قیمت دام زنده امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند در مرز ۶۷۰ هزار تومان، بازار در «تعادل شکننده»

بازار دام زنده در نیمه مرداد به مرحله‌ای رسیده که می‌توان آن را بیشتر «سکون قیمتی» دانست تا کاهش واقعی قیمت‌ها. نرخ‌های اعلام‌شده در سه بازار مهم تهران، اصفهان و خراسان رضوی فاصله چندانی با یکدیگر ندارند و بررسی قیمت‌های هفته قبل نیز نشان می‌دهد گوسفند زنده تقریباً بدون تغییر مانده است.

این وضعیت برای خریداران در نگاه اول می‌تواند نشانه‌ای از آرام‌شدن بازار باشد، اما برای تولیدکنندگان معنای متفاوتی دارد. از یک طرف هزینه خوراک، حمل‌ونقل، نیروی کار و خدمات دامپزشکی اجازه کاهش شدید قیمت را نمی‌دهد و از طرف دیگر بازار مصرف توان پذیرش یک موج گرانی تازه را ندارد. نتیجه، شکل‌گیری بازاری است که در آن فروشنده و خریدار هر دو محتاط شده‌اند.

جدول قیمت دام زنده امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵

این نرخ‌ها براساس تازه‌ترین گزارش بازار در روز ۱۶ مرداد ثبت شده‌اند و به‌صورت میانگین اعلام شده‌اند؛ بنابراین بسته به وزن، نژاد، کیفیت دام، محل تحویل و شرایط معامله امکان تفاوت قیمت وجود دارد.

تهران گران‌ترین بازار میان سه استان بررسی‌شده

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد تهران در هر دو گروه دام سبک و سنگین بالاترین نرخ را در میان سه استان مورد بررسی دارد. گوسفند زنده در تهران کیلویی ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان است، در حالی که این رقم در اصفهان ۶۶۵ هزار و در خراسان رضوی ۶۶۰ هزار تومان اعلام شده است. فاصله قیمت تهران و خراسان رضوی برای گوسفند تنها ۷ هزار و ۵۰۰ تومان در هر کیلو، یعنی حدود ۱.۱ درصد است.

در بازار گوساله نیز اختلاف‌ها محدود است. گوساله زنده تهران با میانگین ۵۳۵ هزار تومان گران‌تر از اصفهان و خراسان رضوی عرضه می‌شود. فاصله تهران با اصفهان حدود ۹ هزار و ۲۵۰ تومان در هر کیلو است؛ یعنی کمتر از دو درصد.

این فاصله محدود نشان می‌دهد دست‌کم در بازارهای مورد بررسی، شکاف منطقه‌ای شدیدی شکل نگرفته است. هزینه حمل، میزان عرضه محلی، دسترسی به خوراک و نزدیکی به مراکز مصرف می‌توانند تفاوت‌های موجود را توضیح دهند، اما فعلاً هیچ‌کدام از این متغیرها نتوانسته‌اند قیمت یک استان را کاملاً از مسیر سایر بازارها جدا کنند.

قیمت گوسفند یک هفته است تقریباً تکان نخورده

مقایسه نرخ‌های امروز با ۹ مرداد تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار می‌دهد. یک هفته قبل، متوسط قیمت گوسفند زنده در تهران ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان، در اصفهان ۶۶۵ هزار تومان و در خراسان رضوی ۶۶۰ هزار تومان بود؛ دقیقاً همان نرخ‌هایی که امروز نیز گزارش شده‌اند.

در بازار گوساله البته ثبات مطلق دیده نمی‌شود. قیمت تهران همچنان ۵۳۵ هزار تومان باقی مانده، اما گوساله در خراسان رضوی از ۵۲۵ هزار تومان در ۹ مرداد به ۵۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است؛ افزایشی حدود ۰.۳ درصد. در اصفهان نیز نرخ از ۵۲۷ هزار و ۷۵۰ تومان به ۵۲۵ هزار و ۷۵۰ تومان کاهش یافته؛ یعنی افتی کمتر از ۰.۴ درصد.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر این است که بازار دام زنده در وضعیت ثبات نسبی قرار دارد، نه اینکه هیچ تغییر قیمتی در آن رخ نداده باشد. نوسان‌های چند هزار تومانی وجود دارند، اما فعلاً برای تغییر جهت کلی بازار کافی نیستند.

چرا دام زنده گران‌تر نمی‌شود؟

یکی از مهم‌ترین موانع افزایش قیمت، وضعیت تقاضاست. گزارش‌های بازار از احتیاط بیشتر مصرف‌کنندگان و کاهش قدرت خرید در بازار گوشت قرمز حکایت دارد. حتی امروز گزارشی به نقل از مدیرعامل اتحادیه دام سبک منتشر شد که براساس آن قیمت دام زنده نسبت به حوالی عید قربان حدود ۳۰ درصد کاهش داشته، اما این افت به همان اندازه در قیمت گوشت خرده‌فروشی منعکس نشده است.

این مسئله مستقیماً روی بازار دام اثر می‌گذارد. وقتی مصرف‌کننده نهایی خرید گوشت را محدود می‌کند، قصابی‌ها و شبکه توزیع نیز سفارش‌های محتاطانه‌تری ثبت می‌کنند و در نهایت تقاضای کشتارگاه برای دام کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، دامدار امکان افزایش مداوم قیمت را ندارد؛ زیرا احتمال فروش‌نرفتن دام بیشتر می‌شود.

از سوی دیگر، افزایش عرضه، خشکسالی، وضعیت مراتع، مشکل نقدینگی دامداران و محدودیت‌های صادراتی نیز به‌عنوان عوامل فشار بر قیمت دام مطرح شده‌اند.

چرا قیمت دام با وجود تقاضای ضعیف پایین‌تر نمی‌آید؟

سمت دیگر معادله به هزینه تولید مربوط است. دامدار برای نگهداری هر روز بیشتر دام باید هزینه خوراک، آب، نیروی انسانی، دارو، واکسن، حمل‌ونقل و سایر مخارج پرورش را پرداخت کند. در نتیجه کاهش قیمت تا یک نقطه ممکن است پذیرفتنی باشد، اما افت بیشتر می‌تواند پرورش دام را از نظر اقتصادی زیان‌ده کند.

همین تضاد بازار را در یک محدوده محدود نگه داشته است؛ مصرف‌کننده قدرت پذیرش قیمت بالاتر را ندارد و تولیدکننده نیز توان کاهش بیشتر نرخ را از دست می‌دهد.

تازه‌ترین آمار رسمی عرضه گوشت نیز نشان می‌دهد کمبود ناگهانی در سمت کشتارگاه‌ها دیده نمی‌شود. براساس گزارش مرکز آمار ایران، در اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۳۷ هزار و ۱۹۴ تن گوشت قرمز در کشتارگاه‌های رسمی کشور عرضه شد که نسبت به فروردین حدود ۱۰ درصد افزایش داشت. سهم گوشت گاو و گوساله از این مقدار ۲۱ هزار و ۱۴۹ تن یا ۵۶.۹ درصد و سهم گوسفند و بره ۱۲ هزار و ۷۰۲ تن یا ۳۴.۱ درصد بود. البته بخشی از کشتار دام سبک خارج از کشتارگاه‌های رسمی انجام می‌شود و در این آمار قرار نمی‌گیرد.

چرا کاهش قیمت دام به گوشت ارزان تبدیل نمی‌شود؟

یکی از پرسش‌های مهم مصرف‌کنندگان این است که اگر بازار دام زنده آرام یا حتی ارزان‌تر شده، چرا قیمت گوشت در فروشگاه‌ها به همان نسبت پایین نمی‌آید؟

قیمت دام تنها یکی از حلقه‌های زنجیره گوشت است. پس از خرید دام، هزینه کشتار، افت وزن لاشه، حمل‌ونقل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه سود حلقه‌های مختلف توزیع به قیمت اضافه می‌شود. گزارشی که امروز منتشر شده نیز به همین فاصله میان قیمت دام و قیمت نهایی گوشت اشاره کرده و واسطه‌ها و هزینه‌های توزیع را از عوامل اصلی کندشدن انتقال کاهش قیمت به مصرف‌کننده دانسته است.

به همین دلیل، ثابت‌ماندن یا کاهش جزئی دام زنده لزوماً به معنای ارزان‌شدن فوری گوشت در قصابی نیست. برای مصرف‌کننده، بخش مهم مسئله در حلقه‌های بعد از دامداری شکل می‌گیرد.

پیش‌بینی قیمت دام زنده؛ این آرامش چقدر دوام دارد؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از آغاز یک موج شدید صعودی یا نزولی نشان نمی‌دهند. قیمت گوسفند در سه استان مهم طی یک هفته عملاً ثابت بوده و تغییرات گوساله نیز کمتر از نیم درصد ثبت شده است. چنین رفتاری نشان می‌دهد بازار فعلاً در محدوده‌ای مشخص به تعادل رسیده است.

با این حال این تعادل شکننده است. افزایش ناگهانی هزینه خوراک دام، اختلال در تأمین نهاده، تغییر سیاست صادرات، کاهش یا افزایش عرضه و شکل‌گیری تقاضای مناسبتی می‌تواند بازار را از وضعیت فعلی خارج کند.

در سناریوی فعلی، محتمل‌ترین مسیر ادامه نوسان محدود قیمت‌هاست؛ یعنی گوسفند در حوالی کانال ۶۶۰ تا ۶۷۰ هزار تومان و گوساله در محدوده ۵۲۰ تا ۵۴۰ هزار تومان باقی بماند. این محدوده یک پیش‌بینی تحلیلی براساس قیمت‌های فعلی است، نه نرخ تضمین‌شده بازار.

در مجموع، آرامش امروز بازار دام زنده بیش از آنکه نشانه رفع مشکلات این صنعت باشد، حاصل قفل‌شدن دو نیروی متضاد است: هزینه بالای تولید که اجازه ارزانی بیشتر نمی‌دهد و قدرت خرید ضعیف که مانع گرانی تازه می‌شود. تا زمانی که یکی از این دو طرف معادله تغییر جدی نکند، احتمال ادامه همین سکون قیمتی بیشتر از وقوع جهش ناگهانی خواهد بود.