واگذاری استقلال تکذیب شد؛ اما شایعه فروش از کجا آمد؟ پشت پرده اختلاف بر سر تیم‌های غیرفوتبالی

موج تازه شایعات پس از گسترش فعالیت استقلال در رشته‌های مختلف ورزشی شکل گرفت. روایت منتشرشده این بود که مدیران هلدینگ خلیج فارس از هزینه‌های ایجادشده در بخش‌های غیرفوتبالی ناراضی شده‌اند و به همین دلیل احتمال خروج از مالکیت استقلال را بررسی می‌کنند.

فتاحی امروز این ارتباط را صریحاً رد کرد. او تأکید کرد اولویت اصلی باشگاه همچنان تیم فوتبال بزرگسالان است، اما استقلال به‌عنوان یک باشگاه بزرگ می‌تواند مانند مجموعه‌هایی نظیر سپاهان در رشته‌های دیگر نیز تیمداری کند. رئیس سازمان فوتبال استقلال همچنین گفت بحثی درباره تداخل این برنامه‌ها وجود ندارد و ادعای واگذاری باشگاه از سوی هلدینگ صحت ندارد.

بخش دیگری از سخنان فتاحی درباره وضعیت مالی تیم فوتبال بود. به گفته او، پیش‌پرداخت بازیکنان استقلال پیش از انجام نخستین مسابقه فصل پرداخت شده است؛ موضوعی که مدیران باشگاه طی روزهای گذشته نیز برای رد شایعه کاهش یا قطع حمایت مالی هلدینگ روی آن تأکید کرده‌اند.

یک اصلاح مهم؛ ماجرای فروش استقلال فقط «شیطنت مجازی» نبود

اینجا باید میان دو ادعای متفاوت تفکیک کرد.

ادعای اول این است که هلدینگ خلیج فارس به دلیل هزینه تیم‌های غیرفوتبالی تصمیم گرفته استقلال را رها کند. برای این ادعا تا این لحظه سند معتبر و مستقلی منتشر نشده و فتاحی نیز آن را تکذیب کرده است.

اما ادعای دوم درباره اصل مذاکره برای ورود مالک یا سرمایه‌گذار خصوصی است. این بخش منشأ رسمی دارد.

حسین حسین‌زاده، رئیس هیأت‌مدیره هلدینگ خلیج فارس، شامگاه ۱۹ مرداد در پیامی اعلام کرد موضوع ورود بخش خصوصی و خرید استقلال با جدیت بیشتری پیگیری شده و حتی گفت‌وگوهایی با چند بنگاه اقتصادی و برخی هواداران ثروتمند استقلال در خارج از کشور صورت گرفته است. او این مسیر را راهی برای رسیدن باشگاه به استقلال اقتصادی و مدیریت حرفه‌ای‌تر معرفی کرد.

بنابراین اصل بحث درباره تغییر در ساختار سهامداری استقلال ساخته شبکه‌های اجتماعی نبود؛ چیزی که بعداً تغییر کرد، تفسیر دامنه این واگذاری بود.

فروش کامل استقلال منتفی شد؛ ۱۵ تا ۲۰ درصد همچنان ممکن است

یک روز بعد، حسین‌زاده توضیح دقیق‌تری ارائه کرد و گفت هیچ تصمیمی برای واگذاری مالکیت استقلال گرفته نشده و هلدینگ خلیج فارس مالک باشگاه باقی می‌ماند.

اما او در همان توضیحات یک در را کاملاً نبست: اگر پیشنهاد مناسبی ارائه شود، امکان تغییر یکی از سهامداران عمده و ورود سرمایه‌گذار جدید در محدوده ۱۵ تا ۲۰ درصد سهام مالکیتی وجود دارد. براساس این روایت، استقلال پنج سهامدار عمده دارد و آنچه در حال بررسی است می‌تواند جابه‌جایی بخشی از سهام یکی از اعضای کنسرسیوم باشد، نه خروج کامل هلدینگ.

علی تاجرنیا، رئیس هیأت‌مدیره و سرپرست مدیرعاملی استقلال، نیز پس از این توضیحات اعلام کرد هلدینگ خلیج فارس همچنان مالک استقلال است و حمایت از باشگاه ادامه خواهد داشت.

در نتیجه، دقیق‌ترین توصیف وضعیت فعلی این است:

واگذاری کامل استقلال در دستور کار اعلام‌شده فعلی نیست؛ اما امکان ورود یک سرمایه‌گذار تازه از طریق خرید بخشی از سهام همچنان منتفی نشده است.

چرا تشکیل تیم‌های غیرفوتبالی ناگهان خبرساز شد؟

نکته جالب این است که چندرشته‌ای شدن استقلال اتفاق همین چند روز گذشته نیست.

باشگاه استقلال در سال ۱۴۰۴ اعلام کرده بود بیش از ۲۰ تیم و آکادمی ورزشی در بخش مردان و زنان راه‌اندازی کرده است. فعالیت‌هایی در بسکتبال، هندبال، کشتی، فوتسال، والیبال و رشته‌های دیگر نیز در طول فصل انجام شد و برخی از این تیم‌ها به عناوین قهرمانی یا رتبه‌های بالای مسابقات رسیدند.

برای نمونه، تیم بسکتبال زنان استقلال قهرمان شد، بسکتبال مردان در فصل عادی رتبه دوم را به دست آورد، کشتی فرنگی استقلال قم قهرمان شد و باشگاه در هندبال و دیگر رشته‌ها نیز فعالیت داشت.

استقلال همچنین در هفته‌های اخیر مذاکراتی برای گسترش فعالیت والیبال و والیبال ساحلی در خراسان رضوی داشته است.

پس اختلاف احتمالی درباره هزینه تیم‌های دیگر، اگر وجود داشته باشد، باید در چارچوب برنامه چندرشته‌ای دست‌کم یک‌ساله باشگاه بررسی شود؛ نه به‌عنوان تصمیمی ناگهانی که در مرداد ۱۴۰۵ گرفته شده باشد.

استقلال چقدر به پول هلدینگ وابسته است؟

این بخش شاید توضیح دهد چرا کوچک‌ترین خبر درباره مالکیت هلدینگ فوراً هواداران را نگران می‌کند.

بررسی ایسنا از صورت مالی شش‌ماهه استقلال برای دوره منتهی به ۳۰ دی ۱۴۰۴ نشان داده از حدود ۱۷۹۳ میلیارد تومان درآمد عملیاتی باشگاه، نزدیک ۱۷۷۲ میلیارد تومان مربوط به تبلیغات و اسپانسری بوده و حدود ۱۷۳۵ میلیارد تومان از همین رقم به صنایع پتروشیمی خلیج فارس، سهامدار اصلی باشگاه، مربوط می‌شده است.

به بیان ساده، براساس همان صورت مالی، نزدیک ۹۷ درصد درآمد عملیاتی ثبت‌شده استقلال به قرارداد با مجموعه مالک گره خورده بود. جریان نقد عملیاتی نیز در آن دوره حدود ۸۸۳ میلیارد تومان منفی گزارش شد و بدهی‌های باشگاه از حدود ۱۹۵۵ میلیارد تومان به بیش از ۴۵۴۶ میلیارد تومان افزایش یافته بود.

این ارقام یک نکته بسیار مهم دارند: حتی اگر بحث فروش کامل باشگاه فعلاً منتفی شده باشد، استقلال از نظر اقتصادی همچنان به تصمیم‌های هلدینگ خلیج فارس حساس است.

بنابراین نگرانی هواداران از احتمال تغییر مالکیت قابل فهم است؛ چون موضوع فقط نام سهامدار نیست و مستقیماً به تأمین نقدینگی تیم فوتبال و دیگر فعالیت‌های باشگاه ارتباط پیدا می‌کند.

هلدینگ خلیج فارس چگونه مالک استقلال شد؟

در اردیبهشت ۱۴۰۳، ۸۵ درصد سهام استقلال در قالب یک کنسرسیوم متشکل از صنایع پتروشیمی خلیج فارس و چند شرکت زیرمجموعه از جمله پتروشیمی‌های شهید تندگویان، بوعلی، پارس و بندر امام به این مجموعه منتقل شد. یکی از اهداف اصلی آن واگذاری، جدا شدن مالکیت استقلال و پرسپولیس برای رفع مشکلات مربوط به مجوز حرفه‌ای AFC بود.

از آن زمان، هلدینگ فقط نقش یک اسپانسر تبلیغاتی نداشته و به سهامدار اصلی و مهم‌ترین تأمین‌کننده مالی باشگاه تبدیل شده است. صورت‌های مالی اخیر نیز عمق این وابستگی را نشان می‌دهند.

به همین دلیل حتی جابه‌جایی ۱۵ تا ۲۰ درصد از سهام یکی از اعضای کنسرسیوم نیز در صورت عملی شدن می‌تواند از نظر ساختار مدیریتی و منابع مالی اتفاق مهمی باشد.

آیا تیم‌های غیرفوتبالی استقلال تعطیل می‌شوند؟

فعلاً هیچ اعلام رسمی درباره تعطیلی آنها وجود ندارد.

برعکس، فتاحی امروز از اصل تیمداری در رشته‌های دیگر دفاع کرده و گفته استقلال برای تبدیل شدن به باشگاهی بزرگ به چنین فعالیت‌هایی نیاز دارد. برنامه رسمی باشگاه در ابتدای سال ۱۴۰۵ نیز ادامه فعالیت تیم‌های مختلف را هدف‌گذاری کرده بود.

اما پرسش اقتصادی درباره مدل تأمین مالی این تیم‌ها همچنان باقی است. اگر بخش بزرگی از درآمد باشگاه وابسته به مالک باشد، توسعه همزمان تعداد زیادی تیم ورزشی بدون ایجاد درآمد مستقل می‌تواند هزینه‌های مجموعه را افزایش دهد.

این موضوع با اصل حضور استقلال در ورزش‌های دیگر متفاوت است. مسئله اصلی این نیست که باشگاه چندرشته‌ای باشد یا نباشد؛ مسئله این است که هزینه هر رشته از چه منبعی پرداخت می‌شود و آیا آن فعالیت درآمد یا ارزش تجاری متناسبی برای باشگاه ایجاد می‌کند.

پرداخت پیش‌پرداخت‌ها چه پیامی دارد؟

فتاحی برای نشان دادن وضعیت مناسب تیم فوتبال به پرداخت پیش‌پرداخت بازیکنان اشاره کرده است. این اتفاق از منظر کوتاه‌مدت خبر مثبتی برای آبی‌هاست و نشان می‌دهد تیم پیش از شروع لیگ با بحران فوری پرداخت قرارداد بازیکنان مواجه نشده است.

با این حال پرداخت یک مرحله از قراردادها پاسخ همه پرسش‌های اقتصادی باشگاه نیست. صورت مالی استقلال نشان می‌دهد مسئله اصلی، ساختن منابع درآمد پایدار خارج از پول سهامدار است؛ چیزی که خود رئیس هیأت‌مدیره هلدینگ نیز در پیام اخیرش بر آن تأکید کرده و گفته استقلال نباید فقط به حمایت سهامدار متکی باشد.

استقلال فروخته می‌شود یا نه؟

براساس آخرین مواضع رسمی در شامگاه جمعه ۲۳ مرداد، پاسخ کوتاه این است: فروش کامل باشگاه فعلاً نه.

فتاحی می‌گوید شایعه واگذاری صحت ندارد؛ حسین حسین‌زاده نیز بعد از ابهام ایجادشده تأکید کرده تصمیمی برای انتقال مالکیت گرفته نشده و علی تاجرنیا نیز ادامه مالکیت و حمایت هلدینگ را تأیید کرده است.

اما پاسخ دقیق‌تر یک تبصره مهم دارد: بحث ورود سرمایه‌گذار جدید کاملاً بسته نشده است. رئیس هیأت‌مدیره هلدینگ امکان انتقال حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از سهام یکی از سهامداران عمده را در صورت رسیدن پیشنهاد مناسب مطرح کرده است.

بنابراین دو گزاره را نباید با یکدیگر مخلوط کرد. مدرکی وجود ندارد که ثابت کند «هلدینگ به خاطر تیم‌های غیرفوتبالی استقلال را می‌فروشد»؛ اما مذاکرات درباره ورود سرمایه خصوصی هم افسانه فضای مجازی نیست.

استقلال فعلاً زیر چتر هلدینگ خلیج فارس می‌ماند، حمایت مالی ادامه دارد و تیم‌های غیرفوتبالی نیز پابرجا هستند؛ ولی پرونده تغییر محدود در ترکیب سهامداران هنوز کاملاً بسته نشده است.