چهارمین جامی که از دست رفت؛ آرژانتین شریک رکورد تلخ آلمان شد

تیم ملی آرژانتین جام جهانی ۲۰۲۶ را در تلخ‌ترین نقطه ممکن به پایان رساند. مدافع عنوان قهرمانی پس از عبور از مسیری دشوار و رسیدن به دومین فینال متوالی، فرصت داشت تعداد قهرمانی‌هایش را به چهار برساند و در کنار آلمان و ایتالیا قرار بگیرد؛ اما اسپانیا در ورزشگاه نیویورک‌ـ‌نیوجرسی اجازه نداد لیونل مسی برای دومین دوره پیاپی جام را بالای سر ببرد.

فینال پس از ۹۰ دقیقه بدون گل به وقت‌های اضافه کشیده شد و فران تورس، مهاجم تعویضی اسپانیا، در دقیقه ۱۰۶ تنها گل مسابقه را به ثمر رساند. اخراج انزو فرناندس در وقت‌های تلف‌شده نیمه دوم نیز آرژانتین را مجبور کرد تقریباً تمام وقت اضافه را با ۱۰ بازیکن دنبال کند. اسپانیا در پایان با نتیجه یک بر صفر پیروز شد و دومین قهرمانی خود در جام جهانی را جشن گرفت.

رویای چهارمین ستاره چگونه از دست رفت؟

آرژانتین پیش از فینال، سه بار در سال‌های ۱۹۷۸، ۱۹۸۶ و ۲۰۲۲ قهرمان جهان شده بود. پیروزی برابر اسپانیا می‌توانست چهارمین ستاره را به پیراهن آلبی‌سلسته اضافه کند و این کشور را پشت سر برزیل پنج‌قهرمانی، هم‌سطح آلمان و ایتالیا قرار دهد. حضور دوباره در فینال، به‌ویژه با بازیکنانی که تجربه قهرمانی قطر را داشتند، فرصتی کم‌نظیر برای ساختن یکی از موفق‌ترین نسل‌های تاریخ فوتبال ملی بود.

آرژانتین همچنین می‌توانست نخستین تیم پس از برزیل در سال ۱۹۶۲ باشد که از قهرمانی خود در جام جهانی دفاع می‌کند. شاگردان اسکالونی برای رسیدن به مسابقه پایانی بارها از موقعیت‌های دشوار عبور کرده بودند و در نیمه‌نهایی نیز با دو گل دیرهنگام، شکست مقابل انگلیس را به پیروزی تبدیل کردند؛ اما آخرین بازگشت در برابر ساختار منظم اسپانیا شکل نگرفت.

شکست در فینال از این جهت تلخ‌تر بود که آرژانتین در بخش عمده مسابقه تنها برای بقا جنگید. تیم اسکالونی تا پیش از گل تورس، با دفاع فشرده و درخشش امیلیانو مارتینس بازی را مساوی نگه داشته بود، اما برتری عددی اسپانیا، خستگی بازیکنان آرژانتین و ورود بازیکنان تازه‌نفس سرانجام مقاومت قهرمان دوره قبل را شکست.

سه شکست در چهار فینال اخیر آرژانتین

نگاهی به تاریخ نشان می‌دهد آرژانتین در چهار فینال اخیر خود فقط یک بار قهرمان شده است. آلبی‌سلسته در سال ۱۹۹۰ برابر آلمان غربی شکست خورد، در سال ۲۰۱۴ دوباره مقابل آلمان و این بار با گل ماریو گوتسه در وقت اضافه مغلوب شد، در سال ۲۰۲۲ فرانسه را در ضربات پنالتی شکست داد و سرانجام در سال ۲۰۲۶ جام را به اسپانیا واگذار کرد.

بنابراین آرژانتین در سه مورد از چهار فینال اخیر جام جهانی بازنده بوده است؛ آماری که در تضاد کامل با تصویر تیمی قرار دارد که طی سال‌های اخیر به‌واسطه قهرمانی در کوپا آمریکا و جام جهانی قطر، به قدرت مسلط فوتبال ملی تبدیل شده بود.

شکست ۲۰۲۶ البته تفاوت بزرگی با سال ۲۰۱۴ داشت. در فینال برزیل، آرژانتین فرصت‌های مناسبی برای گل‌زنی ایجاد کرد و آلمان تنها چند دقیقه پیش از پایان وقت اضافه به گل رسید. این بار اسپانیا از نظر مالکیت، تعداد حملات و شوت، برتری آشکاری داشت و آرژانتین برای مدت طولانی نتوانست تهدیدی جدی ایجاد کند. اسپانیا مسابقه را با ۲۰ شوت به پایان رساند، درحالی‌که آمار رسمی فیفا تنها دو اقدام برای آرژانتین ثبت کرد که هیچ‌کدام در چارچوب نبود.

آرژانتین و آلمان؛ مشترک در یک رکورد منفی

با شکست مقابل اسپانیا، تعداد نایب‌قهرمانی‌های آرژانتین در جام جهانی به چهار رسید. این تیم در فینال‌های ۱۹۳۰ برابر اروگوئه، ۱۹۹۰ برابر آلمان غربی، ۲۰۱۴ برابر آلمان و ۲۰۲۶ برابر اسپانیا شکست خورده است.

آرژانتین از این نظر به آلمان رسید. ژرمن‌ها نیز چهار فینال جام جهانی را در سال‌های ۱۹۶۶، ۱۹۸۲، ۱۹۸۶ و ۲۰۰۲ واگذار کرده‌اند. به این ترتیب، آلمان و آرژانتین تنها تیم‌هایی هستند که چهار بار مسابقه نهایی مهم‌ترین تورنمنت فوتبال جهان را با شکست ترک کرده‌اند.

البته آلمان با هشت حضور در فینال همچنان رکورددار است و چهار قهرمانی نیز دارد. آرژانتین تاکنون هفت بار به فینال رسیده و سه قهرمانی و چهار نایب‌قهرمانی به دست آورده است. همین آمار نشان می‌دهد شکست مقابل اسپانیا فقط یک نتیجه منفی نبود؛ بلکه فرصتی برای برقراری تعادل میان تعداد پیروزی‌ها و شکست‌های آرژانتین در فینال‌ها را از بین برد.

عجیب‌ترین آمار فینال؛ ۹۰ دقیقه بدون شوت

تلخ‌ترین رکورد آرژانتین در فینال ۲۰۲۶ به عملکرد هجومی این تیم مربوط می‌شود. آلبی‌سلسته به نخستین تیم تاریخ جام جهانی تبدیل شد که در تمام ۹۰ دقیقه قانونی فینال، حتی یک شوت ــ چه در چارچوب و چه بیرون از چارچوب ــ ثبت نکرد.

این آمار برای تیمی که لیونل مسی، خولیان آلوارس و دیگر بازیکنان هجومی را در اختیار داشت، بسیار غیرمنتظره بود. آرژانتین نخستین اقدام خود برای گل‌زنی را در وقت اضافه انجام داد و تا پایان مسابقه نیز نتوانست شوتی در چارچوب دروازه اسپانیا داشته باشد. در سوی مقابل، اسپانیا ۲۰ بار اقدام به شوت‌زنی کرد و ۱۲ ضربه‌اش در چارچوب قرار گرفت.

بخشی از این ضعف به سبک بازی اسپانیا بازمی‌گشت. تیم لوئیس دلافوئنته با حفظ توپ، پرس سریع پس از ازدست‌دادن مالکیت و محدودکردن مسیرهای ارسال پاس به مسی، آرژانتین را از دروازه دور کرد. در عین حال، انتخاب محافظه‌کارانه اسکالونی نیز باعث شد فاصله میان خط میانی و مهاجمان افزایش پیدا کند و آلبی‌سلسته برای خروج از فشار به ارسال توپ‌های بلند و کم‌دقت وابسته شود.

نخستین شکست حذفی پس از هشت سال

باخت مقابل اسپانیا نخستین شکست آرژانتین در مراحل حذفی جام جهانی از ۳۰ ژوئن ۲۰۱۸ بود؛ روزی که فرانسه با درخشش کیلیان امباپه، آلبی‌سلسته را در مرحله یک‌هشتم نهایی جام جهانی روسیه با نتیجه چهار بر سه شکست داد.

آرژانتین در جام جهانی ۲۰۲۲ تمام مراحل حذفی را بدون شکست پشت سر گذاشت. تساوی‌های این تیم برابر هلند و فرانسه نیز در ضربات پنالتی به پیروزی تبدیل شد و از نظر رسمی شکست محسوب نمی‌شد. در دوره ۲۰۲۶ نیز تیم اسکالونی تا پیش از فینال تمام بازی‌هایش را برده بود و با هفت پیروزی به رکورد بیشترین برد در یک دوره جام جهانی رسیده بود.

شکست مقابل اسپانیا همچنین دومین باخت آرژانتین در تاریخ جام جهانی پس از کشیده‌شدن مسابقه به وقت اضافه بود. نخستین مورد در فینال ۲۰۱۴ رخ داد؛ زمانی که گوتسه در دقیقه ۱۱۳ گل قهرمانی آلمان را به ثمر رساند. دوازده سال بعد، فران تورس در دقیقه ۱۰۶ همان سرنوشت را برای آرژانتین تکرار کرد.

شکست تاریخی یا پایان یک چرخه؟

آرژانتین با وجود نایب‌قهرمانی، همچنان یکی از موفق‌ترین تیم‌های چند سال اخیر فوتبال جهان است. قهرمانی جام جهانی ۲۰۲۲، دو قهرمانی کوپا آمریکا و حضور در دو فینال متوالی، جایگاه نسل اسکالونی را در تاریخ این کشور تثبیت کرده است. بااین‌حال، نمایش فینال نشان داد تیمی که برای سال‌ها با انرژی، فشردگی و لحظات جادویی مسی پیش می‌رفت، اکنون به بازسازی جدی نیاز دارد.

آمار بدون شوت در ۹۰ دقیقه تنها یک عدد عجیب نیست؛ این رکورد می‌تواند نشانه پایان مدلی باشد که بیش از اندازه به مقاومت دفاعی، تجربه نسل قهرمان و خلاقیت کاپیتان ۳۹ ساله وابسته شده بود. اسپانیا چهارمین ستاره را از آرژانتین گرفت و در همان شب، آلبی‌سلسته را با چهار نایب‌قهرمانی، یک رکورد بی‌سابقه هجومی و پرسش‌هایی مهم درباره آینده به خانه فرستاد.