زمان کشت چمن ورزشگاه آزادی مشخص شد؛ دنیامالی: دولت برای باشگاه‌ها ورزشگاه نمی‌سازد

تازه‌ترین خبر درباره ورزشگاه آزادی مستقیماً به زمین مسابقه مربوط است؛ بخشی که قرار است پس از عملیات گسترده عمرانی مجموعه کاملاً نوسازی شود.

دنیامالی در حاشیه بازدید از اردوی تیم ملی ووشو گفت عملیات زیرسازی زمین انجام شده و سیستم‌های زهکشی و گرم‌کننده زمین نیز در پروژه جدید در نظر گرفته شده‌اند. به گفته او نوع خاک مورد نیاز تهیه شده و آماده‌سازی سطح زمین با دقت بالا ادامه دارد تا پس از پایان این مرحله، کشت چمن آغاز شود.

برنامه اعلام‌شده این است که کشت در شهریورماه شروع شود. وزیر ورزش ابراز امیدواری کرده در نهایت ورزشگاهی مناسب برای استفاده تیم ملی و تیم‌های تهرانی آماده شود.

اما «شروع کشت در شهریور» را نباید با «بازگشایی ورزشگاه در شهریور» اشتباه گرفت. در سخنان امروز هیچ تاریخی برای اولین مسابقه رسمی پس از بازسازی اعلام نشده است.

آزادی دقیقاً چه زمانی آماده می‌شود؟

این همچنان مهم‌ترین پرسش هواداران استقلال، پرسپولیس و تیم ملی است.

دنیامالی امروز گفت «عمده بحث» بازسازی آزادی تقریباً تمام شده، اما از تاریخ مشخص تحویل ورزشگاه نام نبرد.

از سوی دیگر، آخرین زمان‌بندی رسمی روشن از سوی شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی به پاییز ۱۴۰۴ برمی‌گردد. محمدعلی ثابت‌قدم، مدیرعامل این شرکت، آن زمان گفته بود موعد قراردادی پایان پروژه، پایان سال ۱۴۰۵ است، هرچند مجموعه تلاش می‌کند عملیات زودتر تمام شود. او همچنین تأکید کرده بود تا زمانی که عملیات اصلی بازسازی در جریان است، مسابقه‌ای در ورزشگاه برگزار نخواهد شد.

بنابراین در شرایط فعلی سه گزاره را باید از هم جدا کرد:

عملیات سازه‌ای عمده به گفته وزیر به مراحل پایانی رسیده، کشت چمن قرار است از شهریور آغاز شود، اما زمان قطعی بازگشت آزادی به چرخه میزبانی هنوز اعلام نشده است.

این تفکیک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در ماه‌های گذشته بارها زمان‌های مختلفی برای بازگشت تیم‌های تهرانی به آزادی مطرح شده، اما برنامه بازسازی تغییر کرده است.

چرا بازسازی آزادی این‌قدر طول کشید؟

دنیامالی یکی از دلایل طولانی شدن پروژه را وضعیت سازه قدیمی ورزشگاه عنوان کرد.

به گفته او، مطالعات قبلی نشان داده بود ورزشگاه به مقاوم‌سازی و شمع‌ریزی نیاز دارد. با پیش رفتن پروژه، سازه دوباره طراحی شده و تعداد زیادی شمع کمکی برای تقویت آن اجرا شده است. وزیر ورزش همچنین دشواری کار در فضای محدود داخل سازه موجود را از عوامل پیچیدگی عملیات دانسته است.

این توضیح با گزارش قبلی شرکت توسعه اماکن نیز همخوانی دارد. مدیرعامل این شرکت در آبان ۱۴۰۴ گفته بود مسائل مربوط به استحکام سازه از دلایل اصلی ضرورت بازسازی بوده و هم‌زمان روی سکوها، برق، عایق‌کاری، بتن و مقاوم‌سازی بخش‌های مختلف کار می‌شود. در آن زمان صدها نیروی اجرایی در پروژه فعالیت می‌کردند.

به همین دلیل پروژه آزادی صرفاً تعویض صندلی یا ترمیم ظاهر ورزشگاه نبوده و بخشی از کار به زیرساخت سازه‌ای آن مربوط شده است.

VAR و میکسدزون جدید در ورزشگاه آزادی

وزیر ورزش یک تغییر دیگر را نیز برجسته کرد: بازطراحی فضاهای پشتیبانی ورزشگاه براساس استانداردهای جدید مسابقات بین‌المللی.

او گفت فضاهای لازم برای VAR، میکسدزون و سایر بخش‌های پشتیبانی در جریان بازسازی ایجاد شده‌اند و پروژه براساس مقررات مورد نظر فیفا و AFC پیش رفته است.

کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز برای سال ۲۰۲۶ نسخه جدید مقررات ورزشگاه‌های خود را منتشر کرده که چارچوب الزامات ورزشگاه‌های میزبان مسابقات AFC را تعیین می‌کند.

این مسئله برای آزادی مهم است؛ ورزشگاهی که پس از بازگشایی باید نه‌تنها میزبان لیگ برتر، بلکه توانایی برگزاری مسابقات تیم ملی و رقابت‌های بین‌المللی را نیز داشته باشد.

بنابراین بازسازی فضاهای پشت صحنه، اتاق‌های فنی و زیرساخت داوری و رسانه‌ای به اندازه نوسازی سکوها و چمن اهمیت پیدا کرده است.

دنیامالی: برای استقلال و پرسپولیس ورزشگاه نمی‌سازیم

بخش جنجالی‌تر صحبت‌های وزیر ورزش اما درباره درخواست باشگاه‌ها برای داشتن ورزشگاه اختصاصی بود.

دنیامالی گفت از نگاه وزارت ورزش، دولت وظیفه‌ای برای ساخت ورزشگاه اختصاصی برای باشگاه‌های فوتبال ندارد. او به گردش مالی فوتبال اشاره کرد و معتقد بود خود باشگاه‌ها نیز باید در حوزه زیرساخت مسئولیت بیشتری بپذیرند.

این اظهارنظر در شرایطی مطرح شده که استقلال و پرسپولیس در سال‌های اخیر بارها با مشکل محل میزبانی مواجه شده‌اند و تعطیلی آزادی فشار بیشتری بر سایر ورزشگاه‌های تهران وارد کرده است.

موضع وزیر را البته باید به‌عنوان سیاست اعلام‌شده دولت خواند؛ نه حکمی درباره اینکه باشگاه‌های نیمه‌دولتی یا خصوصی در آینده تحت هیچ شرایطی از امکانات عمومی استفاده نخواهند کرد. خود دنیامالی نیز در ادامه گفته وظیفه وزارتخانه حمایت و همراهی با باشگاه‌ها، به‌ویژه باشگاه‌های خصوصی، است.

چرا دولت سراغ یک ورزشگاه عظیم دیگر نمی‌رود؟

دنیامالی همچنین گفت در شرایط فعلی ساخت ورزشگاه‌های بسیار بزرگ از نظر اقتصادی در اولویت دولت نیست و ظرفیت حدود ۴۰ هزار نفر را نمونه‌ای اقتصادی‌تر توصیف کرد. او صریحاً اعلام کرد با توجه به محدودیت منابع، ساخت ورزشگاه تازه فعلاً در دستور کار دولت قرار ندارد.

این بخش را نیز باید از یک ادعای جهانی قطعی جدا کرد. اینکه ظرفیت بهینه یک ورزشگاه ۳۰، ۴۰، ۶۰ یا ۸۰ هزار نفر باشد، به شهر، میزان تقاضا، مدل درآمدی، حمل‌ونقل و نوع مسابقاتی که ورزشگاه میزبانی می‌کند بستگی دارد.

اما از منظر سیاست فعلی وزارت ورزش، پیام روشن است: اولویت دولت تکمیل و احیای زیرساخت‌های موجود، از جمله آزادی، است نه شروع یک پروژه دولتی بزرگ دیگر برای فوتبال تهران.

ورزشگاه ۴۰ هزار نفری شهرداری تهران چه شد؟

دنیامالی در همین صحبت‌ها به پروژه شهرداری تهران اشاره کرد و گفت مدیریت شهری در تلاش است یک ورزشگاه حدود ۴۰ هزار نفری احداث کند؛ پروژه‌ای که به اعتقاد او می‌تواند بخشی از مشکل فوتبال پایتخت را حل کند.

اصل برنامه شهرداری برای ساخت ورزشگاهی جدید نیز پیش‌تر مطرح شده است. شهردار تهران در برنامه‌های سال ۱۴۰۵ از ساخت ورزشگاه برای توسعه جدید تهران سخن گفته و مطالعات یک مجموعه ورزشی بزرگ در جنوب‌شرق پایتخت نیز انجام شده است.

با این حال، گزارش‌های همین هفته نشان می‌دهد این پروژه با وجود انجام مطالعات و جانمایی، هنوز در مرحله‌ای نیست که بتوان زمان افتتاح مشخصی برای آن تعیین کرد.

یک نکته نیز باید مورد توجه قرار گیرد: این پروژه شهرداری را نباید بدون سند با طرح قدیمی «آزادی ۲» یکی دانست. درباره ورزشگاه‌های جدید تهران در سال‌های مختلف پروژه‌ها و محل‌های متفاوتی مطرح شده‌اند.

شفافیت قراردادها؛ مطالبه دیگر وزیر از فوتبال

صحبت‌های دنیامالی فقط به ورزشگاه محدود نبود.

او بار دیگر بر شفاف شدن هزینه باشگاه‌ها تأکید کرد و گفت قرارداد بازیکنان و مربیان باید در سامانه مربوط ثبت شود تا مشخص باشد هر باشگاه چه میزان برای فوتبال هزینه کرده و نتیجه این مخارج چه بوده است.

این موضع به بحث قدیمی سقف بودجه، قراردادهای جانبی و تفاوت ارقام رسمی با هزینه واقعی باشگاه‌ها بازمی‌گردد. از نگاه وزیر، بالا بودن گردش مالی فوتبال باعث می‌شود باشگاه‌ها نتوانند همه مسئولیت زیرساختی خود را متوجه دولت بدانند.

در واقع دو پیام صحبت‌های امروز در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند: دولت می‌خواهد هزینه‌کرد باشگاه‌ها شفاف‌تر شود و هم‌زمان نمی‌خواهد تعهد جدیدی برای ساخت ورزشگاه اختصاصی آنها بپذیرد.

«۱۵ ماه جنگ» و محدودیت منابع

دنیامالی در دفاع از روند بازسازی آزادی همچنین گفت کشور در ۱۵ ماه گذشته در شرایط جنگی قرار داشته و منابع محدود بوده است. این بخش از سخنان او در پاسخ به انتقادها از زمان طولانی پروژه مطرح شد.

از نظر خبری، بهتر است این گزاره دقیقاً به‌عنوان استدلال وزیر درباره محدودیت منابع و شرایط اجرای پروژه بازتاب داده شود؛ زیرا ارزیابی اینکه چه میزان از تأخیر پروژه مستقیماً ناشی از شرایط جنگی، بودجه، طراحی، پیمانکار یا مسائل فنی بوده، نیازمند اطلاعات مالی و اجرایی جزئی‌تری است.

جمع‌بندی؛ آزادی به مرحله چمن رسید، اما تاریخ بازگشت هنوز مبهم است

تازه‌ترین اظهارات وزیر ورزش یک خبر مثبت مشخص برای فوتبال تهران دارد: عملیات اصلی سازه‌ای آزادی به گفته او تا حد زیادی پیش رفته و کشت چمن جدید از شهریورماه آغاز می‌شود. زیرسازی، زهکشی، سیستم گرم‌کننده، خاک زمین و فضاهای پشتیبانی جدید از جمله VAR و میکسدزون نیز در پروژه جدید در نظر گرفته شده‌اند.

اما برخلاف برداشت احتمالی از این خبر، هنوز نمی‌توان گفت ورزشگاه آزادی در شهریور آماده برگزاری مسابقه خواهد بود. وزیر هیچ تاریخ مشخصی برای بازگشایی نداده و آخرین موعد قراردادی اعلام‌شده از سوی شرکت توسعه اماکن، پایان سال ۱۴۰۵ بوده است.

در سوی دیگر، دنیامالی مسیر سیاست زیرساختی دولت را نیز روشن کرده است: فعلاً ساخت ورزشگاه جدید برای باشگاه‌ها در دستور کار دولت نیست و وزارت ورزش بیشتر روی تکمیل آزادی و استفاده از ظرفیت باشگاه‌ها و مدیریت شهری حساب می‌کند.

شهرداری تهران نیز پروژه‌ای برای ورزشگاه جدید در دست مطالعه و پیگیری دارد، اما آن پروژه هنوز جایگزینی فوری برای آزادی نیست.

بنابراین برای استقلال، پرسپولیس و تیم ملی، مهم‌ترین سؤال همچنان بی‌پاسخ مانده است: کشت چمن از شهریور آغاز می‌شود؛ اما اولین سوت مسابقه در آزادی چه زمانی به صدا درخواهد آمد؟