قیمت دام زنده امروز ۲ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند کیلویی ۶۶۴ هزار تومان، بازار گوشت آرام می‌ماند؟

براساس نرخ‌های منتشرشده، تهران و اصفهان با میانگین ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر کیلو گوسفند زنده، بالاتر از میانگین کشوری قرار گرفته‌اند. قیمت گوسفند زنده در قم نیز ۶۶۰ هزار تومان اعلام شده است.

در بخش دام سنگین، میانگین قیمت گوساله زنده در تهران و قم ۵۳۵ هزار تومان و در اصفهان ۵۲۷ هزار و ۷۵۰ تومان گزارش شده است. تمام ارقام، قیمت یک کیلوگرم وزن زنده دام هستند و نباید با قیمت گوشت کشتاری یا محصول بسته‌بندی‌شده در فروشگاه اشتباه گرفته شوند.

اختلاف قیمت میان استان‌های درج‌شده محدود است. نرخ گوسفند تهران و اصفهان حدود سه‌هزار و ۶۷۹ تومان، معادل ۰.۵۵ درصد، بیشتر از میانگین اعلامی کشور است. گوسفند قم نیز سه‌هزار و ۸۲۱ تومان، معادل ۰.۵۸ درصد، پایین‌تر از این میانگین قرار دارد.

در بازار گوساله نیز تهران و قم حدود چهار‌هزار و ۶۰۷ تومان بالاتر از میانگین کشوری قرار گرفته‌اند، در حالی که نرخ اصفهان حدود دوهزار و ۶۴۳ تومان کمتر است. این فاصله کوچک، دست‌کم در سه استان مورد اشاره، نشانه‌ای از جهش منطقه‌ای یا شکاف بزرگ عرضه نیست.

قیمت دام طی یک هفته چقدر تغییر کرد؟

در گزارش ۲۶ تیر، میانگین کشوری گوسفند زنده ۶۶۳ هزار و ۳۲۱ تومان و میانگین گوساله زنده ۵۳۰ هزار و ۱۰۷ تومان اعلام شده بود. ارقام دوم مرداد به‌ترتیب به ۶۶۳ هزار و ۸۲۱ و ۵۳۰ هزار و ۳۹۳ تومان رسیده‌اند.

افزایش هفتگی گوسفند حدود ۰.۰۸ درصد و رشد گوساله نزدیک به ۰.۰۵ درصد است. این میزان تغییر را می‌توان نوسان محدود یا اصلاح جزئی دانست و نه آغاز یک موج افزایشی فراگیر.

در تهران، قیمت اعلامی هر دو نوع دام نسبت به ۲۶ تیر تغییری نداشته است. گوسفند اصفهان از ۶۶۵ هزار تومان به ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده و دوهزار و ۵۰۰ تومان، معادل حدود ۰.۴ درصد، افزایش یافته است؛ قیمت گوساله این استان نیز بدون تغییر باقی مانده است.

آیا تهران و اصفهان گران‌ترین بازارها هستند؟

گزارش روز دوم مرداد، تهران و اصفهان را در بخش گوسفند زنده صدرنشین معرفی کرده است. جدول اتحادیه سراسری صنعت دامپروران نیز برای تهران دامنه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و برای اصفهان دامنه ۶۵۰ تا ۶۸۰ هزار تومان را ثبت کرده که با میانگین‌های اعلامی سازگار است.

در قم، اتحادیه دامپروران دامنه قیمت گوسفند را ۶۴۴ تا ۶۷۶ هزار تومان اعلام کرده است؛ بنابراین رقم میانگین ۶۶۰ هزار تومانی در محدوده گزارش‌شده این تشکل قرار دارد. برای گوساله قم نیز دامنه ۵۱۷ تا ۵۴۰ هزار تومان درج شده و نرخ ۵۳۵ هزار تومانی اعلام‌شده در همین بازه است.

این بازه‌ها نشان می‌دهند قیمت واحد و قطعی برای تمام دام‌های یک استان وجود ندارد. نژاد، سن، وزن، سلامت، میزان پرواربندی، جنسیت، محل تحویل و تعداد دام معامله‌شده می‌تواند قیمت هر کیلو را تغییر دهد.

اصلاح مهم؛ ثبات دام زنده قیمت گوشت را تضمین نمی‌کند

در متن اولیه گفته شده بود میانگین‌های فعلی، ثبات بازار گوشت قرمز را «تضمین می‌کند». این نتیجه‌گیری بیش از اندازه قطعی است. دام زنده مهم‌ترین ماده اولیه تولید گوشت محسوب می‌شود، اما قیمت پرداختی مصرف‌کننده تنها از نرخ دام تأثیر نمی‌گیرد.

جدول اتحادیه دامپروران نشان می‌دهد در تهران گوسفند زنده در بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ لاشه یا کشتار آن یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان است. گوساله زنده نیز بین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان و نرخ کشتار آن حدود یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده است.

تفاوت این ارقام ناشی از تبدیل وزن زنده به لاشه، حذف پوست و آلایش، افت وزن، هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، قطعه‌بندی و حاشیه توزیع است. به همین دلیل، حتی ثابت‌ماندن دام زنده ممکن است هم‌زمان با تغییر هزینه‌های دیگر زنجیره همراه شود.

در گزارش قیمت گوشت دوم مرداد، هر کیلو گوشت مخلوط گوسفندی یک میلیون و ۶۳۰ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و ران بدون استخوان گوسفندی دو میلیون و ۱۹۰ هزار تومان اعلام شده است. قیمت ران و راسته گوساله نیز به‌ترتیب یک میلیون و ۸۰۰ هزار و یک میلیون و ۸۳۰ هزار تومان گزارش شده است.

این فاصله نشان می‌دهد نمی‌توان قیمت گوشت فروشگاهی را تنها با ضرب‌کردن وزن یا قیمت دام زنده محاسبه کرد. نوع برش، استخوان‌دار یا بدون استخوان بودن، بسته‌بندی، کیفیت و محل فروش نیز در قیمت نهایی اثر دارند.

میانگین کشوری چقدر قابل اتکاست؟

ارقام ۶۶۳ هزار و ۸۲۱ و ۵۳۰ هزار و ۳۹۳ تومان در گزارش به‌عنوان «میانگین کشوری» معرفی شده‌اند؛ اما درباره شیوه محاسبه، تعداد استان‌های نمونه، حجم معاملات یا وزن هر استان در میانگین توضیحی ارائه نشده است. مشخص نیست این عدد یک میانگین ساده از نرخ‌های استانی است یا براساس حجم واقعی خریدوفروش وزن‌دهی شده است.

به همین دلیل بهتر است این ارقام «میانگین برآوردی نرخ‌های اعلام‌شده» نامیده شوند، نه قیمت رسمی و قطعی کل کشور. همچنین اعداد منتشرشده عمدتاً نرخ‌های اعلامی بازار یا تشکل‌ها هستند و شواهدی ارائه نشده که تمام آن‌ها از قراردادهای نهایی و تسویه‌شده استخراج شده باشند.

اصطلاح‌های «دام سبک» و «دام سنگین» نیز گسترده‌تر از گوسفند و گوساله‌اند. دام سبک می‌تواند بز و بزغاله و دام سنگین می‌تواند گاو بالغ را نیز شامل شود؛ اما جدول مورد بحث مشخصاً قیمت گوسفند و گوساله را گزارش می‌کند. بنابراین عنوان دقیق‌تر، «میانگین قیمت گوسفند و گوساله زنده» است.

بازار در روزهای آینده آرام می‌ماند؟

تغییر کمتر از یک‌دهم درصدی میانگین‌ها، ثبات فعلی بازار دام را تأیید می‌کند؛ اما برای پیش‌بینی روزهای آینده باید وضعیت نهاده‌های دامی، حمل‌ونقل، عرضه به کشتارگاه‌ها، تقاضای خانوار، واردات گوشت و تصمیم‌های مربوط به صادرات دام نیز در نظر گرفته شود.

فعالان بازار دام در تیرماه گفته بودند عرضه در فصل گرم مناسب و تقاضا محدود است و دام زنده در محدوده ۶۴۰ تا ۷۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود. نرخ‌های دوم مرداد نیز همچنان در همین بازه قرار دارند و نشانه‌ای از خروج بازار گوسفند از این محدوده دیده نمی‌شود.

آخرین آمار رسمی کشتارگاه‌ها نیز نشان می‌دهد در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۱۹۴ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی عرضه شده که ۲۱ هزار و ۱۴۹ تن، معادل ۵۶.۹ درصد، مربوط به گاو و گوساله بوده است. این آمار ساختار عرضه رسمی را نشان می‌دهد، اما برای اثبات کافی‌بودن عرضه در مرداد باید آمار تازه‌تر تولید و کشتار منتشر شود.

جمع‌بندی

قیمت دام زنده در دوم مرداد ۱۴۰۵ در مقایسه با هفته قبل تقریباً ثابت مانده است. میانگین اعلامی هر کیلو گوسفند زنده ۶۶۳ هزار و ۸۲۱ تومان و گوساله زنده ۵۳۰ هزار و ۳۹۳ تومان است. تهران و اصفهان در گوسفند با نرخ ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان بالاتر از میانگین قرار دارند و قیمت گوساله در تهران و قم ۵۳۵ هزار تومان گزارش شده است.

رشد هفتگی گوسفند تنها ۵۰۰ تومان و گوساله ۲۸۶ تومان بوده و فعلاً نمی‌توان از آغاز روند صعودی سخن گفت. بااین‌حال، ادعای تضمین آرامش بازار گوشت دقیق نیست؛ زیرا قیمت مصرف‌کننده علاوه بر دام زنده به بازده کشتار، هزینه توزیع، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و حاشیه فروش وابسته است.

در نتیجه، توصیف مناسب وضعیت امروز «ثبات کوتاه‌مدت بازار دام با نوسانات بسیار محدود» است. تداوم این آرامش تنها زمانی قابل تأیید خواهد بود که نرخ نهاده‌ها، عرضه کشتارگاهی و قیمت گوشت خرده‌فروشی نیز در هفته‌های آینده بدون جهش باقی بمانند.