والیبال زنان ایران یک برد تا تاریخ‌سازی بزرگ؛ شکست مقابل چین و نبرد سرنوشت‌ساز با ژاپن برای مدال آسیا

تیم ملی زنان ایران حتی پیش از مسابقه با چین یک اتفاق بی‌سابقه را رقم زده بود.

پیروزی سه بر یک مقابل اندونزی در یک‌چهارم نهایی، ایران را برای اولین بار در تاریخ مسابقات قهرمانی زنان آسیا به جمع چهار تیم برتر رساند. ایران ست نخست آن مسابقه را ۲۵ بر ۱۹ از دست داد، اما با بردهای ۲۵ بر ۱۶، ۲۵ بر ۱۲ و ۲۵ بر ۱۷ بازگشتی چشمگیر داشت. الهه پورصالح نیز با ۲۹ امتیاز ستاره اصلی آن پیروزی بود.

بنابراین شکست برابر چین چیزی از اهمیت مسیر طی‌شده کم نمی‌کند؛ اما مسابقه رده‌بندی حالا می‌تواند این صعود تاریخی را به مدال و سهمیه جهانی تبدیل کند.

ایران در ست اول چین را تحت فشار گذاشت

چین قبل از نیمه‌نهایی یکی از آماده‌ترین تیم‌های تورنمنت بود.

میزبان تا رسیدن به جمع چهار تیم برتر حتی یک ست نیز واگذار نکرده بود. چین در مرحله یک‌چهارم نهایی ویتنام را با امتیازهای ۲۵ بر ۱۵، ۲۵ بر ۲۲ و ۲۵ بر ۱۳ شکست داد و با چهار پیروزی متوالی و بدون ست باخته به مسابقه ایران رسید.

با این حال ایران در ست نخست توانست فاصله خود را با تیم قدرتمند میزبان تا حد زیادی کاهش دهد.

شکست ۲۵ بر ۲۲ در ست اول نشان می‌دهد شاگردان طلوع‌کیان حداقل در شروع مسابقه توانسته‌اند در برابر سرعت حمله، سرویس و ارتفاع بازیکنان چین مقاومت کنند.

اما ست دوم ورق کاملاً برگشت. چین با نتیجه ۲۵ بر ۱۲ برنده شد و عملاً اختلاف فنی دو تیم را نشان داد.

ایران در ست سوم دوباره عملکرد بهتری داشت، اما نتیجه ۲۵ بر ۱۹ به سود میزبان رقم خورد تا مسابقه در سه ست تمام شود.

فاصله ایران با چین هنوز زیاد است؛ اما کمتر از گذشته؟

چین صرفاً یک قدرت آسیایی نیست.

تیم ملی زنان چین در حال حاضر هفتم رده‌بندی جهانی FIVB است و ماه گذشته نیز به مرحله نهایی لیگ ملت‌های والیبال ۲۰۲۶ رسید. چین در یک‌چهارم نهایی VNL آمریکا را شکست داد و در میان چهار تیم برتر مسابقات قرار گرفت.

در کارنامه تاریخی این تیم سه طلای المپیک در سال‌های ۱۹۸۴، ۲۰۰۴ و ۲۰۱۶ نیز دیده می‌شود.

بنابراین شکست ایران برابر چنین حریفی در اولین حضور خود در نیمه‌نهایی آسیا نتیجه‌ای غیرمنتظره نیست.

آنچه برای کادر فنی ایران اهمیت بیشتری دارد، نحوه رقابت در ست‌های اول و سوم است. گرفتن ۲۲ و ۱۹ امتیاز از تیمی با چنین کیفیتی نشان می‌دهد ایران در بخش‌هایی از مسابقه توانایی مقاومت داشته، اما هنوز در ثبات دریافت، کیفیت حمله و مدیریت امتیازات متوالی فاصله قابل توجهی با سطح اول آسیا دارد.

طلوع‌کیان چه ترکیبی را مقابل چین به زمین فرستاد؟

آیدا ولی‌نژاد، زهرا کریمی، الهه پورصالح، فاطمه خلیلی، ریحانه کریمی، شبنم علیخانی و نگار هاشمی به عنوان لیبرو ترکیب ابتدایی ایران را تشکیل دادند.

فاطمه منظوری، غزاله بستان، یسنا آهنکوب‌رو، سودابه باقرپور، مهسا کدخدا، ستایش حسینی و محدثه مشتاقی نیز سایر بازیکنان حاضر در فهرست ایران بودند که با تصمیم کادر فنی فرصت حضور پیدا کردند.

برای تیمی که کمتر از ۲۴ ساعت قبل یک مسابقه چهارسته سنگین مقابل اندونزی برگزار کرده بود، مدیریت انرژی بازیکنان نیز اهمیت داشت.

ایران در مرحله یک‌چهارم نهایی بخش زیادی از بار حمله را روی الهه پورصالح گذاشته بود. او مقابل اندونزی ۲۹ امتیاز شامل ۲۶ امتیاز حمله، دو دفاع روی تور و یک امتیاز سرویس ثبت کرد و فاطمه خلیلی نیز ۱۵ امتیاز داشت.

برابر ژاپن، ایران برای افزایش شانس برد احتمالاً نیاز خواهد داشت این بار توزیع امتیاز بین چند مهاجم بیشتر شود.

تایلند شگفتی ساخت؛ ژاپن حریف ایران شد

در دیگر نیمه‌نهایی، تایلند یکی از نتایج مهم تورنمنت را رقم زد.

تایلندی‌ها ژاپن را سه بر یک شکست دادند. ست‌های اول، دوم و چهارم با نتایج ۲۵ بر ۲۱، ۲۵ بر ۲۰ و ۲۵ بر ۲۰ به سود تایلند تمام شد و ژاپن تنها در ست سوم با نتیجه ۲۵ بر ۲۰ برنده شد.

این شکست نخستین باخت ژاپن در مسابقات تیانجین بود.

ژاپن تا قبل از نیمه‌نهایی چهار مسابقه متوالی را بدون شکست پشت سر گذاشته و یکی از مدعیان اصلی قهرمانی محسوب می‌شد. تایلند نیز مدافع عنوان قهرمانی است و با برد امروز علاوه بر صعود به فینال، سهمیه جهانی ۲۰۲۷ را قطعی کرد.

نتیجه این مسابقه یک پیام مهم برای ایران دارد: تیمی که فردا مقابل ایران قرار می‌گیرد بازنده‌ای ضعیف یا از فرم افتاده نیست؛ تیم ششم جهان است که تا چند ساعت قبل مدعی اصلی قهرمانی آسیا بود.

بازی ایران و ژاپن فقط برای برنز نیست

اهمیت مسابقه یکشنبه فراتر از مدال برنز است.

طبق سیستم مسابقات، قهرمان آسیا سهمیه مستقیم المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس را می‌گیرد و سه تیم نخست نیز سهمیه مسابقات جهانی ۲۰۲۷ را کسب می‌کنند. این چارچوب از سوی FIVB برای دوره جدید انتخابی المپیک تأیید شده است.

چین و تایلند با رسیدن به فینال، حضور خود را در میان دو تیم نخست قطعی کرده‌اند.

بنابراین تنها یک سهمیه جهانی باقی مانده است و برنده مسابقه ایران و ژاپن آن را تصاحب می‌کند.

این وضعیت، دیدار رده‌بندی را برای ایران به یکی از مهم‌ترین مسابقات تاریخ والیبال زنان کشور تبدیل کرده است.

برد یعنی:

نخستین مدال قهرمانی آسیا + نخستین حضور در جمع سه تیم برتر قاره + سهمیه جهانی ۲۰۲۷.

باخت نیز ایران را چهارم آسیا خواهد کرد؛ مقامی که باز هم بهترین نتیجه تاریخی تیم زنان ایران است، اما سهمیه مستقیم جهانی را از دسترس خارج می‌کند.

ژاپن چقدر قدرتمند است؟

ژاپن در رده ششم جهان قرار دارد و پیش از مسابقات تیانجین یکی از سه مدعی اصلی قهرمانی به شمار می‌رفت. سایت رسمی Volleyball World نیز ژاپن را به عنوان تیم ششم رنکینگ جهانی معرفی کرده است.

تیم ژاپن در مرحله گروهی کره جنوبی را سه بر صفر شکست داد و بدون واگذاری ست از گروه خود عبور کرد. سپس در یک‌چهارم نهایی چین‌تایپه را نیز سه بر صفر کنار زد.

یعنی شکست امروز مقابل تایلند نخستین لغزش ژاپن در تورنمنت بود.

نقطه قوت ژاپن مانند همیشه سرعت بالای حمله، دفاع زمینی، دریافت باکیفیت و توانایی طولانی کردن رالی‌هاست. ایران مقابل چنین تیمی نمی‌تواند صرفاً به قدرت حمله تکیه کند.

کیفیت سرویس و کاهش اشتباهات فردی احتمالاً دو کلید اصلی مسابقه خواهند بود.

اگر ایران اجازه دهد ژاپن دریافت‌های اول باکیفیت داشته باشد، سرعت بازی حریف می‌تواند دفاع روی تور را به شدت تحت فشار قرار دهد.

ایران چگونه می‌تواند ژاپن را غافلگیر کند؟

روی کاغذ ژاپن شانس بیشتری دارد، اما مسابقه تایلند نشان داد این تیم شکست‌ناپذیر نیست.

ایران برای ایجاد شانس واقعی حداقل به سه عامل نیاز دارد.

نخست، سرویس‌های پرریسک اما کنترل‌شده برای خارج کردن ژاپن از دریافت ایده‌آل.

دوم، حفظ فاصله امتیازی در شروع ست‌ها. ایران مقابل چین در ست دوم خیلی زود فاصله گرفت و امکان بازگشت عملاً از بین رفت.

سوم، توزیع بهتر حملات. تکیه بیش از حد روی پورصالح می‌تواند دفاع ژاپن را قابل پیش‌بینی کند. زهرا کریمی، فاطمه خلیلی و سایر مهاجمان باید سهم بیشتری در امتیازگیری داشته باشند.

در مسابقه اندونزی، ایران نشان داد توانایی بازگشت از شرایط دشوار را دارد. همین ویژگی شاید مهم‌ترین سرمایه روانی تیم برای بازی فردا باشد.

ساعت بازی ایران و ژاپن؛ یکشنبه ۸ شهریور

دیدار رده‌بندی مسابقات قهرمانی زنان آسیا فردا یکشنبه ۳۰ اوت، برابر با ۸ شهریور ۱۴۰۵ در تیانجین برگزار خواهد شد.

طبق برنامه رسمی Volleyball World، مسابقه برنز ساعت ۱۵:۱۵ به وقت چین یا ۱۰:۴۵ به وقت تهران آغاز می‌شود.

فینال چین و تایلند نیز از ساعت ۱۴:۱۵ به وقت تهران برگزار خواهد شد.

برنده فینال علاوه بر قهرمانی آسیا، نخستین سهمیه این قاره برای بازی‌های المپیک لس‌آنجلس ۲۰۲۸ را خواهد گرفت.

برای زنان ایران اما تمام تمرکز روی بازی اول روز است.

تیم طلوع‌کیان پیش از این تورنمنت هرگز به نیمه‌نهایی قهرمانی آسیا نرسیده بود؛ حالا تنها یک پیروزی فاصله دارد تا برای نخستین بار مدال آسیایی بگیرد و به رقابت‌های جهانی ۲۰۲۷ برسد.

شکست برابر چین پایان رؤیای ایران نبود؛ فقط شکل آن را تغییر داد.

فردا مقابل ژاپن، والیبال زنان ایران مهم‌ترین مسابقه تاریخ خود را برای تبدیل «چهار تیم برتر آسیا» به «سکوی آسیا و سهمیه جهانی» برگزار خواهد کرد.