته برای آنها بازی کرده نیز ممکن است سهمی از پاداش دریافت کنند. این شیوه با مقررات دوره‌های گذشته شباهت دارد، اما بخشنامه رسمی جام جهانی ۲۰۲۶ قاعده محدودتری را بیان می‌کند.

طبق مقررات جدید، برای مرحله نهایی در حالت عادی فقط باشگاهی واجد شرایط است که بازیکن در دوره آزادسازی جام جهانی در آن ثبت شده باشد. تقسیم نسبی مبلغ میان دو باشگاه زمانی انجام می‌شود که بازیکن در جریان همین دوره به باشگاه جدید منتقل یا قرض داده شود. اگر قرارداد او در دوره مسابقات پایان یابد، باشگاه قبلی فقط تا تاریخ پایان قرارداد سهم خواهد داشت.

بنابراین تقسیم پاداش مهدی قایدی میان سه باشگاه یا تخصیص سهم به تمام باشگاه‌های قبلی محمد قربانی، تنها در صورتی قطعی خواهد بود که تاریخ انتقال‌ها و دوره ثبت قرارداد آنها با استثناهای بخشنامه فیفا مطابقت داشته باشد.

این تفاوت، مهم‌ترین دلیل برای موقت دانستن جدول یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلاری است. ارقام البیان یک برآورد رسانه‌ای هستند، نه فهرست رسمی پرداخت‌های تأییدشده از سوی فیفا.

پول فیفا چه زمانی به باشگاه‌ها می‌رسد؟

فیفا اعلام کرده محاسبات نهایی پس از پایان جام جهانی انجام می‌شود و پرداخت سهم انتخابی و مرحله نهایی به‌صورت تجمیعی از طریق فدراسیون‌های ملی صورت خواهد گرفت. برنامه این است که مبالغ در اصل تا پایان سال ۲۰۲۶ توزیع شوند. فدراسیون‌های ملی موظف‌اند پول را بدون تأخیر غیرضروری و مطابق جدول فیفا به باشگاه‌ها انتقال دهند.

برای باشگاه‌های اماراتی، این درآمد در مقایسه با قراردادهای بزرگ بازیکنان خارجی رقم تعیین‌کننده‌ای نیست، اما می‌تواند بخشی از هزینه جذب، دستمزد، آکادمی یا زیرساخت را پوشش دهد. مهم‌تر از مبلغ مستقیم، این برنامه ارزش اقتصادی جذب بازیکنان ملی‌پوش را افزایش می‌دهد؛ بازیکنانی که علاوه بر اثر فنی و تبلیغاتی، در زمان حضور در تورنمنت‌های ملی نیز برای باشگاه درآمد ایجاد می‌کنند.

جام جهانی ۲۰۲۶ از این منظر برای لیگ امارات سودآور بوده است. پنج ملی‌پوش ایران بخش مهمی از این شبکه درآمدی را ساخته‌اند، اما رقم دقیق سهم هر باشگاه تنها پس از پایان مسابقات و انتشار محاسبات رسمی فیفا روشن خواهد شد.