استقلال وارد هاکی می‌شود؛ چهار تیم زنان و مردان در سالن و چمن، آزادی خانه آکادمی آبی‌ها

بهرام قدیمی، رئیس فدراسیون هاکی، اعلام کرده است باشگاه استقلال برای حضور در لیگ برتر هاکی سالنی و لیگ هاکی چمن، در هر دو بخش زنان و مردان، اعلام آمادگی رسمی کرده است. در صورت اجرایی‌شدن کامل این برنامه، فعالیت استقلال به یک تیم محدود نخواهد بود و آبی‌ها باید چهار مجموعه جداگانه برای دو رشته و دو بخش جنسیتی تشکیل دهند.

نکته مهم این است که خبر فعلی بر اظهارات رئیس فدراسیون هاکی استوار است. قدیمی از «اعلام آمادگی رسمی» استقلال سخن گفته، اما هنوز فهرست بازیکنان، مربیان، مدیران تیم‌ها یا تقویم ورود باشگاه به مسابقات منتشر نشده است. بنابراین عبارت «استقلال در هاکی تیم‌داری خواهد کرد» با خبر موجود همخوانی دارد، ولی معرفی تیم‌ها و ثبت نهایی نفرات باید در مراحل بعدی انجام شود.

چرا حضور استقلال برای هاکی ایران اهمیت دارد؟

استقلال یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌های ورزش ایران است و ورود آن به رشته‌ای مانند هاکی می‌تواند میزان دیده‌شدن لیگ را افزایش دهد. مسابقاتی که تاکنون سهم محدودی از پوشش رسانه‌ای و تبلیغات داشته‌اند، با حضور یک باشگاه پرهوادار امکان جذب مخاطب، پخش گسترده‌تر تصاویر و جلب توجه شرکت‌های تجاری را پیدا می‌کنند.

اثر احتمالی این اتفاق فقط به نام استقلال محدود نیست. اگر تیم‌داری باشگاه با قراردادهای منظم، کادرهای تخصصی و آکادمی فعال همراه شود، هاکی‌بازان زن و مرد صاحب یک مقصد حرفه‌ای تازه خواهند شد. افزایش تعداد باشگاه‌های دارای ساختار ثابت نیز می‌تواند رقابت برای جذب بازیکنان جوان و ارتقای کیفیت تمرینات را بیشتر کند.

با این حال، نام بزرگ به‌تنهایی تضمین‌کننده توسعه نیست. استقلال برای حضور هم‌زمان در چهار تیم به بودجه، تجهیزات، مربیان متخصص، برنامه استعدادیابی و محل تمرین پایدار نیاز دارد. ارزش واقعی این پروژه زمانی مشخص می‌شود که فعالیت آن از مرحله اعلام آمادگی عبور کند و به تشکیل تیم‌های منظم و حضور مستمر در لیگ‌ها برسد.

استقلال فقط به دنبال هاکی سالنی نیست

هاکی ایران در بخش سالنی سابقه و نتایج بین‌المللی بهتری دارد. تیم ملی مردان ایران در جام جهانی هاکی داخل سالن ۲۰۲۵ به جمع هشت تیم برتر رسید و مسابقات را با رتبه هفتم به پایان رساند. در مقابل، هاکی چمن ایران همچنان در مرحله توسعه زیرساخت، افزایش تعداد بازیکنان و بازگشت جدی‌تر به رقابت‌های قاره‌ای قرار دارد.

به همین دلیل، تصمیم استقلال برای فعالیت هم‌زمان در سالن و چمن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. تیم سالنی می‌تواند زودتر از ظرفیت بازیکنان باتجربه استفاده کند، اما بخش چمن به سرمایه‌گذاری بلندمدت‌تری نیاز دارد. زمین استاندارد، آکادمی پایه و برنامه‌ریزی برای رده‌های نوجوانان در این بخش تعیین‌کننده خواهند بود.

رئیس فدراسیون نیز تأکید کرده است هدف از گسترش لیگ‌ها و ایجاد آکادمی‌ها، پرورش بازیکنان جوان برای ورود به تیم‌های ملی است. قرارگرفتن آکادمی استقلال کنار تیم‌های بزرگسالان می‌تواند مسیری از آموزش پایه تا حضور در لیگ ایجاد کند؛ البته جزئیات مربوط به رده‌های سنی، شیوه پذیرش بازیکن و مدیریت فنی آکادمی هنوز اعلام نشده است.

یک اصلاح مهم؛ نوجوانان ایران در هاکی پنج‌نفره رقابت می‌کنند

در روایت اولیه از اعزام تیم‌های زیر ۱۸ سال ایران با عنوان کلی «هاکی چمن» یاد شده است. نام دقیق رقابت‌های مسقط، مسابقات قهرمانی جوانان آسیا در هاکی پنج‌نفره یا Hockey5s است؛ فرمتی سریع‌تر و متفاوت با هاکی چمن سنتی ۱۱نفره که در زمین کوچک‌تر و با تعداد بازیکن کمتر برگزار می‌شود.

این مسابقات از ۲۰ تا ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۶ در مسقط برگزار می‌شود و نخستین دوره رقابت‌های جوانان آسیا در این قالب است. هفت تیم در بخش پسران و هفت تیم در بخش دختران حضور دارند و مسابقات، انتخابی نخستین جام جهانی هاکی پنج‌نفره زیر ۱۸ سال فدراسیون جهانی نیز محسوب می‌شود.

در بخش پسران، ایران با عمان، هند، پاکستان، عراق، عربستان و بنگلادش رقابت می‌کند. در بخش دختران نیز ایران در کنار هند، پاکستان، عمان، چین، ازبکستان و قزاقستان قرار گرفته است. بنابراین تیم‌های ایران با قدرت‌های سنتی آسیا روبه‌رو هستند، اما رقبای بخش زنان و مردان کاملاً یکسان نیستند.

شروع قدرتمند پسران ایران در مسقط

تیم پسران زیر ۱۸ سال ایران در نخستین مسابقه بین‌المللی خود عراق را پنج بر صفر شکست داد و سپس با نتیجه ۹ بر صفر از سد عربستان گذشت. دو پیروزی متوالی باعث شد شروع ایران در نخستین روز رقابت‌های آسیایی مورد توجه کنفدراسیون هاکی آسیا قرار بگیرد.

در مسابقه دوم، محمد پویا سه گل به ثمر رساند، کامیار محمدنژاد و پارسا رجبی هرکدام دو بار گل‌زنی کردند و محمدطاها عباسی و اشکان ذوالفقارخانیان نیز سهمی در پیروزی ۹گله ایران داشتند. این نتایج برای تیمی که نخستین تجربه رسمی بین‌المللی خود را پشت سر می‌گذارد امیدوارکننده است، هرچند آزمون‌های دشوارتر برابر قدرت‌های اصلی آسیا در ادامه مسابقات قرار دارد.

هند و چین هر دو مدال المپیک دارند، اما در دو بخش متفاوت

در سخنان منتشرشده، هند «مقام سوم المپیک» و چین «مقام دوم المپیک» معرفی شده‌اند. این توصیف بدون اشاره به بخش زنان و مردان ممکن است ابهام ایجاد کند. در المپیک پاریس ۲۰۲۴، تیم مردان هند مدال برنز گرفت، در حالی که تیم زنان چین به مدال نقره رسید. ایران در مسابقات مسقط با تیم‌های رده سنی زیر ۱۸ سال این کشورها رقابت می‌کند، نه با همان تیم‌های بزرگسال المپیکی.

پاکستان نیز یکی از پرافتخارترین کشورهای تاریخ هاکی مردان است؛ این تیم سه طلای المپیک و چهار قهرمانی جام جهانی دارد، اما آخرین مدال المپیکی‌اش به برنز سال ۱۹۹۲ بازمی‌گردد. استفاده از تجربه و سنت این کشورها برای توصیف دشواری مسابقات درست است، ولی نتایج تیم‌های بزرگسال را نباید مستقیماً به قدرت تیم‌های زیر ۱۸ سال تعمیم داد.

زمین آزادی، نخستین زمین استاندارد ایران نیست

قدیمی گفته است نخستین زمین چمن استاندارد هاکی در مجموعه ورزشی آزادی تهران به‌زودی افتتاح می‌شود و وزیر ورزش برای افتتاح آن حضور خواهد یافت. همچنین براساس برنامه مطرح‌شده، این زمین به مرکز فعالیت آکادمی هاکی استقلال تبدیل می‌شود. هنوز تاریخ دقیق افتتاح، ظرفیت مجموعه و جزئیات گواهی استاندارد آن اعلام نشده است.

با این حال، نباید این پروژه را «نخستین زمین استاندارد هاکی در سراسر ایران» معرفی کرد. نخستین زمین چمن مصنوعی استاندارد هاکی کشور در تیر ۱۴۰۳ در مهدی‌شهر استان سمنان افتتاح شده بود. بنابراین پروژه تهران نخستین زمین استاندارد هاکی مجموعه آزادی یا یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های پایتخت است، نه نخستین نمونه ملی.

اهمیت زمین آزادی بیشتر به موقعیت جغرافیایی و امکان تبدیل‌شدن آن به مرکز تمرین باشگاهی و ملی مربوط می‌شود. استقرار آکادمی استقلال در این مجموعه می‌تواند دسترسی ورزشکاران تهران را به زمین تخصصی افزایش دهد و زمینه برگزاری اردو، لیگ و دوره‌های آموزشی را فراهم کند.

چالش‌های پروژه هاکی استقلال

اولین چالش، عبور از مرحله اعلام آمادگی به اجرای عملی است. تشکیل چهار تیم، به‌ویژه در دو بخش زنان و مردان، هزینه و ساختار اجرایی قابل‌توجهی می‌خواهد. استقلال باید مشخص کند تیم‌هایش را از طریق جذب بازیکنان موجود می‌سازد یا در کنار آن، استعدادیابی و آموزش پایه را نیز آغاز می‌کند.

چالش دوم، حفظ تداوم فعالیت است. رشته‌های غیرفوتبالی در باشگاه‌های بزرگ گاهی با تغییر مدیریت، کاهش بودجه یا نبود درآمد پایدار متوقف می‌شوند. قراردادهای چندساله، تعیین مدیر تخصصی و ایجاد منابع مالی مستقل می‌تواند مانع تبدیل‌شدن پروژه هاکی به برنامه‌ای کوتاه‌مدت شود.

در مقابل، مهم‌ترین فرصت استقلال استفاده از برند باشگاه برای معرفی هاکی به نسل تازه است. حضور تیم زنان، فعالیت آکادمی و مسابقه در زمین آزادی می‌تواند دامنه مخاطبان این رشته را گسترش دهد؛ به‌خصوص اگر بازی‌ها از رسانه‌های رسمی باشگاه پخش و بازیکنان به هواداران معرفی شوند.

جمع‌بندی

استقلال برای حضور در لیگ‌های هاکی سالنی و چمن در هر دو بخش زنان و مردان اعلام آمادگی کرده و زمین تازه مجموعه آزادی نیز به‌عنوان مرکز آکادمی این باشگاه در نظر گرفته شده است. این برنامه در صورت اجرای کامل، یکی از گسترده‌ترین ورودهای یک باشگاه پرهوادار ایرانی به رشته هاکی خواهد بود.

هم‌زمان، تیم‌های زیر ۱۸ سال ایران در مسابقات هاکی پنج‌نفره آسیا و انتخابی نخستین جام جهانی این رده در عمان حضور دارند. تیم پسران کارش را با دو پیروزی پرگل مقابل عراق و عربستان آغاز کرده است.

اکنون چند پرسش اصلی باقی مانده است: استقلال چه زمانی تیم‌هایش را معرفی می‌کند، مربیان و بازیکنان چه کسانی خواهند بود، بودجه چهار تیم چگونه تأمین می‌شود و زمین آزادی دقیقاً در چه تاریخی افتتاح خواهد شد؟ پاسخ به این پرسش‌ها مشخص می‌کند ورود استقلال یک پروژه پایدار برای توسعه هاکی است یا فعلاً تنها در مرحله اعلام آمادگی قرار دارد.