ترامپ وارد جنگ قدرت فیفا شد؛ حمایت تمامقد از اینفانتینو در اوج شورش سه کنفدراسیون
دونالد ترامپ در حساب خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال صریحاً از جانی اینفانتینو حمایت کرد و گفت فیفا اگر حتی به جایگزین کردن او فکر کند، «اشتباه بزرگی» مرتکب خواهد شد.
ترامپ اینفانتینو را «فوقالعاده» توصیف کرد و مدعی شد رئیس فیفا موفقترین جام جهانی تاریخ را برگزار کرده؛ آن هم به تعبیر او «چهار برابر» موفقتر از دورههای گذشته. رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شد بدون اینفانتینو، فیفا دیگر به همان سطح از موفقیت و سودآوری نخواهد رسید.
اما یک نکته باید در بازنشر این اظهارات روشن باشد: عدد «چهار برابر» ادعای ترامپ است. در منابع بررسیشده معیار مستقلی که ثابت کند جام جهانی ۲۰۲۶ دقیقاً چهار برابر دورههای گذشته موفقتر بوده، ارائه نشده است.
با این حال نمیتوان موفقیت تجاری جام جهانی ۲۰۲۶ را نادیده گرفت. خود اینفانتینو پیش از مسابقات از تقاضای بیسابقه برای بلیتها سخن گفته بود و جام جهانی ۴۸ تیمی نیز با تعداد مسابقات بسیار بیشتر از دورههای گذشته برگزار شد. اما تبدیل این موفقیتها به نسبت عددی «چهار برابر» نیازمند تعریف دقیق شاخص است.
اصل ماجرای فروش جام جهانی چه بود؟
یکی از مهمترین اصلاحات درباره این پرونده به عبارت «فروش سهام جام جهانی» مربوط میشود.
فیفا قصد نداشت مالکیت خود جام جهانی را به یک شرکت خصوصی بفروشد. طرح مورد بحث ایجاد یک ساختار تجاری با ارزشی حدود ۲۰ میلیارد دلار برای مدیریت بخشی از فعالیتهای تجاری و مسابقات فیفا بود که امکان واگذاری حداکثر ۲۰ درصد از آن به سرمایهگذاران خارجی را فراهم میکرد. برآوردها از جذب حدود ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه حکایت داشت.
مشکل اصلی مخالفان فقط خصوصیسازی نبود.
UEFA، AFC و CONCACAF معتقدند اینفانتینو بدون مشورت کافی با نهادهای عضو فیفا و با شیوهای بیش از حد متمرکز این پروژه را پیش برده است. آنها در نامه مشترک خود از «فریب»، ضعف جدی در قضاوت مدیریتی و نقض اعتماد میان فیفا و اعضایش سخن گفتهاند.
پس از شدت گرفتن اعتراضها، طرح کنار گذاشته شد و فیفا نیز بابت نحوه مدیریت ماجرا عذرخواهی کرد، اما بحران با لغو پروژه پایان نیافت.
برعکس، مخالفان اینفانتینو حالا میگویند مسئله دیگر خود قرارداد نیست؛ مسئله نحوه حکومتداری در فیفا است.
سه کنفدراسیون بزرگ علیه رئیس فیفا
اتحاد UEFA، AFC و CONCACAF مهمترین تحول سیاسی این پرونده است.
سه کنفدراسیون در نامه مشترک خود رفتار مدیریتی اینفانتینو در پرونده سرمایهگذاری خصوصی را بهشدت محکوم کردند و خواستار بررسی مستقل موضوع شدند. گزارشها همچنین از احتمال اقدامات شدیدتر، از جمله تحریم برخی رقابتهای فیفا، در صورت برطرف نشدن نگرانیهای مدیریتی خبر میدهند.
این ائتلاف از نظر جغرافیایی نیز کمسابقه است.
اروپا، آسیا و آمریکای شمالی و مرکزی سه بلوک بزرگ فوتبال جهان هستند و اتحاد آنها علیه رئیس فیفا میتواند فضای انتخابات آینده را کاملاً تغییر دهد.
با این حال، یک نکته حقوقی و سیاسی بسیار مهم وجود دارد: کنفدراسیونها مستقیماً رئیس فیفا را انتخاب نمیکنند؛ فدراسیونهای عضو در کنگره فیفا رأی میدهند.
بنابراین حتی اگر AFC یا UEFA موضع رسمی انتقادی داشته باشند، این به معنای تضمین رأی یکسان تمام فدراسیونهای عضو آنها نیست. همین موضوع سبب میشود محاسبه تعداد آرای واقعی علیه اینفانتینو بسیار پیچیدهتر از جمعکردن اعضای سه کنفدراسیون باشد. فیفا ۲۱۱ فدراسیون عضو دارد.
حتی فدراسیون فوتبال آمریکا هم کنار ترامپ نیست
یکی از عجیبترین ابعاد بحران، تفاوت موضع کاخ سفید و بخشی از ساختار رسمی فوتبال آمریکا است.
ترامپ از اینفانتینو حمایت تمامقد کرده، اما فدراسیون فوتبال آمریکا نیز در واکنش به بحران جاری بر ضرورت شفافیت، پاسخگویی و اصلاحات مدیریتی تأکید کرده است. این موضع به دیدگاه انتقادی CONCACAF نزدیکتر است تا حمایت بیقیدوشرط رئیسجمهور آمریکا.
این تضاد نشان میدهد حمایت ترامپ را نباید معادل حمایت «فوتبال آمریکا» از اینفانتینو دانست.
رئیسجمهور آمریکا یک متحد سیاسی و شخصی قدرتمند برای رئیس فیفا محسوب میشود، اما رأی در انتخابات FIFA به فدراسیون فوتبال آمریکا تعلق دارد، نه دولت ایالات متحده.
آیا اینفانتینو واقعاً از ترامپ برای حفظ شغلش کمک خواست؟
نیویورک پست هفته گذشته مدعی شد اینفانتینو پس از شکست پروژه تجاری به دنبال کمک دولت ترامپ برای حفظ موقعیت خود بوده و حتی صحبت از ملاقات با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، مطرح شده است.
فیفا این گزارش را بهشدت رد کرد و آن را «کاملاً ساختگی» دانست. وزارت خارجه آمریکا نیز گزارش مربوط به برنامه ملاقات با روبیو را تأیید نکرد.
بنابراین نمیتوان نوشت اینفانتینو ثابت شده که دست به دامان ترامپ شده است.
دقیقترین روایت این است که نیویورک پست چنین ادعایی را مطرح کرده، اما فیفا آن را رسماً تکذیب کرده است.
ترامپ حالا بدون توجه به صحت یا عدم صحت آن گزارش، شخصاً وارد میدان شده و حمایت علنیاش را اعلام کرده است.
چرا ارتباط ترامپ و اینفانتینو حساس شده است؟
روابط نزدیک این دو در سالهای اخیر بارها مورد توجه قرار گرفته است.
ترامپ و اینفانتینو در جریان برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ بارها در کنار یکدیگر دیده شدند و رابطه آنها حتی پیش از بحران اخیر نیز موضوع بحث رسانهها بود. ترامپ در ماه ژوئیه نیز گفته بود مستقیماً با اینفانتینو درباره یک تصمیم داوری در جام جهانی صحبت کرده است.
همین نزدیکی باعث شده مخالفان رئیس فیفا نسبت به ورود سیاست به تصمیمهای نهاد جهانی فوتبال حساستر شوند.
در پرونده فروش سهم تجاری نیز گزارشهایی درباره ارتباط برخی سرمایهگذاران بالقوه با چهرههای نزدیک به خانواده ترامپ منتشر شده است. این مسئله به افزایش حساسیت سیاسی پیرامون طرح کمک کرده، هرچند ترامپ گفته بود درباره پروژه فروش سهم با اینفانتینو صحبت نکرده است.
بنابراین باید میان ارتباط سیاسی نزدیک و اثبات مداخله در معامله تفاوت گذاشت.
اولی آشکار است؛ دومی محل اختلاف و تحقیق رسانهای است.
آیا اینفانتینو به تخلف اخلاقی محکوم شده است؟
در روزهای اخیر مجموعهای از اتهامها و انتقادهای مدیریتی علیه اینفانتینو مطرح شده، اما استفاده از عبارت «رسوایی اخلاقی اثباتشده» در شرایط فعلی دقیق نیست.
گزارشهای رسانهای ادعاهایی درباره نحوه مدیریت، پرداختهای گذشته و احتمال نقض اصول حکمرانی مطرح کردهاند و خود فیفا نیز گفته با یک «تلاش هماهنگ و مستمر» برای تضعیف رئیس سازمان مواجه است. اینفانتینو و فیفا بخشی از اتهامات را رد کردهاند.
تا این لحظه در منابع معتبر بررسیشده، حکم نهایی کمیته اخلاق فیفا که اینفانتینو را در پرونده جدید مجرم شناخته باشد، وجود ندارد.
پس بهتر است از عباراتی مانند «متهم شده»، «با انتقاد جدی روبهرو است» یا «پرونده مدیریتی او زیر سؤال رفته» استفاده شود، نه اینکه تخلف اخلاقی را واقعیتی قطعی معرفی کنیم.
آفریقا و آمریکای جنوبی هنوز کنار اینفانتینو هستند
با وجود شورش سه کنفدراسیون، رئیس فیفا کاملاً منزوی نشده است.
گزارش رویترز نشان میدهد اینفانتینو همچنان از حمایت قابل توجهی در میان فدراسیونهای عضو برخوردار است و بهویژه CAF و CONMEBOL در موضعی نزدیکتر به او قرار دارند. فدراسیون مکزیک و تعدادی از اعضای آسیایی نیز از جمله حامیان او معرفی شدهاند.
این تقسیمبندی اهمیت زیادی دارد.
اگر آفریقا و آمریکای جنوبی با اکثریت بالایی پشت اینفانتینو باقی بمانند و او بخشی از آرای آسیا و CONCACAF را نیز حفظ کند، حتی مخالفت شدید اروپا لزوماً برای برکناری او کافی نخواهد بود.
از طرف دیگر، اگر موج اعتراض از سطح کنفدراسیونها به فدراسیونهای ملی منتقل شود، انتخابات میتواند برای نخستین بار پس از سالها واقعاً رقابتی شود.
انتخابات اینفانتینو چه زمانی است؟
اینجا متن اولیه تقریباً درست است، اما میتوان تاریخ را دقیقتر کرد.
اینفانتینو در کنگره فیفا در آوریل امسال رسماً اعلام کرد برای یک دوره دیگر نامزد خواهد شد. انتخابات ریاست فیفا در ۱۸ مارس ۲۰۲۷ در رباط مراکش برگزار میشود.
بنابراین او حدود هفت ماه برای ترمیم روابطش با فدراسیونهای عضو فرصت دارد.
تا این لحظه هنوز رقیب نهایی و قطعی که بتواند ائتلاف مخالفان را پشت سر خود متحد کند مشخص نشده، هرچند نام چند مدیر ارشد فوتبال جهان در رسانهها مطرح شده است. رویترز نیز گزارش داده آینده رقابت تا حد زیادی به ظهور یک نامزد قابل اجماع بستگی دارد.
حمایت ترامپ چقدر میتواند اینفانتینو را نجات دهد؟
از نظر رسانهای، حمایت رئیسجمهور آمریکا بسیار قدرتمند است؛ از نظر انتخاباتی اما محدودیت دارد.
ترامپ رأی مستقیمی در کنگره FIFA ندارد. او میتواند فضای سیاسی، روابط و افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد، اما نهایتاً این فدراسیونهای عضو هستند که درباره رئیس بعدی تصمیم میگیرند.
حتی ممکن است حمایت بسیار سیاسی ترامپ برای اینفانتینو هزینه هم داشته باشد؛ زیرا مخالفان مدتهاست درباره استقلال و بیطرفی سیاسی فیفا سؤال مطرح میکنند.
از طرف دیگر، اینفانتینو میتواند روی یک استدلال قدرتمند حساب کند: جام جهانی ۲۰۲۶ از نظر مقیاس تجاری و توجه جهانی موفقیت بزرگی بود و او میتواند همین کارنامه را بهعنوان مهمترین دستاورد مدیریتی خود به رأیدهندگان عرضه کند.
جنگ واقعی تازه شروع شده است
بحران کنونی را نمیتوان صرفاً یک دعوای رسانهای دانست.
یک طرف جانی اینفانتینو، بخشی از ساختار FIFA، حامیانش در آفریقا و آمریکای جنوبی و حالا دونالد ترامپ قرار دارند.
طرف دیگر سه کنفدراسیون بزرگ UEFA، AFC و CONCACAF، تعدادی از فدراسیونهای ملی و منتقدانی هستند که میگویند شیوه تصمیمگیری در فیفا بیش از حد متمرکز شده است.
طرح فروش سهم تجاری کنار گذاشته شده، اما پیامد سیاسی آن باقی مانده است.
به همین دلیل حمایت ترامپ را نمیتوان پایان بحران دانست؛ شاید حتی آغاز مرحله سیاسیتر آن باشد.
اینفانتینو در ۱۸ مارس ۲۰۲۷ دوباره به رأی فدراسیونهای جهان نیاز دارد. تا آن روز سؤال اصلی این نیست که ترامپ از او حمایت میکند یا نه؛ سؤال این است که رئیس فیفا چند رأی از ۲۱۱ عضو را بعد از بزرگترین شورش مدیریتی دوران ریاستش همچنان در اختیار دارد.
اگر ائتلاف UEFA، AFC و CONCACAF بتواند یک نامزد واحد و قابل قبول برای سایر مناطق معرفی کند، اینفانتینو ممکن است برای نخستین بار با یک انتخابات واقعاً دشوار روبهرو شود. اما اگر مخالفان روی یک چهره مشترک توافق نکنند، حمایتهای پراکنده در آفریقا، آمریکای جنوبی و بخشهایی از آسیا میتواند برای بقای او تعیینکننده باشد.
پس پرونده فعلاً نه با نامه سه کنفدراسیون بسته شده و نه با حمایت ترامپ؛ نبرد اصلی در مسیر رباط و صندوق رأی مارس ۲۰۲۷ شکل خواهد گرفت.