آزادی از شروع لیگ جا ماند؛ چمن کامل جمع شد و سرخابی‌ها دوباره بی‌خانه شدند

چمن قدیمی ورزشگاه آزادی روز سه‌شنبه به‌طور کامل از زمین خارج شد تا پروژه تعویض کف اصلی ورزشگاه وارد مرحله اجرایی شود. گزارش منتشرشده از محل پروژه می‌گوید بعد از جمع‌آوری چمن، عملیات زیرسازی و سپس کاشت زمین جدید انجام خواهد شد و این فرایند می‌تواند آزادی را تا بخشی از نیم‌فصل اول از دسترس سازمان لیگ خارج کند.

اصل تعویض چمن اقدامی ضروری به نظر می‌رسد؛ زیرا مدیرعامل شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی پیش‌تر گفته بود زمین قبلی حدود ۲۰ سال مورد استفاده قرار گرفته و دیگر کیفیت لازم را ندارد. مسئله اصلی اما زمان اجرای پروژه است؛ عملیاتی که قرار بود ماه‌ها زودتر آغاز شود، اکنون در فاصله کمتر از یک ماه تا تاریخ اعلام‌شده شروع لیگ وارد مرحله تخریب زمین شده است.

وعده آماده‌شدن آزادی برای شروع فصل چه شد؟

در پنجم اسفند ۱۴۰۴، محمدعلی ثابت‌قدم اعلام کرده بود استقلال و پرسپولیس «قطعاً» مسابقات فصل جدید خود را در ورزشگاه آزادی برگزار خواهند کرد. او در همان مقطع از احتمال بهره‌برداری در اواخر تیر و استفاده از چمن هیبریدی برای فصل جدید سخن گفته بود.

این زمان‌بندی در ماه‌های بعد چند بار تغییر کرد. ثابت‌قدم در ۲۱ فروردین گفت تعویض چمن ظرف دو یا سه روز آغاز می‌شود و ورزشگاه در صورت بروزنکردن مشکل تا پایان مرداد آماده خواهد شد. بااین‌حال، جمع‌آوری واقعی چمن بیش از سه ماه بعد و در ۲۳ تیر انجام شد.

در تازه‌ترین برآورد پیش از آغاز عملیات نیز مدیرعامل شرکت توسعه گفته بود بهره‌برداری موقت از آزادی در اواخر تابستان، با ظرفیت حدود ۵۵ تا ۶۰ هزار تماشاگر، امکان‌پذیر خواهد بود. او تأکید داشت پس از کاشت چمن می‌توان مسابقات را برگزار کرد، هرچند تکمیل همه بخش‌های هوشمندسازی و بازسازی بلندمدت ادامه خواهد داشت.

این تغییرهای متوالی نشان می‌دهد زمان‌بندی پروژه تحت‌تأثیر تأمین اعتبار، مناقصه، توقف‌های اجرایی و گستردگی عملیات قرار گرفته است. هنوز مشخص نیست برآورد «اواخر تابستان» پس از جمع‌آوری چمن پابرجاست یا مدیران پروژه تاریخ تازه‌ای اعلام خواهند کرد.

آیا آزادی تا اواسط نیم‌فصل اول آماده نمی‌شود؟

گزارش اولیه درباره جمع‌آوری چمن، بازگشت ورزشگاه تا اواسط مسابقات نیم‌فصل نخست را بعید دانسته است؛ اما شرکت توسعه، وزارت ورزش یا مدیریت مجموعه آزادی هنوز تاریخ جدیدی را به‌صورت رسمی اعلام نکرده‌اند. بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت ورزشگاه دقیقاً در هفته چندم لیگ آماده خواهد شد.

آنچه تقریباً قطعی به نظر می‌رسد، ازدست‌رفتن هفته‌های ابتدایی است. آغاز لیگ برتر پیش‌تر برای ۱۶ مرداد تصویب شده بود، هرچند سازمان لیگ احتمال تعویق چندروزه مسابقات را نیز بررسی می‌کند. حتی انتقال شروع مسابقات به ۲۳ مرداد، فاصله زمانی بسیار محدودی میان جمع‌آوری زمین و امکان برگزاری یک مسابقه حرفه‌ای باقی می‌گذارد.

بازگشایی ورزشگاه تنها به سبزشدن ظاهری چمن وابسته نیست. زمین باید زیرسازی، تراز، زهکشی و آبیاری شود و چمن تازه نیز پیش از تحمل تمرین و مسابقه به استقرار کافی برسد. استفاده زودهنگام می‌تواند زمین جدید را در همان هفته‌های نخست آسیب‌پذیر کند؛ بنابراین فشار برای افتتاح نمایشی ممکن است هزینه‌ای بیشتر از چند هفته تأخیر ایجاد کند.

چمن جدید آزادی چه مشخصاتی دارد؟

بر اساس مناقصه رسمی مجموعه آزادی، پروژه شامل تهیه، حمل، نصب و نگهداری چمن هیبریدی و اجرای سیستم‌های آبیاری اتوماتیک و دستی است. مبلغ برآورد مناقصه یک‌هزار و ۳۰۰ میلیارد ریال، معادل حدود ۱۳۰ میلیارد تومان، اعلام شده است.

در اسناد مناقصه، ارائه بیمه و ضمانت محصول برای ۲۴ ماه و تضمین کیفیت پنج‌ساله از شرایط مجری عنوان شده است. مدت کل قرارداد نیز ۱۷ ماه تعیین شده، اما این عدد را نباید زمان تعطیلی ورزشگاه دانست؛ زیرا قرارداد، دوره نصب، کاشت، نگهداری و خدمات پس از اجرا را در بر می‌گیرد.

استفاده از چمن هیبریدی می‌تواند مقاومت زمین را در برابر فشار مسابقات افزایش دهد، اما کیفیت نهایی تنها به نوع چمن وابسته نیست. زهکشی، سیستم آبیاری، برنامه نگهداری، میزان استفاده و فاصله میان مسابقات استقلال، پرسپولیس و تیم ملی تعیین خواهد کرد زمین تازه چه مدت کیفیت خود را حفظ کند.

استقلال و پرسپولیس کجا میزبانی می‌کنند؟

با خارج‌شدن آزادی از چرخه مسابقات، سازمان لیگ باید برای دیدارهای خانگی استقلال و پرسپولیس ورزشگاه جایگزین تعیین کند. ورزشگاه شهدای شهر قدس در فصل‌های گذشته یکی از گزینه‌های اصلی سرخابی‌ها بوده و استقلال نیز اخیراً آن را به‌عنوان گزینه دوم میزبانی خود بررسی کرده است. بااین‌حال، محل قطعی بازی‌های فصل جدید باید پس از قرعه‌کشی، بازرسی زمین‌ها و هماهنگی امنیتی اعلام شود.

ورزشگاه تختی نیز در سال‌های اخیر بارها به‌عنوان جایگزین مطرح شده، اما درباره آمادگی فعلی آن گزارش‌های متفاوتی وجود دارد. در اردیبهشت ۱۴۰۵ مدیرکل ورزش و جوانان استان تهران گفته بود آماده‌سازی کامل این ورزشگاه ممکن است تا سال بعد ادامه پیدا کند؛ موضوعی که انتخاب تختی را بدون تأیید تازه سازمان لیگ با ابهام مواجه می‌کند.

حتی در صورت انتخاب شهر قدس، ظرفیت محدودتر و استفاده چند تیم از یک زمین می‌تواند برنامه‌ریزی را دشوار کند. استقلال و پرسپولیس علاوه بر فاصله مسابقات، به مدیریت ورود تماشاگران، سهم هواداران زن، گیت‌های بلیت‌خوان، نور، پارکینگ و مسیرهای امنیتی نیاز دارند.

خسارت ورزشی و مالی برای سرخابی‌ها

محرومیت از آزادی فقط یک تغییر نشانی نیست. استقلال و پرسپولیس بخش مهمی از برتری خانگی خود را از حضور ده‌ها هزار هوادار می‌گیرند. انتقال به ورزشگاهی کوچک‌تر، درآمد بالقوه بلیت‌فروشی را کاهش می‌دهد و فشار روانی سکوها بر حریف را نیز کمتر می‌کند.

تغییر مداوم ورزشگاه همچنین برنامه تیم‌ها را مختل می‌کند. کیفیت زمین، ابعاد فضای بازی، فاصله رختکن‌ها، محل تمرین پیش از مسابقه و حتی مسیر حرکت تیم در روز بازی بر آماده‌سازی اثر دارد. باشگاهی که در هر چند هفته یک‌بار میان شهر قدس، تختی یا ورزشگاهی خارج از تهران جابه‌جا شود، عملاً خانه ثابتی نخواهد داشت.

از سوی دیگر، سازمان لیگ باید مسابقات تیم ملی، بازی‌های داخلی و احتمالا دیدارهای مهم حذفی را نیز در تقویمی محدود جای دهد. اگر چند تیم هم‌زمان متقاضی استفاده از یک ورزشگاه باشند، احتمال تغییر روز مسابقات و فشرده‌شدن برنامه افزایش پیدا می‌کند.

تعویض چمن درست بود، زمان اجرای آن نه

ادامه بازی روی چمن فرسوده آزادی تصمیم قابل‌دفاعی نبود و تعویض کامل زمین پس از دو دهه ضرورت داشت. انتقاد اصلی متوجه اصل پروژه نیست؛ بلکه به فاصله میان وعده‌ها و زمان واقعی اجرا بازمی‌گردد. مدیران پروژه از ماه‌ها قبل می‌دانستند فصل جدید در مرداد آغاز می‌شود، اما عملیات اصلی زمین در اواخر تیر شروع شد.

اکنون مهم‌ترین اقدام، اعلام یک جدول زمانی شفاف است: پایان زیرسازی چه تاریخی خواهد بود، چمن چگونه اجرا می‌شود، نخستین آزمایش زمین چه زمانی انجام خواهد شد و ورزشگاه از کدام هفته اجازه میزبانی می‌گیرد؟ بدون پاسخ به این پرسش‌ها، هر تاریخ تازه‌ای می‌تواند به وعده‌ای دیگر تبدیل شود.

جمع‌آوری چمن آزادی یک خبر منفی کوتاه‌مدت اما فرصتی مهم برای آینده ورزشگاه است. اگر پروژه با استاندارد مناسب و بدون افتتاح عجولانه اجرا شود، استقلال، پرسپولیس و تیم ملی می‌توانند صاحب زمینی باکیفیت‌تر شوند. اما در فصل پیش رو، سرخابی‌های تهران بار دیگر باید شروع لیگ را بدون خانه اصلی خود پشت سر بگذارند؛ درحالی‌که تاریخ بازگشت به آزادی هنوز روی هیچ تقویم رسمی ثبت نشده است.

258258