پرسپولیس با ۱۱ خرید پوست انداخت؛ پشت پرده پروژه «پرسپولیس نوین» و بند فسخ‌های میلیون‌دلاری

طبق تازه‌ترین گزارش منتشرشده در روز ۲۲ مرداد، پرسپولیس با احتساب دانیال ایری تاکنون ۱۱ بازیکن در نقل‌وانتقالات تابستانی جذب کرده است؛ آماری که این پنجره را به یکی از شلوغ‌ترین دوره‌های نقل‌وانتقالاتی سرخ‌پوشان تبدیل می‌کند.

پویا پورعلی، مهدی تیکدری، ابوالفضل جلالی، مجید عیدی، محمدمهدی زارع، محمدمهدی محبی، پوریا شهرآبادی، کوروش اژدهاکش، دانیال ایری، پوریا لطیفی‌فر و امیرحسین طاهری نفراتی هستند که در فهرست خریدهای تابستانی قرار گرفته‌اند. باشگاه پیش‌تر پیوستن شهرآبادی با قرارداد چهار ساله و جلالی با قرارداد دو ساله را رسماً اعلام کرده بود و قرارداد لطیفی‌فر نیز چهار ساله عنوان شده است.

نکته قابل توجه به سن خریدها مربوط می‌شود. براساس سن‌هایی که در گزارش تسنیم برای این ۱۱ بازیکن درج شده، متوسط سن خریدهای جدید پرسپولیس حدود ۲۴.۶ سال است؛ عددی که تصویر واضحی از جهت‌گیری نقل‌وانتقالاتی باشگاه ارائه می‌دهد.

فرمول جدید پرسپولیس؛ پول رضایت‌نامه برای بازیکن جوان

یکی از مهم‌ترین سیاست‌های این پنجره، محدودکردن پرداخت پول رضایت‌نامه به بازیکنان جوان بوده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که پرسپولیس ترجیح داده برای فوتبالیست‌های کم‌سن‌تر هزینه انتقال پرداخت کند تا در صورت موفقیت آنها، هم چند فصل از توان فنی بازیکن استفاده کند و هم امکان فروش آینده وجود داشته باشد.

نمونه روشن این سیاست، محمدمهدی زارع و پوریا شهرآبادی هستند. ورزش سه گزارش کرده پرسپولیس برای انتقال زارع از اخمت گروژنی ۹۰۰ هزار دلار رضایت‌نامه در نظر گرفته و قراردادی چهار ساله با او بسته است. برای شهرآبادی نیز قراردادی چهار ساله امضا شده و باشگاه پرسپولیس رقم فسخ او را ۱.۷ میلیون دلار تعیین کرده است.

درباره این سیاست البته یک استثنا وجود دارد. محمدمهدی محبی در زمان انتقال ۲۶ سال داشت و ایسنا گزارش کرده قرارداد او سه‌ساله است و حدود ۳۰۰ هزار دلار نیز برای رضایت‌نامه‌اش پرداخت شده است. بنابراین نمی‌توان گفت تمام خریدهایی که بابت آنها رضایت‌نامه پرداخت شده الزاماً قرارداد چهار یا پنج‌ساله دارند؛ محبی یکی از استثناهای مهم این الگوست.

بند فسخ‌های میلیون‌دلاری؛ پرسپولیس راه خروج آسان را بست

وجه دوم پروژه جدید، نوع قراردادهاست. پرسپولیس نمی‌خواهد بازیکن جوانی را با هزینه قابل توجه جذب کند و یک یا دو فصل بعد با رقمی پایین از دست بدهد. به همین دلیل بندهای فسخ سنگینی در برخی قراردادها قرار گرفته است.

طبق گزارش تسنیم، بند فسخ پوریا شهرآبادی ۱.۷ میلیون دلار، محمدمهدی زارع ۱.۸ میلیون دلار و دانیال ایری ۲.۵ میلیون دلار تعیین شده است.

در مورد زارع، گزارش دیگری نیز بند فسخ ۱.۸ میلیون دلاری را تأیید می‌کند. این رقم دقیقاً دو برابر رضایت‌نامه ۹۰۰ هزار دلاری گزارش‌شده برای انتقال اوست.

این شیوه از منظر اقتصادی یک منطق مشخص دارد: اگر بازیکن جوان به تیم ملی برسد یا پیشنهاد خارجی دریافت کند، باشگاه می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاری اولیه خود را از محل انتقال بعدی جبران کند. اما سوی دیگر ماجرا نیز مهم است؛ قرارداد بلندمدت فقط زمانی دارایی محسوب می‌شود که بازیکن در زمین پیشرفت کند. در غیر این صورت، باشگاه با بازیکنی چندساله و هزینه‌ای ثابت مواجه خواهد شد که شاید بازار مناسبی برای فروش نداشته باشد.

دانیال ایری؛ نماد پرریسک پروژه جدید پرسپولیس

شاید مهم‌ترین نمونه سیاست جدید سرخ‌پوشان دانیال ایری باشد. این مدافع جوان در گزارش‌های تازه یکی از گران‌ترین سرمایه‌گذاری‌های پنجره تابستانی معرفی شده و قرارداد او پنج‌ساله در نظر گرفته شده است. ورزش سه رقم ۱۹۰ میلیارد تومان را به‌عنوان مبلغ مورد گزارش برای رضایت‌نامه ایری مطرح کرده، هرچند این عدد از سوی باشگاه به‌عنوان رقم رسمی قرارداد اعلام نشده و باید در همین حد مورد توجه قرار گیرد.

برای پرسپولیس، منطق چنین قراردادی روشن است: پرداخت هزینه زیاد برای بازیکنی جوان که قابلیت حضور چندساله در خط دفاع و سپس انتقال به فوتبال خارج از کشور داشته باشد.

اما موفقیت این مدل کاملاً وابسته به پیشرفت بازیکن است. فشار حضور در پرسپولیس، رقابت برای ترکیب اصلی و توقع نتیجه فوری، با محیط باشگاه‌های کم‌فشارتر متفاوت است. استعداد جوان وقتی ارزش اقتصادی پیدا می‌کند که فرصت بازی و مسیر رشد مناسبی نیز داشته باشد.

پرسپولیس دیگر سراغ بازیکنان بالای ۳۰ سال نرفت

سیاست دوم باشگاه کاهش میانگین سنی بوده است. در گزارش تازه نقل‌وانتقالات پرسپولیس آمده که باشگاه از خرید بازیکنان بالای ۳۰ سال خودداری کرده و برای گروه سنی ۲۵ تا ۳۰ سال نیز سراغ نفراتی رفته که بازیکن آزاد بوده‌اند.

پویا پورعلی، مهدی تیکدری، ابوالفضل جلالی و مجید عیدی در همین گروه قرار می‌گیرند. پرسپولیس برای جذب آنها ملزم به پرداخت رضایت‌نامه به باشگاه قبلی نبوده است.

اثر این سیاست پیش‌تر نیز در آمار فهرست تیم دیده شده بود. در اواخر تیر، میانگین سنی فهرست بزرگسالان پرسپولیس حدود ۲۹.۸ سال گزارش شد و با احتساب بازیکنان جوان و امید حاضر در تیم، میانگین کل مجموعه به حوالی ۲۵ سال می‌رسید. این در حالی است که پرسپولیس طی سال‌های گذشته بارها با فهرستی مسن‌تر و کمبود جای خالی در لیست بزرگسالان مواجه شده بود.

پروژه افزایش قد؛ راه‌حل تارتار برای ضربات ایستگاهی؟

بخش دیگری از طراحی تیم جدید به فیزیک بازیکنان مربوط می‌شود. طبق گزارش تسنیم، یکی از مشکلات مورد توجه کادر فنی گل‌خوردن روی ضربات ایستگاهی بوده و پرسپولیس در انتخاب نفرات جدید به قد و توانایی بازی هوایی نیز توجه داشته است. همین منبع ادعا کرده میانگین قدی تیم جدید حدود ۸ تا ۱۰ سانتی‌متر بیشتر شده است.

این عدد بسیار قابل توجه است و باید با احتیاط با آن برخورد کرد؛ زیرا تاکنون جدول رسمی محاسبه قد تمام بازیکنان فصل گذشته و فصل جدید از سوی باشگاه منتشر نشده و روش محاسبه افزایش ۸ تا ۱۰ سانتی‌متری نیز در گزارش توضیح داده نشده است. بنابراین اصل توجه تارتار به قدرت هوایی را می‌توان بخشی از سیاست نقل‌وانتقالاتی دانست، اما رقم دقیق افزایش میانگین قد هنوز نیازمند داده رسمی است.

در فوتبال ایران که تعداد زیادی از موقعیت‌ها از کرنر، ضربات آزاد و ارسال‌های مستقیم شکل می‌گیرد، حضور مدافعان و هافبک‌های بلندقد می‌تواند هم در دفاع و هم هنگام ضربات ایستگاهی هجومی مزیت ایجاد کند.

۱۱ خرید به معنی ۱۱ بازیکن جدید در ترکیب نیست

نکته‌ای که در تحلیل این پنجره نباید نادیده گرفته شود، تفاوت میان «خرید برای آینده» و «خرید برای ترکیب اصلی» است. تازه‌ترین نمونه کوروش اژدهاکش است. این بازیکن جوان تنها چند روز پس از عقد قرارداد بلندمدت با پرسپولیس، برای کسب فرصت بازی بیشتر به‌صورت قرضی راهی نساجی شد.

این تصمیم نشان می‌دهد مدیران باشگاه بخشی از ۱۱ خرید را نه برای استفاده فوری، بلکه به‌عنوان سرمایه انسانی چندساله در نظر گرفته‌اند. اگر این بازیکنان در تیم‌های قرضی بازی کنند و پیشرفت داشته باشند، پرسپولیس می‌تواند در فصل‌های بعد بدون هزینه انتقال آنها را به فهرست خود برگرداند.

خرید دوازدهم هم در راه است؟

به نظر می‌رسد پرونده نقل‌وانتقالات پرسپولیس هنوز کاملاً بسته نشده است. گزارش‌های تازه از درخواست مهدی تارتار برای تقویت حداقل یک یا دو پست دیگر، به‌ویژه خط میانی و دفاع چپ حکایت دارند. بنابراین احتمال دارد تعداد خریدهای تابستانی از عدد ۱۱ نیز عبور کند.

سرخ‌پوشان روز شنبه ۲۴ مرداد در نخستین مسابقه لیگ جدید میهمان شمس‌آذر قزوین خواهند بود و از آن زمان، پروژه‌ای که طی چند هفته با قراردادهای بلندمدت و هزینه‌های قابل توجه ساخته شده، وارد مرحله واقعی ارزیابی می‌شود. برنامه این مسابقه از سوی باشگاه پرسپولیس نیز اعلام شده است.

در نهایت، پرسپولیس نوین را نمی‌توان فقط با تعداد خریدها موفق دانست. باشگاه از نظر مدیریتی یک تغییر مسیر مشخص انجام داده است: سن پایین‌تر، قرارداد طولانی‌تر، بند فسخ سنگین‌تر و تأکید بیشتر بر ویژگی‌های فیزیکی. این مدل در صورت درخشش چند بازیکن جوان می‌تواند هم تیم را برای چند فصل بیمه کند و هم درآمد نقل‌وانتقالاتی ایجاد کند؛ اما اگر خریدهای جوان زیر فشار پیراهن پرسپولیس نتوانند رشد مورد انتظار را داشته باشند، قراردادهای طولانی به تعهدی پرهزینه تبدیل خواهند شد. پاسخ اصلی نه در روز امضای قرارداد، بلکه از آغاز لیگ و در مسابقات بزرگ مشخص می‌شود.