قیمت گوشت قرمز امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند، سفره خانوار کوچک‌تر شد

بازار گوشت گوسفندی و گوساله در روزهای ابتدایی مرداد وارد دوره‌ای از توقف تغییرات قیمتی شده است. گزارش‌های هشتم و دهم مرداد نیز از نبود نوسان عمومی در قیمت اقلام پرمصرف خبر می‌دادند و نرخ گوشت خورشتی گوسفندی و ران گوساله در آن مقطع با قیمت‌های امروز برابر بود. این مقایسه نشان می‌دهد حداقل بخشی از بازار طی چند روز گذشته در محدوده فعلی باقی مانده است.

جدول قیمت گوشت قرمز امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵

قیمت‌های پایه جدول مطابق نرخ‌های اعلام‌شده بازار امروز هستند و هزینه بسته‌های ۵۰۰ و ۲۵۰ گرمی از روی قیمت هر کیلوگرم محاسبه شده است. نرخ نهایی ممکن است با توجه به شهر، فروشگاه، میزان چربی، استخوان، نوع بسته‌بندی، تازگی محصول و داخلی یا وارداتی بودن گوشت متفاوت باشد.

گوشت خورشتی گوسفندی گران‌ترین محصول جدول

در فهرست امروز، گوشت خورشتی گوسفندی با قیمت دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم، گران‌ترین محصول است. گردن گوساله نیز با نرخ یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان پایین‌ترین قیمت را در میان پنج قلم بررسی‌شده دارد. فاصله این دو محصول به ۸۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم می‌رسد.

میانگین ساده قیمت پنج محصول جدول دقیقاً یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است. این میانگین به معنای قیمت رسمی یا متوسط کل بازار نیست، اما تصویری روشن از بودجه لازم برای خرید قطعات رایج گوشت ارائه می‌کند. یک خانواده برای خرید تنها ۵۰۰ گرم از این سبد، به‌طور متوسط باید حدود ۹۰۰ هزار تومان هزینه کند.

تفاوت قیمت قطعات مختلف فقط ناشی از گوسفندی یا گوساله بودن محصول نیست. مقدار استخوان و چربی، میزان تقاضا، قابلیت استفاده در غذاهای مختلف، افت وزن هنگام پخت و هزینه آماده‌سازی و قطعه‌بندی نیز در نرخ نهایی مؤثر هستند. به همین دلیل، گوشت بدون استخوان و خورشتی معمولاً با نرخ بالاتری از گردن یا راسته استخوان‌دار عرضه می‌شود.

چرا ثبات قیمت به معنای ارزان شدن نیست؟

ثابت ماندن قیمت‌ها در سطح بالا با کاهش قیمت تفاوت دارد. بازار ممکن است برای چند روز یا چند هفته بدون نوسان باقی بماند، اما خانواری که درآمدش متناسب با رشد قبلی هزینه‌ها افزایش پیدا نکرده، همچنان با کاهش قدرت خرید مواجه است.

برای نمونه، خرید یک کیلوگرم گوشت خورشتی گوسفندی امروز دو میلیون و ۳۰۰ هزار تومان هزینه دارد. حتی خرید ۲۵۰ گرم از همین محصول، معادل ۵۷۵ هزار تومان تمام می‌شود. این ارقام توضیح می‌دهند که چرا بخشی از خانوارها به‌جای خریدهای یک یا دو کیلویی، به بسته‌های کوچک‌تر، گوشت‌های استخوان‌دار یا ترکیب گوشت با حبوبات و سایر مواد غذایی روی آورده‌اند.

داده‌های منتشرشده از سوی انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران نیز نشان می‌دهد سرانه مصرف گوشت قرمز طی هفت سال حدود ۳۵ درصد کاهش یافته و از ۹.۳ کیلوگرم به حدود شش کیلوگرم رسیده است. این گزارش، افزایش شدید قیمت و کاهش قدرت خرید را از عوامل اصلی افت مصرف معرفی می‌کند.

تقاضای ضعیف چگونه بازار را ثابت نگه داشته است؟

ثبات فعلی را می‌توان نتیجه هم‌زمان چند عامل دانست. نخست آنکه قدرت خرید محدود، امکان افزایش دوباره قیمت را برای فروشندگان کاهش داده است. هر رشد تازه‌ای در نرخ‌ها می‌تواند بخشی از مشتریان را از بازار خارج کند یا حجم خرید آنان را پایین بیاورد.

عامل دوم، ثبات نسبی قیمت دام زنده است. براساس نرخ‌های اعلام‌شده اتحادیه سراسری صنعت دامپروران برای ۱۲ مرداد، قیمت گوسفند و گوساله زنده در استان‌های بررسی‌شده نوسانی نداشته است. قیمت گوسفند زنده بین ۶۵۰ هزار تا ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله زنده بین ۵۲۶ هزار تا ۵۳۵ هزار تومان گزارش شده است.

البته قیمت دام زنده تنها بخشی از بهای گوشت در خرده‌فروشی است. وزن لاشه پس از کشتار، ضایعات، استخوان، چربی، هزینه کشتارگاه، حمل یخچال‌دار، نگهداری، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، مالیات و حاشیه فعالیت واحد صنفی نیز به قیمت مصرف‌کننده اضافه می‌شوند. به همین علت، کاهش یا ثبات دام زنده لزوماً بلافاصله و به همان نسبت در ویترین قصابی دیده نمی‌شود.

عرضه گوشت در چه وضعیتی قرار دارد؟

آخرین آمار منتشرشده از کشتارگاه‌های رسمی نشان می‌دهد در فروردین ۱۴۰۵ حدود ۳۳ هزار و ۸۱۳ تن گوشت قرمز عرضه شده است. گوشت گاو و گوساله با سهم ۵۸.۲ درصدی، بیشترین بخش این عرضه را تشکیل داده و سهم گوشت گوسفند و بره ۳۳.۶ درصد بوده است. میزان کل عرضه رسمی نسبت به فروردین سال قبل سه درصد و نسبت به اسفند ۱۴۰۴ حدود پنج درصد کاهش داشته است.

رئیس سازمان دامپزشکی نیز در اردیبهشت اعلام کرده بود بیش از ۹۵ درصد نیاز گوشت قرمز کشور از تولید داخل تأمین می‌شود و واردات این محصول در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۴۰ درصد کاهش یافته است. طبق همین گزارش، ماهانه بیش از یک میلیون رأس دام در کشور ذبح می‌شود، اما تنها حدود ۳۰ درصد محصول وارد چرخه بسته‌بندی صنعتی می‌شود.

این اطلاعات نشان می‌دهد بازار به‌شدت به شرایط تولید داخلی وابسته است. هر تغییر در قیمت خوراک دام، وضعیت مراتع، هزینه حمل، بیماری‌های دامی یا میزان عرضه دام آماده کشتار می‌تواند با فاصله‌ای کوتاه به بازار مصرف منتقل شود.

بازار گوشت در برابر چه شوک‌هایی آسیب‌پذیر است؟

نهاده‌های دامی یکی از مهم‌ترین هزینه‌های تولید هستند. ذرت، جو، کنجاله سویا و مکمل‌های خوراکی مستقیماً بر هزینه نگهداری و پرواربندی دام اثر می‌گذارند. اگر تأمین این نهاده‌ها با اختلال مواجه شود یا قیمت آنها افزایش پیدا کند، دامدار ممکن است دام را زودتر به بازار بفرستد یا در دوره بعد تولید خود را کاهش دهد.

هزینه حمل‌ونقل و زنجیره سرد نیز اهمیت زیادی دارد. گوشت باید در شرایط کنترل‌شده از کشتارگاه به مراکز توزیع منتقل شود و افزایش کرایه، انرژی و نگهداری سردخانه مستقیماً در قیمت نهایی منعکس می‌شود.

نرخ ارز نیز از طریق هزینه نهاده‌های وارداتی، تجهیزات، دارو و واردات گوشت تنظیم بازاری بر بازار تأثیر می‌گذارد. به همین دلیل، حتی در شرایطی که قیمت دام زنده ثابت است، تغییرات سایر اجزای زنجیره می‌تواند قیمت مصرف‌کننده را افزایش دهد.

تغییر الگوی مصرف خانوارها ادامه دارد

قیمت‌های امروز نشان می‌دهد گوشت قرمز برای بسیاری از خانواده‌ها از یک کالای مصرفی منظم به خریدی محدود و برنامه‌ریزی‌شده تبدیل شده است. مصرف‌کنندگان به‌جای خرید حجم بالا، قطعات کوچک‌تر تهیه می‌کنند یا گوشت را با حبوبات، سویا و سبزیجات ترکیب می‌کنند.

بخشی از تقاضا نیز به سمت مرغ، تخم‌مرغ و حبوبات منتقل شده است. گزارش بازار هشتم مرداد نیز به ثبات قیمت گوشت در شرایطی اشاره داشت که تقاضای مؤثر افزایش پیدا نکرده بود. در چنین وضعیتی، فروشندگان برای حفظ مشتری نمی‌توانند هر افزایش هزینه‌ای را فوراً به قیمت نهایی منتقل کنند.

این کاهش تقاضا به حفظ ثبات کوتاه‌مدت کمک می‌کند، اما نشانه مثبتی از رفاه غذایی نیست. بازاری که به دلیل ناتوانی مصرف‌کننده در افزایش خرید آرام می‌ماند، با بازاری که به دلیل فراوانی عرضه و کاهش هزینه تولید ثابت است تفاوت دارد.

قیمت گوشت در روزهای آینده چه می‌شود؟

در کوتاه‌مدت، ثبات نرخ دام زنده و تکرار قیمت قطعات پرمصرف طی چند روز گذشته، احتمال ادامه نوسان محدود را افزایش می‌دهد. تا زمانی که عرضه کشتارگاه‌ها منظم باشد و تقاضا در سطح فعلی باقی بماند، زمینه جهش سراسری قیمت ضعیف‌تر خواهد بود.

بااین‌حال، کاهش عرضه رسمی نسبت به سال گذشته، وابستگی بالا به تولید داخلی و حساسیت هزینه‌های پرورش و حمل‌ونقل، اجازه نمی‌دهد ثبات امروز را تضمینی برای ماه‌های آینده بدانیم. هر اختلال در نهاده، حمل‌ونقل یا زنجیره تأمین می‌تواند تعادل شکننده بازار را تغییر دهد.

بازار گوشت قرمز در دوشنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ در وضعیت «ثبات گران» قرار دارد؛ قیمت‌ها فعلاً تغییر محسوسی نکرده‌اند، اما سطح نرخ‌ها همچنان برای بخش بزرگی از جامعه سنگین است. آرامش کنونی بیش از آنکه نتیجه ارزان شدن یا افزایش قدرت خرید باشد، از تعادل موقت عرضه و تقاضای محدود حکایت دارد.