قیمت دام زنده امروز ۳۱ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۶۷ هزار تومان اعلام شد، اما بازار نرخ‌های بالاتری نشان می‌دهد

براساس گزارش منتشرشده برای امروز، بالاترین قیمت گوسفند زنده در میان استان‌های مورد اشاره متعلق به تهران با کیلویی ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان است و چهارمحال و بختیاری با نرخ ۶۵۰ هزار تومان در پایین‌ترین سطح قرار دارد.

در بخش دام سنگین نیز تهران و استان مرکزی با قیمت ۵۳۵ هزار تومان برای هر کیلو گوساله زنده در صدر قرار گرفته‌اند و خراسان رضوی با ۵۲۶ هزار تومان پایین‌ترین نرخ اعلامی را دارد.

این اعداد در نگاه نخست از بازاری کاملاً باثبات حکایت دارند؛ اما مرور آرشیو نرخ‌ها نشان می‌دهد همین چهار رقم از ابتدای مرداد بارها بدون تغییر در گزارش‌ها تکرار شده‌اند. برای نمونه، در روزهای اول، پنجم و ششم مرداد نیز دقیقاً تهران با گوسفند ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی، چهارمحال و بختیاری با ۶۵۰ هزار تومان، تهران و مرکزی با گوساله ۵۳۵ هزار تومانی و خراسان رضوی با ۵۲۶ هزار تومان معرفی شده بودند.

قیمت دام زنده امروز ۳۱ مرداد ۱۴۰۵

فاصله بالاترین و پایین‌ترین نرخ اعلامی گوسفند تنها ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان، معادل حدود ۲.۷ درصد است. در بازار گوساله نیز اختلاف تهران و خراسان رضوی فقط ۹ هزار تومان یا نزدیک ۱.۷ درصد محاسبه می‌شود.

اگر همین ارقام را مبنا قرار دهیم، بازار دام از نظر فاصله استانی تقریباً فشرده است و شوک قیمتی تازه‌ای مشاهده نمی‌شود.

اما داده‌های مستقل‌تر بازار این تصویر را تغییر می‌دهند.

گوسفند تهران ۶۶۷ هزار تومان است یا ۷۰۵ هزار تومان؟

شبکه تخصصی ITPNews در آخرین گزارش قابل مشاهده برای ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ میانگین قیمت گوسفند زنده در تهران را ۷۰۵ هزار تومان اعلام کرده است. در همان گزارش، خراسان رضوی با ۷۲۵ هزار تومان بالاترین نرخ را داشته و قیمت در اصفهان ۷۰۵ هزار، کردستان ۶۹۰ هزار، مرکزی ۶۷۰ هزار و چهارمحال و بختیاری و فارس هرکدام ۶۷۵ هزار تومان ثبت شده است.

بنابراین متوسط ۷۰۵ هزار تومانی تهران حدود ۳۷ هزار و ۲۵۰ تومان یا ۵.۶ درصد بالاتر از نرخ ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی گزارش امروز است.

برای چهارمحال و بختیاری نیز اختلاف وجود دارد؛ نرخ ۶۵۰ هزار تومانی گزارش امروز در برابر میانگین ۶۷۵ هزار تومانی ۲۸ مرداد، حدود ۲۵ هزار تومان پایین‌تر است.

این تفاوت لزوماً به معنای اشتباه بودن یکی از دو منبع نیست. ممکن است اتحادیه یک نرخ مرجع، بازه توافقی یا داده مربوط به گروه مشخصی از دام‌ها را منتشر کند، درحالی‌که ITPNews متوسط معاملات و گزارش‌های بازار را گردآوری می‌کند.

اما برای مخاطب، نتیجه مهم است: قیمت دام زنده یک عدد ثابت کشوری نیست.

اختلاف قیمت گوساله حتی بیشتر است

فاصله آماری در بازار گوساله چشمگیرتر است.

ITPNews در ۲۸ مرداد قیمت متوسط گوساله زنده تهران را ۶۲۰ هزار تومان اعلام کرده، درحالی‌که نرخ منتشرشده امروز برای تهران ۵۳۵ هزار تومان است. اختلاف دو عدد ۸۵ هزار تومان در هر کیلو یا نزدیک ۱۶ درصد است.

در استان مرکزی، میانگین ITPNews ۶۲۵ هزار تومان بوده که ۹۰ هزار تومان بالاتر از نرخ ۵۳۵ هزار تومانی گزارش اتحادیه است.

جالب‌تر از همه خراسان رضوی است. گزارش امروز این استان را با گوساله ۵۲۶ هزار تومانی ارزان‌ترین منطقه معرفی می‌کند، اما داده ۲۸ مرداد ITPNews قیمت ۶۵۰ هزار تومان را نشان می‌دهد؛ فاصله‌ای بیش از ۱۲۴ هزار تومان یا حدود ۲۳.۶ درصد.

همین اختلاف بزرگ نشان می‌دهد رتبه‌بندی «گران‌ترین» و «ارزان‌ترین» استان بدون مشخص بودن روش نمونه‌گیری و نوع دام باید با احتیاط خوانده شود.

چرا قیمت دام زنده در منابع مختلف متفاوت است؟

بازار دام ساختاری متفاوت از بازار ارز دارد. یک دلار آمریکا در تهران ویژگی فیزیکی متفاوتی با دلار دیگر ندارد، اما دو گوسفند یا دو گوساله ممکن است از نظر وزن، نژاد، جنسیت، سن و کیفیت پرواربندی تفاوت چشمگیری داشته باشند.

حتی قیمت دام نر پرواری آماده کشتار با دام سبک متوسط یا دام حذفی یکسان نیست.

محل تحویل نیز مهم است. قیمت در دامداری، میدان دام، محل کشتارگاه یا خرید عمده واسطه می‌تواند متفاوت باشد. هزینه حمل و وزن بار نیز بر معامله تأثیر می‌گذارد.

به همین دلیل عدد اعلام‌شده به‌عنوان «قیمت هر کیلو دام زنده» باید بیشتر به‌عنوان شاخصی از وضعیت بازار دیده شود تا قیمتی قطعی که همه دامداران کشور با همان نرخ معامله کنند.

ثبات دام زنده به معنای ارزانی گوشت نیست

حتی اگر فرض کنیم قیمت دام زنده در روزهای اخیر تغییر زیادی نکرده، از این موضوع نمی‌توان نتیجه گرفت گوشت قرمز در مغازه باید به همان نسبت ارزان شود.

داده ITPNews در ۲۸ مرداد قیمت گوساله کشتار در تهران را حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر کیلو ثبت کرده است. برای گوسفند کشتار نیز در گزارش ۲۷ مرداد، نرخ تهران حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بوده است.

فاصله قیمت دام زنده تا لاشه طبیعی است، زیرا تمام وزن دام پس از ذبح تبدیل به گوشت قابل عرضه نمی‌شود. پوست، احشا، سر، خون و بخش‌های دیگر از وزن زنده کسر می‌شوند و درصد بازده لاشه بر حسب نوع و کیفیت دام متفاوت است.

پس مقایسه مستقیم مثلاً گوسفند زنده ۷۰۰ هزار تومانی با گوشت یک‌میلیون‌وچندصد هزار تومانی بدون لحاظ بازده لاشه، مقایسه درستی نیست.

پس از کشتار نیز هزینه حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، ضایعات، بسته‌بندی و سود حلقه‌های توزیع به قیمت اضافه می‌شود.

بازار دام در پایان مرداد آرام است؟

با وجود اختلاف منابع، یک نکته میان داده‌ها مشترک است: شواهدی از یک جهش ناگهانی چندروزه در بازار دام دیده نمی‌شود.

حتی داده‌های ITPNews نشان می‌دهد قیمت‌ها بیشتر در محدوده‌های مشخص استانی نوسان دارند تا اینکه روزانه جهش‌های شدید ثبت کنند. به‌عنوان مثال، در ۲۵ مرداد گوساله تهران ۶۰۰ هزار تومان گزارش شده بود و در ۲۸ مرداد به ۶۲۰ هزار تومان رسید؛ افزایش وجود دارد، اما بازار با شوک چندده‌درصدی روزانه مواجه نبوده است.

در بازار گوسفند نیز اعداد ۲۸ مرداد از ۶۴۷ هزار و ۵۰۰ تومان در همدان تا ۷۲۵ هزار تومان در خراسان رضوی متغیر بوده است.

بنابراین بهتر است شرایط فعلی را «ثبات نسبی همراه با اختلاف منطقه‌ای» توصیف کنیم، نه ثابت بودن کامل قیمت دام.

شهریور برای قیمت دام چه اهمیتی دارد؟

جهت بازار در شهریور بیش از هر چیز به هزینه خوراک دام، عرضه دام آماده کشتار و میزان تقاضای گوشت وابسته خواهد بود.

اگر عرضه مناسب بماند و بازار گوشت با ضعف تقاضای فعلی روبه‌رو باشد، دامدار قدرت زیادی برای افزایش ناگهانی قیمت نخواهد داشت. در مقابل، هر افزایش جدی در هزینه نهاده‌ها یا کاهش عرضه دام پرواری می‌تواند نرخ‌ها را بالاتر ببرد.

از سوی دیگر، پایین نگه داشتن قیمت دام برای مدت طولانی نیز الزاماً به نفع بازار نیست؛ اگر حاشیه سود دامدار کاهش شدید پیدا کند، احتمال افت انگیزه پرواربندی و کاهش عرضه دوره‌های بعدی وجود دارد.

بنابراین تعادل پایدار زمانی شکل می‌گیرد که هم مصرف‌کننده توان خرید داشته باشد و هم قیمت فروش دام هزینه تولیدکننده را پوشش دهد.

قیمت ۶۶۷ هزار تومانی را چطور بخوانیم؟

نرخ‌های منتشرشده برای ۳۱ مرداد می‌گویند بازار نسبت به گزارش قبلی اتحادیه نوسان نداشته است؛ اما نکته مهم‌تر این است که همین قیمت‌ها هفته‌هاست در گزارش‌های مشابه تکرار می‌شوند.

در مقابل، داده تخصصی ۲۸ مرداد قیمت متوسط گوسفند تهران را ۷۰۵ هزار و گوساله تهران را ۶۲۰ هزار تومان نشان می‌دهد.

بنابراین جمع‌بندی دقیق‌تر بازار دام زنده در ۳۱ مرداد این است: شوک قیمتی تازه‌ای دیده نمی‌شود، اما نرخ واقعی معامله می‌تواند بسته به استان و کیفیت دام به‌خصوص در بازار گوساله، به شکل محسوسی بالاتر از اعداد ثابت اعلام‌شده باشد.

برای مصرف‌کننده نیز مهم‌ترین نکته همین است؛ ثبات یک نرخ‌نامه لزوماً به معنی ثابت ماندن قیمت گوشت در قصابی نیست و مسیر شهریور بیش از هر چیز با هزینه خوراک دام، عرضه واقعی و قدرت خرید خانوار تعیین خواهد شد.