ابهام در قوانین جدید نقل‌وانتقالات لیگ برتر؛ چهار بازیکن خارجی قطعی شد، سهمیه ۱۱ نفره نه

خبرگزاری ایسنا روز ۲۸ تیر گزارش داد سازمان لیگ چهار تغییر مهم را برای فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ در نظر گرفته است. براساس این گزارش، محدودیت جذب بازیکن از دیگر تیم‌های لیگ برتری افزایش یافته و ظرفیت دو بخش از فهرست بازیکنان نیز بیشتر شده است.

بنابراین نباید هر چهار بند را دارای اعتبار حقوقی یکسان دانست. کاهش سهمیه خارجی‌ها در سایت رسمی سازمان لیگ منتشر شده، اما سه بند دیگر فعلاً فقط در گزارش برخی خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها دیده می‌شوند.

سازمان لیگ رسماً چه چیزی را ابلاغ کرده است؟

سازمان لیگ روز هفتم تیر ۱۴۰۵ مصوبات هیئت‌رئیسه فدراسیون فوتبال درباره فصل آینده را به باشگاه‌ها ابلاغ کرد. در متن رسمی اعلام شد بیست‌وششمین دوره لیگ برتر با ۱۸ تیم از ۱۶ مرداد آغاز می‌شود و در پایان فصل چهار تیم به لیگ دسته اول سقوط خواهند کرد.

در بخش نقل‌وانتقالات این ابلاغیه، دو موضوع دیده می‌شود. موضوع نخست نحوه تسویه قراردادهای فصل نیمه‌تمام گذشته است؛ باشگاه‌ها می‌توانند تا سقف ۷۵ درصد مبلغ قرارداد را به‌عنوان تعهد فصل قبل پرداخت کنند و بازیکنی که کمتر از این رقم دریافت کرده باشد، با طی‌کردن فرایند قانونی امکان فسخ خواهد داشت. موضوع دوم نیز کاهش تعداد بازیکنان خارجی هر باشگاه از هشت به چهار نفر است.

در این ابلاغیه رسمی هیچ اشاره‌ای به افزایش سهمیه بازیکنان لیگ برتری به ۱۱ نفر، افزایش فهرست بزرگسالان به ۲۱ نفر یا افزایش سهمیه زیر ۲۵ سال به پنج نفر نشده است. نبود این بندها لزوماً ثابت نمی‌کند که تصمیم تازه‌ای بعداً گرفته نشده، اما تا زمان انتشار بخشنامه تکمیلی، نمی‌توان آنها را مقررات قطعی و قابل‌اجرا معرفی کرد.

تناقض درباره سهمیه ۱۱ بازیکن لیگ برتری

ایسنا نوشته است هر باشگاه از فصل آینده می‌تواند به‌جای هفت بازیکن، ۱۱ بازیکن از تیم‌های دیگر لیگ برتری جذب کند. این گزارش همچنین افزایش ظرفیت فهرست بزرگسالان و زیر ۲۵ سال را به سازمان لیگ نسبت داده است.

در مقابل، ورزش سه با استناد به پیگیری از کمیته نقل‌وانتقالات سازمان لیگ گزارش داده است که هیچ ابلاغیه‌ای از هیئت‌رئیسه فدراسیون درباره افزایش سهمیه هفت‌نفره صادر نشده و باشگاه‌ها همچنان فقط اجازه جذب هفت بازیکن لیگ برتری را دارند. طبق این روایت، سهمیه باشگاه‌های تازه‌صعودکرده نیز ۱۰ بازیکن است.

رسانه‌های دیگری نیز روایت دوم را منتشر کرده‌اند و نوشته‌اند خبر افزایش سهمیه به ۱۱ نفر از سوی مقام‌های مرتبط با نقل‌وانتقالات تأیید نشده است.

در نتیجه، دقیق‌ترین شیوه بازتاب خبر این است که نوشته شود: افزایش سهمیه لیگ برتری به ۱۱ نفر گزارش شده، اما هنوز ابلاغیه رسمی و بدون ابهامی درباره آن منتشر نشده است.

سهمیه «بازیکن لیگ برتری» دقیقاً به چه معناست؟

سهمیه بازیکن لیگ برتری با ظرفیت کل فهرست بزرگسالان تفاوت دارد. محدودیت هفت‌نفره به تعداد بازیکنانی مربوط می‌شود که یک باشگاه می‌تواند در پنجره نقل‌وانتقالات از دیگر تیم‌های حاضر در لیگ برتر جذب کند.

برای مثال، تمدید قرارداد با بازیکنان فصل قبل، بازگشت بازیکن قرضی، جذب بازیکن از لیگ دسته اول یا ثبت برخی بازیکنان آزاد ممکن است تابع بخش‌های دیگری از آیین‌نامه باشد. بنابراین افزایش فرضی سهمیه از هفت به ۱۱ نفر به این معنا نیست که هر باشگاه فقط ۱۱ بازیکن بزرگسال خواهد داشت؛ بلکه اجازه می‌دهد تعداد بیشتری از بازیکنان شاغل در باشگاه‌های لیگ برتری جابه‌جا شوند.

همین تفاوت سبب شده انتشار خبر بدون توضیح کافی، این تصور را ایجاد کند که کل ظرفیت فهرست تیم‌ها به ۱۱ نفر محدود یا چهار بازیکن به فهرست اضافه شده‌اند.

کاهش سهمیه خارجی‌ها به چهار نفر قطعی است

بخشی که تردیدی درباره آن وجود ندارد، نصف‌شدن سهمیه بازیکنان خارجی است. سازمان لیگ اعلام کرده هر باشگاه لیگ برتری از فصل آینده مجاز به استفاده از حداکثر چهار بازیکن خارجی خواهد بود. این عدد در فصل گذشته هشت بازیکن بود.

براساس جزئیات منتشرشده از جلسه هیئت‌رئیسه، باشگاه‌هایی که بیش از چهار بازیکن خارجی دارای قرارداد معتبر از فصل گذشته دارند، می‌توانند تا پایان همان قراردادها از آنان استفاده کنند. اما قرارداد بازیکنی که تمام شده باشد، برای تمدید تابع سقف جدید خواهد بود. همچنین الزام پیشین برای آسیایی‌بودن دست‌کم یکی از سهمیه‌های خارجی حذف شده است.

این استثنا از نظر حقوقی اهمیت زیادی دارد. بدون آن، باشگاه‌هایی که قراردادهای چندساله با پنج یا شش بازیکن خارجی داشتند، ناچار می‌شدند قراردادها را فسخ کنند و احتمالاً با شکایت و غرامت‌های سنگین در فیفا روبه‌رو می‌شدند.

چرا سهمیه خارجی‌ها نصف شد؟

سازمان لیگ در متن رسمی، «شرایط اقتصادی حاکم بر باشگاه‌ها» را دلیل کاهش سهمیه اعلام کرده است. جذب بازیکن خارجی علاوه بر دستمزد، هزینه‌های ارزی، مسکن، سفر، مالیات و کارمزد انتقال را به باشگاه تحمیل می‌کند.

این تصمیم ممکن است خروج ارز و هزینه قراردادهای خارجی کم‌کیفیت را کاهش دهد، اما پیامدهای دیگری نیز دارد. کاهش رقابت خارجی‌ها می‌تواند قدرت چانه‌زنی بازیکنان داخلی را افزایش دهد و باشگاه‌ها را برای جذب تعداد محدودی بازیکن شناخته‌شده وارد رقابت مالی شدیدتری کند.

به بیان دیگر، پایین‌آوردن هزینه ارزی الزاماً به کاهش کل هزینه تیم‌ها منجر نمی‌شود. ممکن است بخشی از پولی که پیش‌تر صرف بازیکن خارجی می‌شد، اکنون به قرارداد بازیکنان داخلی منتقل شود و تورم دستمزد در بازار داخلی را افزایش دهد.

افزایش احتمالی سهمیه داخلی به سود چه تیم‌هایی است؟

در صورت تصویب نهایی سهمیه ۱۱ نفره، باشگاه‌های ثروتمند و مدعی بیشترین امکان استفاده از آن را خواهند داشت. این تیم‌ها می‌توانند در یک پنجره نقل‌وانتقالات بخش بزرگ‌تری از ترکیب خود را تغییر دهند و تعداد بیشتری از بازیکنان شاخص رقبای لیگ برتری را جذب کنند.

تیم‌های تازه‌تأسیس، باشگاه‌هایی که تغییر مالکیت یا کادر فنی داشته‌اند و تیم‌هایی که از عملکرد فصل قبل راضی نیستند نیز آزادی بیشتری برای بازسازی خواهند داشت. این موضوع با توجه به ۱۸ تیمی‌شدن لیگ و سقوط چهار تیم در پایان فصل، می‌تواند اهمیت بیشتری پیدا کند؛ زیرا باشگاه‌ها برای فرار از منطقه سقوط به ترکیب عمیق‌تری نیاز دارند. آغاز لیگ ۱۸ تیمی و سقوط چهار تیم در ابلاغیه رسمی فدراسیون تأیید شده است.

در سوی مقابل، تیم‌های کم‌بودجه ممکن است با خطر از دست‌دادن بازیکنان بیشتری روبه‌رو شوند. وقتی سقف خرید از رقبا بالا می‌رود، باشگاه‌های متمول امکان دارند چند بازیکن اصلی تیم‌های کوچک‌تر را به‌طور هم‌زمان جذب کنند.

فهرست زیر ۲۵ سال؛ فرصت جوانان یا فقط افزایش ظرفیت؟

افزایش احتمالی سهمیه زیر ۲۵ سال از دو به پنج نفر، روی کاغذ فرصت بیشتری برای حفظ بازیکنانی ایجاد می‌کند که از رده امید خارج شده‌اند، اما هنوز جای ثابتی در فهرست بزرگسالان ندارند. گزارش ایسنا این تغییر را بخشی از مقررات تازه معرفی کرده است، هرچند هنوز سند رسمی عمومی آن در دسترس نیست.

بااین‌حال، افزایش تعداد نام‌ها در فهرست لزوماً به افزایش بازی بازیکنان جوان منجر نمی‌شود. باشگاه می‌تواند پنج بازیکن زیر ۲۵ سال ثبت کند، اما بیشتر دقایق مسابقه را همچنان به نفرات باتجربه بدهد. اثر واقعی این سیاست زمانی مشخص می‌شود که آمار حضور، تعداد بازی و دقایق بازیکنان جوان در پایان فصل بررسی شود.

افزایش فهرست بزرگسالان چه اثری دارد؟

افزایش ظرفیت بزرگسالان از ۲۰ به ۲۱ نفر، در صورت ابلاغ رسمی، تغییر بزرگی از نظر عددی نیست؛ اما در فصل طولانی‌تر ۱۸ تیمی می‌تواند یک گزینه بیشتر برای مدیریت مصدومیت، محرومیت و فشردگی مسابقات در اختیار مربیان قرار دهد.

در مقابل، یک سهمیه اضافه ممکن است به افزایش هزینه حقوق و نگهداری تیم‌ها نیز منجر شود. باشگاهی که با بدهی و محدودیت بودجه روبه‌روست، الزام قانونی برای پرکردن همه ظرفیت‌ها ندارد و می‌تواند فهرست کوچک‌تری ثبت کند. ظرفیت ۲۱ نفره به معنای اجبار برای عقد قرارداد با ۲۱ بازیکن نیست.

چرا انتشار بخشنامه رسمی اهمیت دارد؟

قوانین نقل‌وانتقالات مستقیماً بر قراردادها، برنامه جذب بازیکن و تعهدات مالی باشگاه‌ها اثر می‌گذارند. یک مدیر نمی‌تواند صرفاً براساس خبر رسانه‌ای با چهار بازیکن لیگ برتری بیشتر مذاکره کند و بعد از ثبت قرارداد متوجه شود سهمیه قانونی همچنان هفت نفر است.

باشگاه‌ها برای تصمیم‌گیری به بخشنامه‌ای نیاز دارند که شماره، تاریخ تصویب، مرجع تصویب، زمان اجرا، تعریف دقیق سهمیه‌ها و استثناهای قراردادهای قبلی در آن درج شده باشد. در اختلافات حقوقی نیز متن رسمی مبنای رسیدگی قرار می‌گیرد، نه گزارش رسانه‌ای.

جمع‌بندی

کاهش سهمیه بازیکنان خارجی لیگ برتر از هشت به چهار نفر قطعی و رسماً ابلاغ شده است. قراردادهای معتبر قبلی نیز طبق جزئیات منتشرشده می‌توانند مشمول استثنا باشند و الزام استفاده از سهمیه آسیایی نیز برداشته شده است.

اما درباره افزایش سهمیه جذب بازیکنان لیگ برتری از هفت به ۱۱ نفر، فهرست بزرگسالان از ۲۰ به ۲۱ نفر و فهرست زیر ۲۵ سال از دو به پنج نفر، هنوز تناقض وجود دارد. یک خبرگزاری این تغییرها را به سازمان لیگ نسبت داده، درحالی‌که گزارش دیگری به نقل از کمیته نقل‌وانتقالات می‌گوید هیچ ابلاغیه‌ای صادر نشده و سهمیه هفت‌نفره پابرجاست.

تا زمان انتشار متن رسمی تکمیلی، باشگاه‌ها و رسانه‌ها باید افزایش سهمیه‌های داخلی را «گزارش‌شده اما تأییدنشده» بدانند. در شرایط فعلی، تنها عددی که می‌توان با قطعیت در تیتر خبر قرار داد، سقف چهار بازیکن خارجی برای هر باشگاه لیگ برتری است.