بورس ۸۲ هزار واحد پرید اما ۱۵۹ سهم برگشتند؛ سه روز تعطیلی ترمز خریداران شد؟ / شنبه چه میشود؟
بازار سهام روز سهشنبه از همان دقایق نخست با برتری خریداران آغاز شد. شاخص کل که روز دوشنبه در محدوده ۵ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد بسته شده بود، امروز ۸۲ هزار و ۳۳۴ واحد دیگر رشد کرد و به ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار و ۵۱۱ واحد رسید؛ یعنی بازده روزانه حدود ۱.۴۶ درصد. شاخص کل هموزن نیز با افزایش ۱۷ هزار و ۷۴۷ واحدی معادل ۱.۱۲ درصد در ارتفاع یک میلیون و ۶۰۴ هزار و ۹۲۳ واحد ایستاد.
این همزمانی شاخص کل و هموزن مهم است؛ زیرا نشان میدهد صعود بازار فقط نتیجه رشد چند شرکت بزرگ و شاخصساز نبوده و بخش قابل توجهی از سهام کوچک و متوسط هم در حرکت افزایشی مشارکت داشتهاند.
شاخص کل به ۵.۷۳ میلیون رسید؛ صعود هنوز فراگیر است
یکی از نکات مثبت معاملات سهشنبه، فاصله نهچندان زیاد میان بازده شاخص کل و هموزن است.
شاخص ۳۰ شرکت بزرگ امروز حتی ۱.۸۵ درصد رشد کرد و شاخص ۵۰ شرکت فعالتر نیز ۱.۷۶ درصد افزایش داشت. شاخص صنعت هم ۱.۵ درصد بالا رفت. این اعداد نشان میدهد شرکتهای بزرگ نقش پررنگی در صعود داشتند، اما رشد هموزن ۱.۱۲ درصدی اجازه نمیدهد حرکت امروز را صرفاً «شاخصسازی» توصیف کنیم.
از سوی دیگر، بازار دوشنبه نیز روز بسیار قدرتمندی داشت؛ شاخص کل در آن روز ۹۴ هزار و ۲۱۳ واحد رشد کرده و به ۵ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد رسیده بود. ورود ۲.۸ همت پول حقیقی و برتری محسوس صفهای خرید نیز از ویژگیهای معاملات دوشنبه بود.
به این ترتیب، رشد سهشنبه ادامه یک موج چندروزه تقاضاست، نه یک جهش منفرد.
چرا از شدت رشد بورس کم شد؟
با وجود شروع قدرتمند، عرضهها در ادامه بازار بیشتر شد.
براساس دادههای مورد اشاره در گزارش اولیه، ۱۵۹ نماد که در بخشی از معاملات مثبت بودند، در ادامه به محدوده منفی رفتند. چنین رفتاری بعد از چند روز صعود متوالی لزوماً غیرعادی نیست.
سهامداری که طی چند جلسه اخیر بازده کوتاهمدت قابلتوجهی گرفته، در آستانه تعطیلی چندروزه دو انتخاب دارد: با موقعیت باز وارد تعطیلات شود و ریسک اخبار جدید را بپذیرد، یا بخشی از سهام خود را نقد کند.
امسال این موضوع حساستر است؛ زیرا بازار سرمایه ایران طی ماههای گذشته واکنش شدیدی به متغیرهای سیاسی و ژئوپلیتیک نشان داده و حتی سابقه یک توقف طولانی معاملات را پشت سر گذاشته است. بنابراین طبیعی است که بخشی از معاملهگران حاضر نباشند با تمام ظرفیت پرتفوی خود وارد یک تعطیلی چندروزه شوند.
فروش امروز از این منظر میتواند بیش از آنکه «فرار از بورس» باشد، کاهش ریسک کوتاهمدت تلقی شود.
بورس سه روز بسته میماند
چهارشنبه ۲۱ مرداد و پنجشنبه ۲۲ مرداد طبق تقویم رسمی تعطیل هستند و پس از آن جمعه قرار دارد؛ بنابراین بازار سهام پس از معاملات امروز سه روز متوالی فعالیت عادی نخواهد داشت و معاملات سهام از شنبه از سر گرفته میشود.
این فاصله زمانی اهمیت رفتار انتهای بازار سهشنبه را بیشتر میکند.
هر خبر سیاسی، اقتصادی یا ارزی که در سه روز تعطیلی منتشر شود، عملاً در قیمتهای سهام بازتاب پیدا نمیکند و واکنش معاملهگران بهصورت فشرده در ابتدای معاملات شنبه تخلیه خواهد شد.
در نتیجه افزایش عرضه در ساعات پایانی امروز را نمیتوان بدون درنظرگرفتن تقویم بازار تحلیل کرد.
چند نماد امروز مثبت بودند؟ اختلاف آمار از کجاست؟
در دادههای اولیه مورد استفاده این گزارش، ۶۴۰ نماد معادل حدود ۶۸ درصد بازار مثبت و ۲۸۲ نماد منفی گزارش شدهاند.
اما سامانه دیتابورس در جمعبندی بورس و فرابورس، ۵۲۳ نماد مثبت، ۲۰۵ نماد منفی و ۹ نماد بدون تغییر را نشان میدهد. همچنین ۳۲۴ صف خرید و ۳۶ صف فروش در این سامانه ثبت شده است.
این اختلاف الزاماً به معنی اشتباه یکی از منابع نیست. دادههای بازار میتوانند بر اساس دامنه داراییهای محاسبهشده متفاوت باشند؛ برای مثال برخی سامانهها حقتقدمها، صندوقها یا بازارهای بیشتری را در آمار نمادها وارد میکنند و برخی دیگر فقط مجموعه مشخصی از سهام بورس و فرابورس را لحاظ میکنند. زمان برداشت داده نیز روی تعداد صفها و وضعیت نمادها اثر دارد.
پیام مشترک هر دو آمار اما روشن است: تعداد نمادهای مثبت بهطور محسوسی از نمادهای منفی بیشتر بوده است.
پول حقیقی هنوز از بورس خارج نشده است
یکی از مهمترین متغیرهای معاملات امروز، جریان نقدینگی است.
در دادههای اولیه، ورود پول حقیقی به معاملات خرد حدود ۱.۷۷ همت اعلام شده است. دیتابورس با دامنه محاسباتی خود، خالص ورود پول حقیقی را ۲۳ هزار و ۶۳۶ میلیارد ریال، معادل حدود ۲.۳۶ همت ثبت کرده است.
فارغ از تفاوت عدد دقیق، جهت پول در هر دو داده مثبت است.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر افزایش عرضه امروز با خروج سنگین نقدینگی حقیقی همراه میشد، میتوانست نشانه جدیتری از تغییر رفتار بازار باشد. اما فعلاً پول حقیقی همچنان در سمت ورود قرار دارد.
دیتابورس همچنین ارزش معاملات خرد را حدود ۲۴.۱ همت ثبت کرده است. رقمهای بالاتر نزدیک ۳۴ همت که در برخی گزارشهای بازار دیده میشود، به دامنه گستردهتری از معاملات اشاره دارد؛ در نتیجه هنگام مقایسه ارزش معاملات باید مشخص باشد عدد مربوط به «معاملات خرد سهام» است یا کل بخشهای مورد محاسبه.
پول امروز کجا رفت؟
نقشه جریان نقدینگی پایان بازار نکات جالبی دارد.
براساس داده زنده دیتابورس، فرآوردههای نفتی با حدود ۶۹۹ میلیارد تومان، کانههای فلزی با حدود ۵۵۲ میلیارد تومان و گروه دارویی با حدود ۴۶۹ میلیارد تومان در صدر ورود پول حقیقی قرار گرفتند. پس از آنها بانکها نیز حدود ۲۴۸ میلیارد تومان ورود پول حقیقی ثبت کردند.
این داده، توجه دوباره معاملهگران به صنایع کالایی و دارویی را تأیید میکند.
در میان نمادها نیز «وتجارت» با حدود ۳۸۷ میلیارد تومان بیشترین ورود پول حقیقی ثبتشده در دیتابورس را داشت و پس از آن «ومعادن»، «شپنا» و «تیپیکو» قرار گرفتند.
در مقابل، گروههایی مانند غذایی، حملونقل، سیمان و انبوهسازی خروج پول حقیقی داشتند و در گروه خودرو نیز با وجود معاملات پرحجم، در جمعبندی دیتابورس خروج محدود نقدینگی ثبت شده است.
یعنی بازار دیگر صرفاً با موجی کور از خرید همه سهمها حرکت نمیکند و نشانههای چرخش نقدینگی میان صنایع بیشتر شده است.
داروییها دوباره زیر ذرهبین
بازگشت گروه دارویی به جمع مقصدهای اصلی پول حقیقی یکی از نکات قابل توجه بازار است.
اما ورود پول یکروزه برای اعلام آغاز یک روند صعودی جدید کافی نیست.
در یک روند سالم، افزایش قیمت باید با تداوم ارزش معاملات، گزارشهای بنیادی مناسب، رشد سودآوری شرکتها و استمرار ورود نقدینگی همراه شود. بنابراین داده امروز بیشتر یک «سیگنال توجه بازار» به داروییهاست تا تضمین شروع موج صعودی این صنعت.
همین قاعده درباره نمادهایی مانند توریل، ولتاژ و زفجر که در دادههای مورد اشاره در میان سرانههای خرید جذاب قرار گرفتهاند نیز صدق میکند. سرانه خرید بالا میتواند نشاندهنده حضور خریداران قدرتمند باشد، اما بهتنهایی جایگزین بررسی صورتهای مالی، ارزشگذاری و ریسک سهم نیست.
آیا چرخش ۱۵۹ نماد زنگ خطر است؟
در شرایط فعلی، هنوز نه.
بازاری که پس از چند روز رشد با افزایش عرضه روبهرو میشود، میتواند در حال انجام یک اصلاح درونروزی طبیعی باشد. نکته تعیینکننده این است که این عرضهها در جلسه معاملاتی بعدی به خروج گسترده پول و افزایش صفهای فروش تبدیل شوند یا دوباره توسط خریداران جذب شوند.
آمار پایان امروز هنوز به نفع خریداران است: شاخص کل ۱.۴۶ درصد و هموزن ۱.۱۲ درصد رشد کردهاند، بیش از ۳۰۰ نماد در یک منبع معتبر صف خرید داشتهاند و جریان پول حقیقی نیز مثبت باقی مانده است.
بنابراین فعلاً چرخش بخشی از نمادها بیشتر به شناسایی سود و احتیاط قبل از تعطیلات شباهت دارد تا تأیید آغاز یک موج نزولی.
پیشبینی بورس شنبه ۲۴ مرداد
بازار شنبه بهشدت به اخباری وابسته خواهد بود که طی سه روز تعطیلی منتشر میشود.
اگر فضای سیاسی بدون شوک تازه باقی بماند و بازار ارز نیز وارد جهش غیرمنتظره نشود، ورود پول چند روز اخیر و تعداد بالای صفهای خرید میتواند تقاضا را در شروع شنبه حفظ کند. معاملات دوشنبه نیز نشان داده بود که پس از عرضههای مقطعی، خریداران توان بازگشت به بازار را دارند.
در مقابل، انتشار یک خبر سیاسی منفی میتواند باعث شود کسانی که امروز ریسک تعطیلات را پذیرفتهاند، شنبه با عرضه بیشتری وارد بازار شوند.
برای همین مهمترین شاخص شنبه فقط عدد شاخص کل نیست؛ ارزش معاملات خرد، ورود یا خروج پول حقیقی و تعداد سهمهایی که از مثبت به منفی تغییر مسیر میدهند، تصویر دقیقتری از قدرت روند خواهند داد.
بورس هنوز صعودی است؛ اما هیجان اولیه کمتر شده
جمعبندی معاملات ۲۰ مرداد یک تصویر دووجهی دارد.
در سمت مثبت، شاخص کل به ۵ میلیون و ۷۳۶ هزار واحد رسیده، هموزن نیز همزمان رشد کرده، جریان پول حقیقی مثبت مانده و تعداد نمادهای سبز همچنان بر قرمزها برتری دارد.
در سوی دیگر، عقبنشینی تعدادی از سهمها از سقف روز و چرخش ۱۵۹ نماد از مثبت به منفی نشان میدهد معاملهگران دیگر مانند ابتدای موج صعودی بدون ملاحظه خرید نمیکنند.
این اتفاق الزاماً خبر بدی نیست. ورود بازار از فاز صفهای خرید فراگیر به مرحلهای که سرمایهگذار میان صنایع و شرکتها انتخاب میکند، میتواند نشانه بلوغ بیشتر حرکت باشد؛ البته به شرط آنکه ارزش معاملات و ورود پول در جلسات بعدی حفظ شود.
بنابراین فعلاً نمیتوان گفت بورس به نقطه پایان صعود رسیده است، همانطور که رشد ۸۲ هزار واحدی امروز نیز تضمین نمیکند شنبه دوباره یک روز سبز پرقدرت رقم بخورد.
بازار با شاخص ۵.۷۳ میلیونی وارد تعطیلات شد؛ اما آزمون واقعی زمانی آغاز میشود که شنبه مشخص شود خریداران بعد از سه روز فاصله همچنان پشت صفها ایستادهاند یا احتیاط سهشنبه به موج بزرگتری از عرضه تبدیل شده است.