خطر از دست رفتن خرید استقلال؛ پرسپولیس بهرام گودرزی را هایجک می‌کند؟

استقلال در حالی مذاکرات خود با دو استعداد جوان آلومینیوم اراک را پیش برده که هنوز اجازه ثبت بازیکن جدید ندارد. مدیران آبی‌ها امیدوار بودند یا رأی دادگاه حکمیت ورزش محرومیت را لغو کند یا با استفاده از مقررات مربوط به بازیکنان آزاد، پس از پایان پنجره تابستانی چند خرید خود را به ثبت برسانند. بررسی متن مقررات فیفا اما نشان می‌دهد استثنای ثبت خارج از پنجره با «ممنوعیت ثبت بازیکن» دو موضوع متفاوت است و استثناهای ماده ۶، محرومیت یک باشگاه را خودبه‌خود بی‌اثر نمی‌کند.

اشتباه حقوقی استقلال درباره ماده ۶ و ۱۷ فیفا

ماده ۶ مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا می‌گوید ثبت بازیکنان در حالت عادی باید در یکی از دو دوره رسمی نقل‌وانتقالات انجام شود. بند سوم همین ماده چند استثنا را پیش‌بینی کرده است؛ از جمله بازیکنی که قراردادش با دلیل موجه یک‌طرفه فسخ شده یا بازیکنی که قراردادش پیش از پایان پنجره به‌صورت طبیعی تمام شده یا با توافق دوطرفه خاتمه یافته است. فدراسیون عضو می‌تواند تحت شرایطی اجازه ثبت این بازیکنان را پس از بسته‌شدن پنجره بدهد.

اما این اختیار درباره باشگاهی است که اصولاً مجاز به ثبت بازیکن باشد. استقلال اکنون فقط با بسته‌شدن عادی پنجره روبه‌رو نیست، بلکه موضوع اصلی، محرومیت از ثبت بازیکن جدید است. ماده ۲۵ مقررات فیفا تنها چند اقدام محدود را مغایر با چنین محرومیتی نمی‌داند: بازگشت طبیعی بازیکن قرضی، تمدید همان قرض، قطعی‌کردن قرارداد بازیکنی که پیش از محرومیت به‌صورت قرضی در باشگاه ثبت بوده و ثبت بازیکنی که پیش از محرومیت در همان باشگاه وضعیت آماتور داشته است. جذب یک بازیکن آزاد تازه در میان این استثناها دیده نمی‌شود.

همچنین ارجاع رسانه‌ای به ماده ۱۷ نیازمند دقت است. ماده ۱۷ عمدتاً پیامدهای فسخ قرارداد بدون دلیل موجه را تنظیم می‌کند و یکی از مجازات‌های ممکن آن، ممنوعیت ثبت بازیکن برای باشگاه است. این ماده به باشگاه محروم اجازه نمی‌دهد سه بازیکن آزاد را خارج از پنجره ثبت کند. بنابراین مسیر حقوقی استقلال نه استفاده از سهمیه ادعایی بازیکنان آزاد، بلکه لغو یا تعلیق محرومیت در CAS است.

آیا توافق استقلال با محمد خلیفه و بهرام گودرزی قطعی است؟

گزارش‌های منتشرشده درباره میزان پیشرفت مذاکرات یکسان نیست. مدیرعامل آلومینیوم اراک پیش‌تر از نهایی‌شدن کار انتقال دو بازیکن صحبت کرده بود، اما علی تاجرنیا تأکید داشت قرارداد رسمی و قطعی امضا نشده و مذاکرات هنوز ادامه دارد. گزارش‌های تازه‌تر نیز از توافق دو باشگاه برای انتقال بهرام گودرزی سخن می‌گویند، مشروط بر اینکه پنجره استقلال باز شود.

این تفاوت بسیار مهم است. توافق شفاهی، تفاهم مالی، امضای پیش‌قرارداد و ثبت رسمی قرارداد چهار مرحله جداگانه‌اند. بازیکن تنها زمانی عضو قابل استفاده استقلال خواهد بود که قراردادش در سازمان لیگ ثبت شود؛ اقدامی که در دوره محرومیت امکان‌پذیر نیست. حتی وجود قرارداد خصوصی نیز به‌تنهایی مجوز حضور بازیکن در مسابقات را ایجاد نمی‌کند، زیرا مقررات فیفا تنها بازیکنان ثبت‌شده در سامانه فدراسیون را واجد شرایط حضور در فوتبال رسمی می‌داند.

سرنوشت محمد خلیفه؛ ماندن در اراک تا زمستان

محمد خلیفه، دروازه‌بان جوان و ملی‌پوش آلومینیوم، از مدت‌ها قبل یکی از گزینه‌های اصلی استقلال بود. مذاکرات میان دو باشگاه پیشرفت کرده، اما آخرین مواضع رسمی نشان می‌دهد قرارداد ثبت‌شده‌ای میان بازیکن و استقلال وجود ندارد. در صورت پابرجاماندن محرومیت، منطقی‌ترین سناریو ادامه حضور خلیفه در آلومینیوم تا پنجره زمستانی است.

این راه‌حل برای هر سه طرف مزیت دارد. خلیفه در نیم‌فصل اول بدون دورماندن از مسابقات برای آلومینیوم بازی می‌کند، باشگاه اراکی همچنان از دروازه‌بان خود بهره می‌برد و استقلال نیز امیدوار می‌ماند پس از پایان محرومیت انتقال را نهایی کند. البته این سناریو تنها زمانی مطمئن خواهد بود که یک توافق حقوقی معتبر، مبلغ انتقال، زمان اجرای قرارداد و ضمانت‌های لازم را مشخص کرده باشد.

اگر توافق صرفاً شفاهی باشد، آلومینیوم یا خود بازیکن می‌توانند در صورت دریافت پیشنهاد بهتر تصمیم دیگری بگیرند. خلیفه علاوه بر استقلال، با توجه به سن و سابقه ملی خود ممکن است گزینه‌های داخلی یا خارجی دیگری داشته باشد. گزارش‌های اخیر نیز از وجود پیشنهادهایی برای این دروازه‌بان سخن گفته‌اند؛ هرچند جزئیات آنها به تأیید رسمی نرسیده است.

پرونده متفاوت بهرام گودرزی

شرایط بهرام گودرزی پیچیده‌تر است. استقلال پس از جدایی ابوالفضل جلالی، این مدافع ۲۰ ساله را برای پرکردن جناح چپ در نظر گرفت. گودرزی در فصل گذشته ۱۹ بار برای آلومینیوم بازی کرد، یک گل و یک پاس گل ثبت کرد و به دلیل توانایی بازی در دفاع چپ، دفاع راست و پست‌های جلوتر، به یکی از بازیکنان جوان مورد توجه بازار تبدیل شد.

توافق دو باشگاه برای انتقال او گزارش شده، اما اجرای قرارداد به بازشدن پنجره استقلال وابسته است. اگر محرومیت تا نیم‌فصل ادامه پیدا کند، گودرزی می‌تواند مانند خلیفه در آلومینیوم بماند و زمستان به استقلال منتقل شود. بااین‌حال، ورود احتمالی پرسپولیس معادله را تغییر می‌دهد.

پرسپولیس در حال مذاکره برای تمدید قرارداد میلاد محمدی است و گزارش‌های اخیر از نزدیک‌شدن طرفین به توافق خبر داده‌اند. اگر تمدید انجام شود، نیاز فوری سرخ‌پوشان به یک مدافع چپ دیگر کاهش پیدا می‌کند. اما در صورت شکست مذاکرات، بهرام گودرزی می‌تواند به گزینه‌ای جدی برای پرسپولیس تبدیل شود. تا این لحظه پیشنهاد رسمی باشگاه پرسپولیس برای این بازیکن اعلام نشده و تعبیر «هایجک» بیشتر بر پایه گزارش‌های نقل‌وانتقالاتی است.

آیا پرسپولیس می‌تواند خرید استقلال را برباید؟

اگر قرارداد الزام‌آور و ثبت‌شده‌ای میان استقلال، آلومینیوم و گودرزی وجود نداشته باشد، مذاکره پرسپولیس با باشگاه اراکی از نظر اصول نقل‌وانتقالات ممنوع نیست. گودرزی همچنان بازیکن آلومینیوم است و انتقال او به رضایت باشگاه فعلی وابسته خواهد بود.

اما اگر استقلال و آلومینیوم قرارداد انتقال امضا کرده باشند، موضوع به مفاد همان سند بستگی دارد. ممکن است قرارداد مشروط به بازشدن پنجره باشد، برای انصراف یکی از طرفین جریمه تعیین شده باشد یا آلومینیوم تا تاریخ مشخصی متعهد به مذاکره‌نکردن با باشگاه دیگر شده باشد. هیچ‌یک از این جزئیات به‌طور عمومی منتشر نشده است؛ بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت استقلال حق انحصاری جذب گودرزی را دارد.

استقلال می‌تواند بازیکنان را بخرد و قرض بدهد؟

مدیران استقلال پیش‌تر گفته بودند ممکن است خریدهای آینده را جذب و تا پایان محرومیت به باشگاه‌های دیگر قرض بدهند. این طرح نیز از نظر حقوقی ساده نیست. طبق مقررات فیفا، قرض‌دادن مستلزم آن است که بازیکن ابتدا متعلق به «باشگاه مبدأ» باشد و قرارداد قرضی میان باشگاه مبدأ، مقصد و بازیکن تنظیم شود. همچنین روند قرض همچنان تابع مقررات ثبت بازیکن است.

باشگاهی که از ثبت بازیکن جدید محروم است نمی‌تواند بازیکن تازه را ابتدا به نام خود ثبت کند و سپس با یک جابه‌جایی صوری محرومیت را دور بزند. مقررات فیفا انتقال‌های واسطه‌ای را نیز ممنوع می‌داند و دو انتقال متوالی در فاصله کمتر از ۱۶ هفته می‌تواند ظن دورزدن قوانین را ایجاد کند.

در مورد خلیفه و گودرزی، باقی‌ماندن مستقیم در آلومینیوم و انتقال در پنجره زمستانی از نظر حقوقی شفاف‌تر از خرید فوری و قرض‌دادن آنهاست. البته استقلال برای حفظ این دو بازیکن باید قراردادهایی تنظیم کند که با محرومیت فیفا تعارض نداشته باشد و در عین حال مانع از تغییر مقصد آنها شود.

آزمون بزرگ مدیریت استقلال

مشکل استقلال فقط بسته‌بودن پنجره نیست؛ بلکه فاصله میان وعده‌های نقل‌وانتقالاتی و واقعیت حقوقی است. باشگاه پیش از روشن‌شدن رأی CAS با چند بازیکن مذاکره کرده و اکنون ممکن است نتواند آنها را در زمان مورد نظر ثبت کند. این وضعیت قدرت چانه‌زنی آبی‌ها را کاهش می‌دهد و به باشگاه‌های رقیب فرصت می‌دهد سراغ همان گزینه‌ها بروند.

محمد خلیفه احتمالاً می‌تواند بدون بحران جدی تا زمستان در آلومینیوم بماند، اما پرونده بهرام گودرزی به آینده میلاد محمدی در پرسپولیس گره خورده است. تمدید مدافع ملی‌پوش سرخ‌ها، مسیر انتقال زمستانی گودرزی به استقلال را هموارتر می‌کند؛ شکست مذاکرات اما می‌تواند یکی از مهم‌ترین خریدهای آینده آبی‌ها را به رقیب سنتی نزدیک کند.

تا زمان صدور رأی CAS، هیچ‌یک از توافق‌های استقلال تضمین‌شده نیست. مقررات فیفا راه ثبت سه بازیکن آزاد را در دوره محرومیت باز نمی‌گذارد و باشگاه ناچار است یا حکم را تغییر دهد یا نیم‌فصل نخست را با فهرست موجود پشت سر بگذارد. در این میان، مهم‌ترین وظیفه مدیران استقلال تبدیل تفاهم‌های شفاهی به توافق‌های حقوقی شفاف است؛ وگرنه بازیکنانی که برای آینده انتخاب شده‌اند، ممکن است پیش از بازشدن پنجره با پیراهن رقبا دیده شوند.