سقوط سنگین قیمت نفت؛ برنت ۶ درصد ریخت، اما سبد اوپک بالای ۱۰۲ دلار ماند

قیمت شاخص‌های اصلی انرژی در معاملات امروز دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ با کاهش قابل‌توجهی همراه شد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت با افت ۵.۶۴ دلاری، معادل ۶.۳۲ درصد، به ۸۳ دلار و ۶۷ سنت رسید. نفت برنت نیز ۶.۳۹ دلار، معادل ۶.۶ درصد، کاهش پیدا کرد و در سطح ۹۰ دلار و ۳۹ سنت قرار گرفت.

ارقام لحظه‌ای منابع مختلف ممکن است به‌دلیل تفاوت زمان ثبت قیمت چند سنت اختلاف داشته باشند. رویترز در ساعات ابتدایی معاملات، قیمت برنت را حدود ۹۰ دلار و ۵۸ سنت و نفت آمریکا را ۸۳ دلار و ۵۱ سنت گزارش کرد؛ بااین‌حال، جهت کلی بازار روشن بود و هر دو شاخص بیش از ۶ درصد افت داشتند.

جدول آخرین قیمت نفت، گاز و فرآورده‌های انرژی

قیمت‌های بازار آتی و لحظه‌ای در طول روز تغییر می‌کنند. همچنین برخی ارقام، مانند نفت موربان و سبدهای نفتی، ممکن است مربوط به آخرین قیمت تسویه یا ارزیابی روز کاری قبل باشند و نباید همه ردیف‌های جدول را متعلق به یک لحظه واحد دانست.

چرا قیمت نفت ناگهان بیش از ۶ درصد سقوط کرد؟

مهم‌ترین عامل کاهش قیمت نفت، توقف موقت حملات میان آمریکا و ایران و افزایش امیدها به بازگشت دیپلماسی بود. معامله‌گران احتمال دادند که کاهش درگیری‌ها بتواند خطر اختلال گسترده‌تر در صادرات نفت خاورمیانه را کمتر کند و زمینه افزایش تدریجی تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز را فراهم آورد.

رویترز گزارش داده است که آمریکا و ایران پس از دو هفته حملات، در آخر هفته از ادامه عملیات متقابل خودداری کردند. تصمیم واشنگتن برای توقف موقت حملات، از سوی مقام‌های آمریکایی اقدامی برای ایجاد فرصت بیشتر جهت مذاکره توصیف شده است. بازار نفت نیز با خارج کردن بخشی از «حق بیمه ژئوپلیتیکی» به این خبر واکنش نشان داد.

قیمت برنت در روزهای قبل تا مرز ۱۰۰ دلار بالا رفته بود؛ زیرا کاهش تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز و گسترش درگیری‌ها به دریای سرخ، نگرانی‌ها درباره صادرات نفت منطقه را تشدید کرده بود. در نتیجه، افت امروز را باید تا حدی تخلیه افزایش هیجانی قیمت‌های هفته گذشته دانست.

آیا خطر کمبود نفت از بین رفته است؟

کاهش امروز قیمت‌ها به معنای رفع کامل خطر عرضه نیست. داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تعداد شناورهای عبوری از تنگه هرمز همچنان بسیار پایین است و شرکت‌های حمل‌ونقل برای بازگشت به مسیرهای عادی به تضمین‌های امنیتی بیشتری نیاز دارند.

طبق گزارش رویترز، در تعطیلات آخر هفته روزانه کمتر از ۱۰ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. تردد در باب‌المندب نیز پس از حمله حوثی‌ها به تأسیسات نفتی عربستان کاهش یافته است. بنابراین، حتی با توقف موقت حملات مستقیم، ریسک مسیرهای انتقال انرژی همچنان پابرجاست.

در چنین شرایطی، انتشار هر خبر درباره آغاز دوباره درگیری‌ها، حمله به تأسیسات نفتی یا اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند بخشی از افت امروز را به‌سرعت جبران کند. بازار نفت همچنان بیش از داده‌های معمول عرضه و تقاضا به اخبار سیاسی و امنیتی واکنش نشان می‌دهد.

سقوط ۹ درصدی نفت موربان چه پیامی دارد؟

نفت موربان، شاخص مهم صادرات نفت امارات و یکی از معیارهای مورد توجه بازار آسیاست. قیمت اعلامی ۹۷ دلار و پنج سنت برای این نفت با افت ۹.۴۴ درصدی همراه بوده است.

داده‌های تاریخی بازار نشان می‌دهد نرخ ۹۷.۰۵ دلار، قیمت تسویه ثبت‌شده برای ۲۴ ژوئیه بوده و نسبت به قیمت بسیار بالاتر جلسه قبل کاهش داشته است. این موضوع بار دیگر نشان می‌دهد برخی ارقام جدول، نرخ‌های تسویه قبلی هستند و با معاملات زنده دوشنبه هم‌زمان نیستند.

افت شدید موربان اهمیت ویژه‌ای برای بازار آسیا دارد؛ زیرا پالایشگاه‌های این منطقه از خریداران اصلی نفت خاورمیانه هستند. کاهش قیمت این شاخص می‌تواند هزینه خوراک برخی پالایشگاه‌های آسیایی را پایین بیاورد، مشروط بر اینکه ریسک حمل‌ونقل و بیمه نفتکش‌ها نیز کاهش پیدا کند.

گاز طبیعی چرا ارزان شد؟

گاز طبیعی آمریکا نیز به زیر ۲.۸ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی بریتانیا رسید. کاهش تنش‌های خاورمیانه، موجودی مناسب انبارها و افزایش تولید گاز آمریکا از عوامل فشار بر قیمت‌ها بوده‌اند.

داده‌های بازار نشان می‌دهد ذخایر گاز آمریکا در اواسط ژوئیه حدود ۶.۴ درصد بالاتر از میانگین پنج‌ساله فصلی بوده است. تولید روزانه نیز در ماه ژوئیه نسبت به ژوئن افزایش یافته و جریان گاز ورودی به پایانه‌های صادرات LNG به دلیل تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده اندکی کاهش پیدا کرده است.

افزایش دمای هوا و رشد مصرف برق برای سیستم‌های سرمایشی می‌تواند از قیمت گاز حمایت کند، اما در شرایط فعلی عرضه فراوان مانع جهش بازار شده است. قیمت گاز طبیعی در داده‌های لحظه‌ای تا حدود ۲.۷۴ دلار نیز پایین آمده است.

بنزین و نفت گرمایشی هم ارزان شدند

کاهش نفت خام به بازار فرآورده‌های نفتی نیز سرایت کرد. قیمت بنزین حدود ۳.۶ درصد و نفت گرمایشی نزدیک به ۲.۷ درصد کاهش یافت.

داده‌های بازار انرژی، قیمت بنزین را نزدیک ۳.۲۸ دلار و نفت گرمایشی را حدود ۴.۱۱ دلار ثبت کرده‌اند. اختلاف جزئی این ارقام با جدول اولیه به تغییرات لحظه‌ای معاملات مربوط است.

افت قیمت فرآورده‌ها در صورت تداوم می‌تواند فشار تورمی را در کشورهای واردکننده انرژی کاهش دهد. بااین‌حال، انتقال کاهش قیمت عمده‌فروشی به نرخ مصرف‌کننده به موجودی پالایشگاه‌ها، مالیات سوخت، هزینه حمل و سیاست قیمت‌گذاری هر کشور بستگی دارد.

چرا سبد نفتی اوپک برخلاف برنت افزایش یافت؟

رشد سبد نفتی اوپک در روزی که برنت و WTI سقوط کرده‌اند، در ظاهر متناقض است؛ اما این شاخص‌ها زمان و روش محاسبه یکسانی ندارند.

سبد مرجع اوپک از میانگین قیمت چند نوع نفت صادراتی اعضای این سازمان، از جمله نفت سنگین ایران، عرب‌لایت عربستان، موربان امارات و نفت‌های عراق، کویت، نیجریه و دیگر اعضا تشکیل می‌شود. این نرخ به‌صورت روزانه ارزیابی و معمولاً با فاصله زمانی منتشر می‌شود.

بنابراین، رقم ۱۰۲ دلار و ۸۰ سنت احتمالاً بازتاب جهش قیمت نفت در جلسه معاملاتی قبلی است؛ زمانی که نگرانی از بسته ماندن مسیرهای صادراتی و گسترش جنگ قیمت‌ها را بالا برده بود. در مقابل، برنت و WTI در جدول امروز واکنش لحظه‌ای به توقف حملات را نشان می‌دهند.

به همین دلیل، نمی‌توان رشد سبد اوپک را نشانه مخالفت این شاخص با روند نزولی بازار دانست. در صورت حفظ قیمت‌های فعلی، ارزیابی بعدی سبد اوپک نیز احتمالاً بخشی از افت شاخص‌های جهانی را منعکس خواهد کرد.

جهش سبد نفتی هند از کجا آمد؟

سبد نفتی هند نیز با رشد نزدیک به ۱۱ درصد به ۱۰۳ دلار و ۳۰ سنت رسیده است. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد این نرخ پس از جهش شدید قیمت‌ها در روز پنجشنبه ثبت شده؛ زمانی که محدودیت تردد در تنگه هرمز و حملات دریای سرخ نگرانی واردکنندگان را افزایش داده بود.

سبد نفتی هند ترکیبی از نفت‌های ترش و شیرین وارداتی این کشور است و توسط نهاد رسمی زیرمجموعه وزارت نفت هند منتشر می‌شود. وب‌سایت رسمی این نهاد در ۲۷ ژوئیه به‌روزرسانی شده، اما داده آن مانند معاملات آتی برنت به‌صورت لحظه‌ای نیست.

در نتیجه، افزایش سبد هند و سقوط امروز برنت به دو بازه زمانی متفاوت مربوط می‌شوند. اگر بازار در محدوده ۸۰ تا ۹۰ دلار باقی بماند، قیمت سبد وارداتی هند نیز با تأخیر کاهش خواهد یافت.

قیمت نفت دوباره صعودی می‌شود؟

مسیر آینده نفت به سه عامل اصلی بستگی دارد: سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران، سرعت بازگشت نفتکش‌ها به تنگه هرمز و وضعیت امنیتی دریای سرخ.

اگر توقف حملات به توافقی پایدار تبدیل شود و تردد کشتی‌ها افزایش یابد، احتمال عقب‌نشینی بیشتر برنت به زیر ۹۰ دلار وجود دارد. افزایش عرضه جهانی نیز می‌تواند فشار نزولی را تشدید کند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌تر پیش‌بینی کرده بود افزایش تولید جهانی، قیمت برنت را در سه‌ماهه سوم سال پایین‌تر ببرد.

در مقابل، شکست مذاکرات، ازسرگیری حملات یا تشدید اختلال در مسیرهای دریایی می‌تواند دوباره قیمت‌ها را بالا ببرد. حتی پس از افت بیش از ۶ درصدی، برنت همچنان نسبت به ابتدای ژوئیه در سطح بالایی قرار دارد و بخش مهمی از ریسک سیاسی هنوز در قیمت باقی مانده است.

بازار امروز پیام روشنی دارد: معامله‌گران به نخستین نشانه‌های کاهش تنش واکنش سریع نشان داده‌اند، اما هنوز پایان بحران را قطعی نمی‌دانند. سقوط نفت می‌تواند موقت باشد، مگر آنکه کاهش درگیری‌ها با بازگشت واقعی جریان صادرات و امنیت کشتیرانی همراه شود.