ساختمان ۱۰ هزار متری فدراسیون با کمک فیفا؛ تاج از پروژه ۳۰ماهه تا دفاع از عملکرد تیم ملی

قرارداد احداث ساختمان اداری جدید فدراسیون فوتبال روز یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در هتل آکادمی ملی فوتبال امضا شد. براساس اطلاعات منتشرشده، زمین اختصاص‌یافته به پروژه حدود ۱۰ هزار مترمربع مساحت دارد و عملیات گودبرداری آن پیش از انتخاب نهایی پیمانکار آغاز شده است. تاج دلیل این اقدام را زمان‌بر بودن گودبرداری و تلاش برای جلوگیری از تأخیر بیشتر در اجرای پروژه عنوان کرد.

قرارداد اجرایی با مشارکت شرکت خارجی «Global Activity»، شرکت ایرانی «Azar Passillo» و شرکت مهندسین مشاور طرح و سازه البرز به امضا رسیده است. تاج گفته بخشی از هزینه‌ها را فیفا و بخش دیگر را فدراسیون فوتبال ایران تأمین خواهد کرد؛ با این حال، رقم کل پروژه و سهم دقیق هریک از طرف‌ها هنوز به‌صورت عمومی اعلام نشده است.

طبق برنامه اعلامی، ساخت مجموعه حدود ۳۰ ماه زمان می‌برد. ساختمان سازمان لیگ نیز در همین مجموعه پیش‌بینی شده، اما ورودی و بخش اداری مستقلی خواهد داشت. هدف اصلی، پایان دادن به پراکندگی واحدهای مختلف و استقرار ارکان اجرایی فوتبال در یک محل عنوان شده است.

کمک فیفا به پروژه از چه مسیری انجام می‌شود؟

تاج نام برنامه مالی مورد استفاده را به‌صراحت اعلام نکرد، اما حمایت از ساختمان‌ها، زمین‌های تمرینی، مراکز فنی و مقر فدراسیون‌های عضو در چارچوب برنامه توسعه‌ای «FIFA Forward» پیش‌بینی شده است. فیفا در چرخه ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ به هر فدراسیون عضو، در صورت رعایت مقررات، امکان استفاده از حداکثر سه میلیون دلار برای پروژه‌های مشخص توسعه‌ای از جمله زیرساخت و ساختمان اداری را داده است. این عدد سقف عمومی برنامه است و به معنای اختصاص تمام آن به پروژه ایران نیست.

پروژه‌هایی با ارزش بیش از ۳۰۰ هزار دلار باید به تأیید کمیته توسعه فیفا برسند و هزینه‌کرد آنها مشمول گزارش‌دهی، حسابرسی مستقل و نظارت اجرایی است. مقررات فیفا همچنین بر نگهداری اسناد پرداخت، جلوگیری از تعارض منافع و استفاده اختصاصی از منابع برای هدف تأییدشده تأکید دارد.

از این منظر، دریافت پول از فیفا فقط یک کمک بلاعوض بدون تعهد نیست. فدراسیون فوتبال باید مشخص کند پروژه با چه بودجه‌ای اجرا می‌شود، پیمانکار چگونه انتخاب شده، پیشرفت فیزیکی در هر مرحله چقدر است و منابع داخلی از کدام محل تأمین خواهد شد.

چرا فدراسیون به یک ساختمان متمرکز نیاز دارد؟

تاج گفته ساختمان جدید باید فدراسیون را از وضعیت پراکندگی نجات دهد. متمرکز شدن بخش‌هایی مانند دبیرخانه، امور بین‌الملل، کمیته‌های فنی، داوران، روابط عمومی و سازمان لیگ می‌تواند هزینه رفت‌وآمد، زمان مکاتبات و موازی‌کاری اداری را کاهش دهد.

مرکز ملی فوتبال در حال حاضر چهار زمین تمرین و امکانات اقامتی دارد و فدراسیون می‌خواهد ساختمان اداری را به حلقه تکمیل‌کننده این مجموعه تبدیل کند. ایسنا به نقل از تاج گزارش داده که برخی فدراسیون‌های دیگر نیز از امکانات موجود این مرکز استفاده می‌کنند.

با این حال، ساخت یک بنای بزرگ به‌تنهایی به معنای ارتقای مدیریت فوتبال نیست. بهره‌وری مجموعه به نحوه طراحی فضاها، زیرساخت فناوری، دسترسی تیم‌های ملی زنان و پایه، امکانات آموزشی، هزینه نگهداری و شفافیت در واگذاری واحدها وابسته خواهد بود.

ابهام مهم درباره زمان افتتاح ساختمان

در گزارش رسمی، از یک‌سو دوره اجرای پروژه حدود ۳۰ ماه اعلام شده و از سوی دیگر جمله‌ای با مضمون «افتتاح پس از تیرماه» از تاج نقل شده است. این دو زمان‌بندی با یکدیگر سازگار نیستند؛ زیرا پروژه‌ای با دوره ساخت دو سال و نیم نمی‌تواند بلافاصله پس از تیرماه آماده بهره‌برداری شود.

احتمال دارد منظور تاج افتتاح پروژه در تیرماه یک سال مشخص پس از پایان دوره ساخت بوده یا عبارت او در انتقال رسانه‌ای ناقص منعکس شده باشد. فدراسیون برای جلوگیری از ابهام باید تاریخ دقیق آغاز، موعد تحویل اولیه و زمان بهره‌برداری نهایی را در قالب یک جدول زمان‌بندی رسمی منتشر کند.

همچنین اعلام نشدن مبلغ قرارداد، سهم ریالی یا ارزی فدراسیون و میزان کمک فیفا، امکان ارزیابی اقتصادی پروژه را محدود کرده است. پروژه‌ای با این وسعت تنها در صورتی به نماد توسعه فوتبال تبدیل می‌شود که هزینه‌ها و مراحل اجرای آن برای افکار عمومی قابل پیگیری باشد.

ادعای تاج درباره صعود همزمان ایران و ژاپن

رئیس فدراسیون در بخش دیگری از صحبت‌هایش، صعود با هدایت یک سرمربی ایرانی را اتفاقی ارزشمند خواند و گفت ایران همزمان با ژاپن یا اندکی پس از این تیم سهمیه جام جهانی را گرفت.

براساس اطلاعات رسمی فیفا، ژاپن روز ۲۰ مارس ۲۰۲۵ صعود خود را قطعی کرد و ایران پنج روز بعد، در ۲۵ مارس، با تساوی مقابل ازبکستان به جام جهانی رسید. بنابراین عبارت «اندکی پس از ژاپن» دقیق‌تر از «همزمان با ژاپن» است.

صعود ایران با امیر قلعه‌نویی در شرایطی رقم خورد که تیم ملی در مرحله مقدماتی از نظر نتیجه عملکرد موفقی داشت؛ اما معیار ارزیابی پس از حضور در جام جهانی تغییر کرد. ایران در گروه G سه تساوی به دست آورد و با سه امتیاز، پایین‌تر از بلژیک و مصر در رتبه سوم قرار گرفت و از صعود به مرحله حذفی بازماند.

دفاع تاج از نتایج ایران در جام جهانی ۲۰۲۶

تاج تأکید کرده فدراسیون ادعای قهرمانی ندارد، اما عملکرد ایران را نیز فاجعه‌آمیز نمی‌داند. او به بازی بدون گل برابر بلژیک اشاره کرد و معتقد بود تیم ملی حتی ظرفیت پیروزی در آن مسابقه را داشت. نتیجه رسمی آن دیدار صفر بر صفر بود و ایران در برخی دقایق، به‌خصوص پس از اخراج بازیکن بلژیک، فرصت‌هایی برای گلزنی پیدا کرد.

این ارزیابی از یک منظر قابل دفاع است؛ ایران هیچ مسابقه مرحله گروهی را نباخت و با بلژیکی مساوی کرد که بعدتر آمریکا را چهار بر یک شکست داد. با این حال، در فرمت ۴۸ تیمی جام جهانی که هشت تیم سوم نیز صعود می‌کردند، سه تساوی برای عبور از گروه کافی نبود. بلژیک و مصر هرکدام پنج امتیاز گرفتند و ایران با وجود شکست‌ناپذیری، قربانی ناتوانی در کسب یک پیروزی شد.

بنابراین کارنامه ایران نه یک فروپاشی کامل بود و نه نتیجه‌ای مطابق هدف اعلام‌شده فدراسیون. تیم ملی از نظر دفاعی رقابت‌پذیر ماند، اما در تبدیل موقعیت‌ها به گل و مدیریت مسابقاتی که امکان برد وجود داشت، موفق نبود.

کمپ مکزیک چقدر بر نتایج ایران اثر داشت؟

تاج اعلام کرده اگر محل کمپ ایران در تیخوانای مکزیک زودتر مشخص می‌شد، فدراسیون اردوی ترکیه را لغو می‌کرد و تیم مستقیم به مکزیک می‌رفت. او اختلاف زمانی ۱۲ساعته، مشکل تنظیم خواب و فاصله کم میان ورود تیم و شروع مسابقات را از عوامل افت آمادگی در بازی نخست دانسته است.

اقامت زودتر در منطقه میزبان می‌توانست به سازگاری بدنی بازیکنان کمک کند، اما این توضیح تمام مسئولیت فنی را از کادر تیم ملی برنمی‌دارد. برنامه آماده‌سازی، انتخاب محل اردو، کیفیت بازی‌های تدارکاتی، ترکیب تیم و شیوه بازی برابر مصر و نیوزیلند نیز در اختیار فدراسیون و کادر فنی بوده است.

تحلیل منصفانه باید مشکلات اجرایی و محدودیت‌های سفر را بپذیرد، اما هم‌زمان بپرسد چرا تیمی که هدفش صعود بود، در سه مسابقه نتوانست یک برد کسب کند.

از ۱۶۰ موکب تا پیام «میناب ۱۶۸»

تاج از راه‌اندازی بیش از ۱۶۰ موکب توسط باشگاه‌های فوتبال برای حمایت از تیم ملی سخن گفته است. او همچنین تأکید کرده فدراسیون در طول جام جهانی تلاش داشت پیام فرهنگی «میناب ۱۶۸» را زنده نگه دارد.

عبارت «میناب ۱۶۸» به روایتی اشاره دارد که تاج در جریان حضور ایران در جام جهانی مطرح کرد و آن را به یاد ۱۶۸ کودک کشته‌شده در یک حمله مرتبط دانست. بنابراین این عبارت در متن اولیه اشتباه تایپی نبود و عنوان یک پیام فرهنگی مورد استفاده هیئت ایرانی محسوب می‌شد.

فعالیت فرهنگی و بسیج هواداران می‌تواند بخشی از ظرفیت اجتماعی فوتبال باشد، اما ارزیابی عملکرد فدراسیون در نهایت باید بر شاخص‌های مشخص ورزشی، مالی و مدیریتی استوار بماند.

دو آزمون بزرگ برای مهدی تاج و فدراسیون فوتبال

سخنان تاج دو پرونده متفاوت را کنار یکدیگر قرار داد: ساخت آینده اداری فوتبال و دفاع از عملکرد گذشته تیم ملی. ساختمان جدید می‌تواند پراکندگی فدراسیون را کاهش دهد، اما ارزش واقعی آن به شفافیت قرارداد، کنترل هزینه‌ها و تحویل به‌موقع وابسته است.

در پرونده تیم ملی نیز صعود زودهنگام و شکست‌ناپذیری در مرحله گروهی نکات مثبت بودند، اما حذف با سه امتیاز را نمی‌توان موفقیت کامل معرفی کرد. فدراسیون باید تجربه مشکلات سفر و کمپ مکزیک را به برنامه‌ای دقیق‌تر برای جام ملت‌های آسیا و دوره بعدی جام جهانی تبدیل کند.

در نهایت، ساختمان ۱۰ هزار متری زمانی به «خانه فوتبال» تبدیل خواهد شد که مدیریت مستقر در آن نیز پاسخ‌گو، شفاف و نتیجه‌محور باشد؛ همان معیاری که برای ارزیابی تیم ملی و عملکرد فدراسیون ضروری است.