بنزین آمریکا به ۴.۱۱ دلار رسید؛ شوک تنگه هرمز رکورد تاریخی را می‌شکند؟

براساس داده‌های روزانه انجمن اتومبیل آمریکا، میانگین ملی قیمت هر گالن بنزین معمولی در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ به ۴.۱۱۰ دلار رسید. این نرخ یک روز قبل ۴.۱۱۱ دلار، یک هفته قبل ۳.۹۹۸ دلار، یک ماه قبل ۳.۹۰۱ دلار و یک سال قبل ۳.۱۵۱ دلار بود.

نرخ روز یکشنبه حتی یک‌دهم سنت از روز شنبه پایین‌تر آمده است. بنابراین قیمت ۴.۱۱ دلار نشان‌دهنده سطح بالای بازار است، اما به معنای افزایش پیوسته در تمام ساعات و روزها نیست.

رشد دو هفته‌ای ۵۰ سنت و ۱۴ درصد بود؟

این ادعا با داده‌های AAA هم‌خوانی ندارد. میانگین ملی بنزین در هفتم ژوئیه به حدود ۳.۷۹ دلار رسیده بود؛ پایین‌ترین سطح از اواسط ماه مارس. نرخ روز ۲۶ ژوئیه حدود ۴.۱۱ دلار است. در نتیجه، رشد از کف اخیر تقریباً ۳۲ سنت یا ۸.۴ درصد بوده است.

در نهم ژوئیه، AAA میانگین بنزین را ۳.۸۴ دلار اعلام کرده بود. مقایسه این عدد با ۴.۱۱ دلار نیز افزایش ۲۷ سنتی یا تقریباً هفت درصدی را نشان می‌دهد.

بنابراین عبارت «۵۰ سنت و بیش از ۱۴ درصد در دو هفته» اغراق‌آمیز است. رسیدن از ۳.۶۰ به ۴.۱۱ دلار واقعاً معادل حدود ۵۱ سنت و ۱۴ درصد بود، اما میانگین ملی پس از تفاهم و کاهش تنش‌ها به ۳.۶۰ دلار نرسید. پایین‌ترین نرخ عمومی ثبت‌شده در این دوره حدود ۳.۷۹ دلار بود.

آیا تفاهم ایران و آمریکا قیمت را به ۳.۶ دلار رساند؟

پس از تفاهم موقت و کاهش نگرانی‌ها درباره تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، قیمت نفت و بنزین آمریکا پایین آمد. میانگین بنزین در ۱۸ ژوئن برای نخستین بار از اواخر مارس به زیر چهار دلار رسید و در ۲۵ ژوئن حدود ۳.۹۱ دلار بود. سپس در اوایل ژوئیه تا محدوده ۳.۷۹ دلار عقب‌نشینی کرد.

رویترز نیز گزارش کرده است که پس از امضای تفاهم میان واشنگتن و تهران، قیمت بنزین در ماه ژوئن زیر چهار دلار رفت؛ اما با فروپاشی آتش‌بس موقت و ازسرگیری حملات، دوباره صعود کرد. این گزارش عدد ۳.۶۰ دلار را به‌عنوان میانگین ملی تأیید نمی‌کند.

در نتیجه، اصل تأثیر تفاهم بر کاهش قیمت درست است، اما کف ۳.۶ دلاری برای میانگین کل آمریکا پشتوانه آماری ندارد.

نقش تنگه هرمز در گرانی بنزین آمریکا

حدود ۲۰ درصد مصرف جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور می‌کند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده جریان نفت در این مسیر در نیمه نخست ۲۰۲۵ به‌طور متوسط حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز بوده و نزدیک به یک‌چهارم تجارت دریایی نفت جهان را تشکیل داده است.

هرگونه درگیری نظامی، مین‌گذاری، حمله به نفتکش‌ها، محدودیت بیمه دریایی یا کاهش تردد کشتی‌ها در این مسیر، هزینه عرضه نفت را بالا می‌برد. حتی پیش از آنکه صادرات به‌طور کامل متوقف شود، افزایش حق بیمه و نگرانی خریداران می‌تواند قیمت نفت را بالا ببرد.

AAA در گزارش ۲۳ ژوئیه اعلام کرد بی‌ثباتی تنگه هرمز نفت را به محدوده ۹۰ دلار رسانده و میانگین بنزین آمریکا را ظرف یک هفته ۱۵ سنت افزایش داده است. بیشتر ایالت‌ها نیز در آن مقطع به میانگین چهار دلار یا بیشتر رسیده بودند.

بااین‌حال، نسبت‌دادن تمام رشد قیمت فقط به «اقدامات آمریکا» تحلیل کاملی نیست. عملیات نظامی آمریکا، پاسخ‌های ایران، حملات به کشتی‌ها، محدودیت عبور نفت، کاهش ذخایر بنزین و اختلال پالایشگاه‌ها به‌صورت هم‌زمان بر بازار اثر گذاشته‌اند.

قیمت نسبت به سال گذشته بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است؟

این بخش از گزارش درست است. قیمت فعلی ۴.۱۱۰ دلار در مقایسه با میانگین ۳.۱۵۱ دلاری سال گذشته، حدود ۹۵.۹ سنت یا ۳۰.۴ درصد بیشتر است.

رویترز نیز هنگام عبور قیمت از مرز چهار دلار گزارش کرد که نرخ بنزین از زمان آغاز جنگ در پایان فوریه بیش از ۳۰ درصد رشد کرده است. میانگین قیمت پیش از شروع درگیری‌ها حدود ۲.۹۸ دلار بود.

البته مقایسه سالانه و مقایسه با آغاز جنگ دو مبنای متفاوت دارند. هر دو می‌توانند رشد بیش از ۳۰ درصدی نشان دهند، اما نباید آنها را به‌جای یکدیگر استفاده کرد.

بنزین آمریکا برای نخستین بار از چهار دلار عبور کرد؟

خیر. این ادعا آشکارا نادرست است. قیمت بنزین آمریکا در سال ۲۰۲۲ برای ماه‌ها بالاتر از چهار دلار بود و در ۱۴ ژوئن همان سال به رکورد تاریخی ۵.۰۱۶ دلار رسید. AAA در گزارش رسمی خود نوشته بود میانگین ملی ۵.۰۱ دلار، بالاترین نرخ از زمان آغاز جمع‌آوری داده‌ها در سال ۲۰۰۰ است.

در سال جاری نیز بنزین پیش از موج افزایشی ژوئیه از چهار دلار عبور کرده بود. قیمت در بهار ۲۰۲۶ افزایش یافت و روز ۲۱ مه به ۴.۵۶ دلار رسید؛ یعنی حدود ۴۵ سنت بیشتر از نرخ کنونی.

بنابراین رویداد ژوئیه ۲۰۲۶ «بازگشت دوباره به بالای چهار دلار» است، نه نخستین عبور تاریخی. حتی نرخ ۴.۱۱ دلاری کنونی، حدود ۱۰ درصد پایین‌تر از اوج ماه مه و بیش از ۱۸ درصد پایین‌تر از رکورد سال ۲۰۲۲ قرار دارد.

وضعیت کالیفرنیا و شهرستان مونو

میانگین بنزین معمولی در کالیفرنیا روز ۲۶ ژوئیه به ۵.۶۳۸ دلار رسید؛ یعنی بیش از ۱.۵ دلار گران‌تر از میانگین کل آمریکا. بالاترین دامنه میانگین شهرستانی این ایالت نیز تا حدود ۶.۸۵۸ دلار گزارش شده است.

بنابراین نزدیک‌شدن قیمت برخی شهرستان‌ها به هفت دلار واقعیت دارد. در ماه مه، میانگین شهرستان مونو حتی به حدود ۷.۰۴۴ دلار رسیده بود. قیمت برخی جایگاه‌های دورافتاده این شهرستان نیز می‌تواند از میانگین محلی بالاتر باشد.

اما مونو شرایط خاصی دارد: فاصله زیاد از پالایشگاه‌ها، هزینه حمل، بازار کوچک، محدودیت رقابت، مالیات‌های بالای کالیفرنیا و الزام استفاده از ترکیب ویژه سوخت، قیمت را افزایش می‌دهد. در نتیجه، نرخ نزدیک هفت دلار در این شهرستان نباید به‌عنوان وضعیت عمومی سراسر آمریکا بازتاب داده شود.

آیا رکورد تاریخی پنج دلاری دوباره شکسته می‌شود؟

شکسته‌شدن رکورد ممکن است، اما سناریوی پایه و قطعی نیست. قیمت کنونی برای رسیدن به رکورد ۵.۰۱۶ دلاری باید حدود ۹۱ سنت یا بیش از ۲۲ درصد دیگر افزایش یابد.

برخی تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه اختلال‌ها برای یک ماه دیگر، میانگین بنزین ممکن است به حدود ۴.۲۰ دلار برسد. این پیش‌بینی فقط حدود ۹ سنت بالاتر از نرخ فعلی است و هنوز فاصله زیادی با رکورد تاریخی دارد.

برای عبور پایدار از پنج دلار، احتمالاً ترکیبی از عوامل شدیدتر لازم است: محدودیت طولانی تردد در هرمز، جهش بیشتر نفت خام، افت ذخایر بنزین آمریکا، تعطیلی پالایشگاه‌ها و حفظ تقاضای بالای تابستانی.

در مقابل، بازگشایی مطمئن مسیرهای کشتیرانی، کاهش تنش، افت تقاضا یا استفاده مؤثر از مسیرهای جایگزین می‌تواند رشد قیمت را مهار کند. عربستان و امارات بخشی از نفت خود را از خطوط لوله‌ای منتقل می‌کنند که تنگه هرمز را دور می‌زنند، هرچند ظرفیت این مسیرها برای جایگزینی تمام جریان تنگه کافی نیست.

بنزین گران چه اثری بر اقتصاد آمریکا دارد؟

افزایش قیمت بنزین مستقیماً هزینه رفت‌وآمد خانوارها را بالا می‌برد. یک راننده که ماهانه ۵۰ گالن مصرف می‌کند، در مقایسه با قیمت ۳.۱۵ دلاری سال قبل تقریباً ۴۸ دلار بیشتر می‌پردازد.

افزایش قیمت گازوئیل نیز می‌تواند اثر گسترده‌تری بر حمل‌ونقل کالا داشته باشد. میانگین دیزل در ۲۶ ژوئیه به ۵.۲۹۵ دلار رسیده، درحالی‌که یک سال قبل ۳.۷۳۸ دلار بود. این اختلاف می‌تواند هزینه حمل مواد غذایی، کالاهای مصرفی و خدمات لجستیکی را افزایش دهد.

رشد انرژی همچنین ممکن است روند کاهش تورم را کند کرده و تصمیم‌گیری بانک مرکزی آمریکا درباره نرخ بهره را دشوارتر کند. تحلیل‌های بازار از شکل‌گیری دوباره «صرف ریسک رکود تورمی» در نتیجه جنگ و افزایش انرژی سخن گفته‌اند.

جمع‌بندی

میانگین قیمت بنزین آمریکا واقعاً به ۴.۱۱ دلار رسیده و نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است. بی‌ثباتی تنگه هرمز، افزایش نفت و ازسرگیری درگیری‌های آمریکا و ایران نیز نقش اساسی در این رشد داشته‌اند.

بااین‌حال، سه بخش از روایت اولیه نیازمند اصلاح است. قیمت پس از تفاهم به ۳.۶ دلار نرسید و کف اخیر حدود ۳.۷۹ دلار بود. افزایش از آن کف تا نرخ فعلی تقریباً ۳۲ سنت و ۸.۴ درصد است، نه ۵۰ سنت و ۱۴ درصد. همچنین عبور از چهار دلار برای نخستین بار رخ نداده؛ آمریکا در سال ۲۰۲۲ رکورد ۵.۰۱۶ دلار و در ماه مه ۲۰۲۶ نرخ ۴.۵۶ دلار را تجربه کرده است.

تداوم اختلال در هرمز می‌تواند قیمت‌ها را بالاتر ببرد، اما ثبت رکورد تاریخی مستلزم جهشی بسیار بزرگ‌تر از افزایش فعلی است. در شرایط کنونی، تعبیر دقیق‌تر این است: بنزین آمریکا دوباره از چهار دلار عبور کرده و فشار انرژی تشدید شده، اما بازار هنوز حدود ۱۸ درصد پایین‌تر از رکورد تاریخی سال ۲۰۲۲ قرار دارد.