آزادی میزبان نخستین نتبال ساحلی بانوان ایران؛ ۷ تیم برای ساخت تیم ملی جدید رقابت میکنند
نخستین دوره مسابقات نتبال ساحلی بانوان ایران را میتوان مرحلهای تازه در مسیر توسعه یکی از رشتههای نوظهور ورزش زنان کشور دانست. بر اساس اعلام کمیته روابط عمومی و اطلاعرسانی کمیته کشوری نتبال، هفت تیم از استانهای تهران، گیلان، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی و قزوین قرار است در زمین والیبال ساحلی مجموعه ورزشی آزادی تهران مقابل یکدیگر قرار بگیرند. تمام مسابقات نیز طی یک روز برگزار خواهد شد.
اهمیت این تورنمنت زمانی بیشتر میشود که بدانیم برگزارکنندگان آن را فقط بهعنوان نخستین تجربه رسمی نتبال ساحلی در ایران نمیبینند؛ این مسابقات عملاً نقش یک میدان استعدادیابی را نیز خواهد داشت و بازیکنان برتر آن برای شکلگیری تیم ملی نتبال ساحلی بانوان ایران زیر نظر قرار خواهند گرفت.
از نتبال سالنی تا ساحلی؛ گام بعدی یک رشته تازهوارد
نتبال هنوز در مقایسه با بسیاری از رشتههای تیمی، سابقه طولانی در ساختار ورزش ایران ندارد، اما شواهد نشان میدهد دامنه فعالیت آن طی مدت کوتاهی گسترش پیدا کرده است. سایت رسمی نتبال ایران در خرداد ۱۴۰۳ اعلام کرده بود که فعالیت این رشته به ۲۰ استان کشور رسیده است؛ آماری که نشان میدهد توسعه استانی از همان مراحل ابتدایی به یکی از محورهای اصلی برنامهریزی این رشته تبدیل شده بود.
این روند در ادامه به برگزاری مسابقات کشوری و سپس نخستین دوره لیگ نتبال ایران رسید. لیگ کشوری این رشته در سال ۱۴۰۴ با حضور ۱۹ تیم و در قالب پنج منطقه آغاز شد؛ موضوعی که از شکلگیری یک بدنه رقابتی نسبتاً گسترده در فاصله زمانی کوتاه حکایت دارد.
حالا ورود رسمی نسخه ساحلی میتواند دامنه فعالیت نتبال را باز هم وسیعتر کند. فدراسیون جهانی نتبال نیز «Beach Netball» را یکی از قالبهای این رشته معرفی کرده و اعلام کرده است که تعدادی از اعضای World Netball بهطور سالانه مسابقات ساحلی برگزار میکنند. در ساختار بینالمللی، نتبال کلاسیک به صورت سنتی با هفت بازیکن در هر تیم برگزار میشود، در حالی که نسخههای مختلف این ورزش با قوانین و قالبهای متنوعتری توسعه پیدا کردهاند.
مسابقات آزادی؛ قهرمانی مهم است، انتخاب ملیپوشان مهمتر
اگرچه نخستین دوره مسابقات نتبال ساحلی ایران قهرمان خود را در پایان یک روز خواهد شناخت، اما مهمترین خروجی این رقابت احتمالاً فهرست بازیکنانی است که شانس حضور در تیم ملی جدید را پیدا میکنند.
بر اساس اعلام کمیته کشوری نتبال، بازیکنان برتر همین مسابقات برای تشکیل تیم ملی نتبال ساحلی بانوان ایران انتخاب خواهند شد. این تصمیم باعث میشود دیدارهای آزادی از همان دوره نخست، ماهیتی فراتر از یک تورنمنت آزمایشی پیدا کند؛ بازیکنان علاوه بر رقابت برای نتیجه تیمی، عملاً در یک فرآیند انتخابی ملی نیز حضور دارند.
تجربهای مشابه پیشتر برای تیم ملی سالنی طی شده بود. سایت رسمی نتبال ایران از برگزاری چند مرحله اردوی انتخابی خبر داده و در یکی از این اردوها ۳۰ بازیکن از ۱۲ استان حضور داشتند. چهارمین و آخرین اردوی انتخابی نیز در شهر بم برگزار شد تا کادر فنی به ترکیب نهایی نزدیک شود.
بنابراین نتبال ساحلی از نقطه صفر مطلق آغاز نمیشود؛ شبکهای از بازیکنان، مربیان و استانهای فعال در نسخه سالنی شکل گرفته و اکنون امکان انتقال بخشی از این ظرفیت به بخش ساحلی وجود دارد.
فرصت تازه پس از حسرت اعزام به هنگکنگ
برگزاری مسابقات ساحلی در تهران چند روز پس از پایان یکی از مهمترین رویدادهای نتبال آسیا نیز معنای ویژهای پیدا کرده است.
رقابتهای قهرمانی آسیا و مرحله انتخابی جام جهانی ۲۰۲۷ از ۸ تا ۱۵ اوت ۲۰۲۶ در هنگکنگ برگزار شد. فهرست رسمی تیمهای حاضر در رقابتها نام ایران را شامل نمیشد. بخش اصلی انتخابی جام جهانی نیز با حضور هنگکنگ، سنگاپور، مالزی، سریلانکا، مالدیو و هند برگزار شد و دو تیم برتر سهمیه حضور در جام جهانی ۲۰۲۷ سیدنی را به دست میآوردند.
طبق اعلام کمیته کشوری نتبال، تیم ملی بانوان ایران برای حضور در مسابقات آسیایی برنامهریزی کرده بود، اما پس از انصراف اسپانسر، اعزام انجام نشد. در اطلاعیه منتشرشده، این انصراف به آسیبهای ناشی از «جنگ چهلروزه» نسبت داده شده است.
از این منظر، مسابقات ساحلی آزادی فقط آغاز یک شاخه جدید نیست؛ فرصتی است برای حفظ جریان مسابقه، استعدادیابی و انگیزه بازیکنانی که مسیر بینالمللی نسخه سالنی آنها در سال جاری با مانع مواجه شد.
نتبال ساحلی چه فرصتی برای ورزش بانوان ایران دارد؟
نتبال در سطح جهانی رشتهای با حضور پررنگ زنان است و World Netball نیز تأکید میکند که اگرچه بخشهای مردان و مختلط در حال گسترش هستند، این ورزش همچنان به شکل عمده با ورزش زنان شناخته میشود.
همین ویژگی میتواند برای توسعه نتبال در ایران اهمیت داشته باشد. افزایش تعداد رویدادهای داخلی، ایجاد مسابقات ساحلی و تشکیل تیمهای ملی مختلف به بازیکنان فرصت بیشتری برای رقابت میدهد و از سوی دیگر میتواند استانهایی را که تاکنون حضور کمرنگتری در ورزشهای تیمی بانوان داشتهاند، وارد یک مسیر تازه کند.
حضور نمایندگان پنج استان در نخستین دوره ساحلی نیز نشانهای از همین ظرفیت است. البته برای تبدیل چنین مسابقهای به یک ساختار پایدار، برگزاری دوره نخست بهتنهایی کافی نیست. استمرار لیگ و مسابقات، آموزش مربیان و داوران، افزایش تعداد تیمهای استانی و مهمتر از همه فراهم شدن امکان حضور مستمر در رقابتهای بینالمللی تعیین خواهد کرد نتبال ساحلی تا چه اندازه میتواند از یک رویداد تازه و جذاب به یک رشته رقابتی تثبیتشده تبدیل شود.
اولین قدم تیم ملی نتبال ساحلی از آزادی برداشته میشود
پنجشنبه ۲۹ مرداد برای نتبال بانوان ایران یک روز تاریخی خواهد بود؛ نه لزوماً به خاطر نتیجهای که روی تابلو ثبت میشود، بلکه به این دلیل که نخستین مسابقات رسمی ساحلی کشور قرار است به نقطه آغاز تشکیل یک تیم ملی تازه تبدیل شود. هفت تیم در آزادی رقابت میکنند، اما نگاه کادر فنی احتمالاً به بازیکنانی خواهد بود که بتوانند پس از پایان مسابقات قدم بعدی را در لباس تیم ملی بردارند.
نتبال ایران طی چند سال از راهاندازی فعالیتهای استانی به مسابقات قهرمانی، لیگ کشوری، اردوهای تیم ملی و حالا نسخه ساحلی رسیده است. اگر این سرعت توسعه با برنامهریزی منظم و امکان حضور خارجی همراه شود، مسابقات ۲۹ مرداد آزادی میتواند در آینده نه فقط بهعنوان «اولین دوره نتبال ساحلی ایران»، بلکه بهعنوان نقطه شروع یک مسیر تازه در ورزش بانوان کشور به یاد آورده شود.