کیروش دوباره سرمربی غنا شد؛ مأموریت تازه مرد ۷۳ ساله پس از جام جهانی ۲۰۲۶
کارلوس کیروش در غنا ماند؛ اما از نظر حقوقی و ادبیات رسمی فدراسیون فوتبال این کشور، اتفاق رخداده دقیقاً یک «تمدید ساده قرارداد» نیست.
فدراسیون فوتبال غنا روز دوم سپتامبر اعلام کرد قرارداد قبلی کیروش که مأموریت اصلی آن هدایت تیم در جام جهانی ۲۰۲۶ بود، چند هفته پیش به پایان رسیده و پس از مذاکرات جدید با فدراسیون و وزارت ورزش، دو طرف برای آغاز یک دوره تازه همکاری به توافق رسیدهاند. مدت قرارداد و جزئیات مالی توافق جدید هنوز اعلام نشده است.
رویترز نیز این اتفاق را «انتصاب مجدد» توصیف کرده و نوشته است کیروش حدود دو ماه پس از کنار رفتن در پایان رقابتهای جام جهانی دوباره به نیمکت ستارههای سیاه بازگشته است.
پایان شایعات؛ کیروش دوباره روی نیمکت غنا
آینده کیروش پس از جام جهانی برای چند هفته کاملاً مبهم بود.
قرارداد اولیه او تنها چهار ماه اعتبار داشت. کیروش در آوریل ۲۰۲۶ جانشین اتو آدو شد و در فاصلهای بسیار کوتاه تا آغاز جام جهانی مسئولیت تیمی را پذیرفت که پیشتر سهمیه حضور در رقابتها را به دست آورده بود. بنابراین برخلاف برخی گزارشها، کیروش غنا را به جام جهانی نرساند؛ او پس از صعود تیم و برای هدایت غنا در خود تورنمنت انتخاب شد. فدراسیون غنا در زمان معارفه نیز صراحتاً از قراردادی چهارماهه برای جام جهانی خبر داده بود.
پس از حذف غنا، کیروش از پایان دوره خود خبر داد و برای مدتی همه چیز به جدایی دائمی شباهت داشت.
حتی گزارشهایی در رسانههای غنا منتشر شد که مذاکرات بر سر قرارداد تازه به دلیل مسائل مالی و مطالبات کادر فنی با مشکل مواجه شده است. Pulse Ghana گزارش کرده بود بخشی از بدهیهای مربوط به دوره جام جهانی با همکاری وزارت ورزش پرداخت شده و همین اتفاق مسیر ادامه همکاری را باز کرده است.
اما حالا بیانیه رسمی فدراسیون تمام گمانهزنیها را کنار زده است.
چرا غنا دوباره کیروش را انتخاب کرد؟
پاسخ را باید در جام جهانی ۲۰۲۶ جستوجو کرد.
کیروش زمان بسیار کمی برای شناخت بازیکنان و ساختن تیم موردنظر خود داشت، اما غنا با وجود قرار گرفتن در گروهی دشوار توانست به مرحله حذفی برسد.
ستارههای سیاه در مرحله گروهی پاناما را یک بر صفر شکست دادند، برابر انگلیس به تساوی بدون گل رسیدند و مقابل کرواسی ۲ بر یک شکست خوردند. چهار امتیاز برای صعود غنا به مرحله یکشانزدهم نهایی کافی بود. این نخستین حضور غنا در مرحله حذفی جام جهانی از سال ۲۰۱۰ به شمار میرفت.
تساوی بدون گل مقابل انگلیس بیش از سایر مسابقات با فوتبال مورد علاقه کیروش تطابق داشت.
انگلیس بخش زیادی از مالکیت توپ را در اختیار داشت، اما ساختار دفاعی منظم غنا اجازه نداد تیم توماس توخل به گل برسد. رویترز آن مسابقه را نمایش یک تیم منضبط و سازمانیافته توصیف کرد که توانست فشار انگلیس را کنترل کند.
همین ویژگی احتمالاً بخش مهمی از ارزیابی مثبت فدراسیون غنا بوده است: کیروش در مدتی کوتاه توانست تیمی بسازد که حداقل از نظر ساختار و انضباط تاکتیکی قابل اعتماد باشد.
پایان جام جهانی مقابل کلمبیا؛ شکست کمگل اما پایان امیدوارکننده
غنا در مرحله یکشانزدهم نهایی مقابل کلمبیا قرار گرفت.
گل دقیقه ۱۴ جان آریاس تنها گل مسابقه بود و کلمبیا با نتیجه یک بر صفر پیروز شد. غنا در نیمه دوم مالکیت و فشار بیشتری ایجاد کرد، اما نتوانست گل مساوی را بزند و از جام کنار رفت.
شکست در مرحله نخست حذفی نتیجهای تاریخی برای فوتبال غنا نبود؛ این تیم در سال ۲۰۱۰ تا یکچهارم نهایی پیش رفته بود.
اما شرایط شروع کار کیروش باعث شد عملکرد سال ۲۰۲۶ ارزیابی متفاوتی پیدا کند. او فقط چند ماه پیش از تورنمنت تیم را تحویل گرفته بود و فرصت ساخت یک پروژه بلندمدت نداشت. حتی رویترز در گزارش انتصاب مجدد، محدود بودن زمان آمادهسازی و رسیدن غنا به جمع ۳۲ تیم پایانی را از عوامل مهم تصمیم فدراسیون دانسته است.
قرارداد جدید کیروش چقدر است؟
فعلاً جواب رسمی وجود ندارد.
فدراسیون فوتبال غنا نه مدت مأموریت جدید را اعلام کرده و نه رقم دستمزد کیروش را. در بیانیه رسمی فقط آمده جزئیات بیشتر درباره قرارداد و برنامه آینده تیم «در زمان مناسب» منتشر خواهد شد.
در قرارداد قبلی، کوفی آدامز وزیر ورزش غنا گفته بود حقوق کیروش ۸۰ هزار دلار در ماه بوده است؛ رقمی که آن زمان برای پایان دادن به شایعه حقوق ۱۰۰ هزار دلاری اعلام شد.
در هفتههای بعد گزارشهایی درباره درخواست حقوق بالاتر در مذاکرات جدید منتشر شد، اما چون فدراسیون در بیانیه نهایی هیچ رقم مالی ارائه نکرده است، نمیتوان گفت توافق جدید دقیقاً با چه مبلغی بسته شده.
این بخش احتمالاً یکی از موضوعاتی است که پس از انتشار جزئیات قرارداد روشن خواهد شد.
هدف بعدی؛ جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۷
این بار کیروش برای یک تورنمنت چند هفتهای استخدام نشده است.
مهمترین مأموریت پیش رو، مرحله انتخابی جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۷ است. رویترز گزارش داده دوره جدید کاری او از پنجره ملی بعدی آغاز میشود و غنا در ادامه باید وارد رقابتهای مقدماتی AFCON شود.
این رقابت برای غنا اهمیت ویژهای دارد.
ستارههای سیاه چهار بار قهرمان آفریقا شدهاند، اما آخرین عنوان آنها به سال ۱۹۸۲ برمیگردد. برای کشوری با چنین سابقهای، نزدیک به نیم قرن انتظار برای قهرمانی فشار بزرگی بر هر سرمربی ایجاد میکند.
کیروش در جام جهانی نشان داد میتواند غنا را در مسابقات بزرگ سازماندهی کند؛ حالا باید ثابت کند همین فوتبال میتواند در شرایطی که تیم مجبور به بردن و بازی مالکانهتر است نیز جواب بدهد.
این شاید آزمون سختتر او باشد.
کیروش و همان بحث قدیمی؛ نتیجه یا فوتبال محتاطانه؟
تقریباً در تمام دوران مربیگری کارلوس کیروش، این بحث همراه او بوده است.
طرفدارانش به ساختار دفاعی، انضباط، مدیریت مسابقات دشوار و توانایی بالا بردن سطح تیمهای ملی اشاره میکنند. منتقدانش فوتبال او را بیش از حد محتاط و نتیجهگرا میدانند.
غنا در جام جهانی نمونه خوبی از هر دو تصویر بود.
تیم کیروش مقابل انگلیس حتی با فشار شدید حریف گل نخورد و در چهار مسابقه جام جهانی مجموعاً تنها سه گل دریافت کرد؛ اما در مرحله حذفی برابر کلمبیا نیز نتوانست از نیاز به گل عبور کند.
بنابراین مأموریت جدید فقط تکرار نسخه جام جهانی نیست.
در مقدماتی جام ملتها، غنا در بسیاری مسابقات تیم صاحب توپ و مدعی پیروزی خواهد بود. کیروش باید نشان دهد علاوه بر حفظ سازمان دفاعی، میتواند ظرفیت هجومی تیمی با بازیکنانی مانند آنتوان سمنیو و دیگر استعدادهای نسل جدید غنا را نیز آزاد کند.
از ایران و عمان تا غنا؛ یک مقصد تازه در کارنامه طولانی کیروش
کیروش در ۷۳ سالگی یکی از باتجربهترین مربیان فعال فوتبال ملی جهان است.
او دو دوره سرمربی پرتغال بوده و سابقه هدایت امارات، آفریقای جنوبی، ایران، کلمبیا، مصر، قطر و عمان را نیز دارد. آخرین مأموریت او پیش از غنا در عمان بود؛ جایی که از ژوئیه ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶ فعالیت کرد. فیفا هنگام انتخاب او بهعنوان سرمربی عمان نیز از سه حضور متوالی ایران در جامهای جهانی ۲۰۱۴، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ تحت هدایت کیروش بهعنوان یکی از مهمترین بخشهای کارنامهاش یاد کرده بود.
برای مخاطب ایرانی نیز بازگشت دوباره نام کیروش به یک پروژه ملی بزرگ چندان غریبه نیست؛ مربی پرتغالی بیش از هشت سال در دوره نخست و چند ماه در دوره دوم هدایت ایران را برعهده داشت و سه جام جهانی را با تیم ملی ایران تجربه کرد.
چرا این بار ماجرا با جام جهانی فرق دارد؟
در مأموریت اول، کیروش تقریباً چیزی برای از دست دادن نداشت.
او چند ماه قبل از جام جهانی وارد شد و اگر غنا در همان مرحله گروهی حذف میشد، محدودیت زمانی میتوانست یکی از توضیحات اصلی باشد.
اما قرارداد دوم شرایط را تغییر میدهد.
حالا سرمربی پرتغالی زمان بیشتری برای انتخاب بازیکن، تثبیت ساختار، تغییر نسل و آماده کردن تیم دارد. در نتیجه استاندارد ارزیابی نیز بالاتر خواهد رفت.
اگر غنا به جام ملتهای آفریقا برسد اما نتواند در مراحل پایانی مدعی باشد، دیگر کمبود زمان به اندازه جام جهانی توجیه قابل قبولی نخواهد بود.
فدراسیون نیز با بازگرداندن کیروش عملاً مسئولیت انتخاب خود را پذیرفته است؛ بهخصوص پس از هفتههایی که بحث سن بالای مربی، هزینه قرارداد و احتمال استفاده از گزینه دیگری در رسانههای غنا مطرح بود.
کیروش در غنا ماند؛ حالا باید پروژه بسازد، نه فقط تیم مسابقه
مهمترین تفاوت قرارداد تازه با دوره اول در یک کلمه خلاصه میشود: تداوم.
فدراسیون غنا در بیانیه خود از تجربه بینالمللی، تخصص فنی و شناخت کیروش از بازیکنان بهعنوان دلایل ادامه همکاری یاد کرده است.
این بار دیگر او مربی اضطراری چند ماه مانده به جام جهانی نیست.
کیروش تیم را میشناسد، بازیکنان نیز روش او را تجربه کردهاند و مدیران فدراسیون پس از دیدن نتیجه جام جهانی آگاهانه تصمیم گرفتهاند ادامه مسیر را به همان مربی بسپارند.
رسیدن به یکشانزدهم نهایی جام جهانی، قرارداد دوم را برای کیروش ساخت؛ اما موفقیت واقعی این قرارداد با اتفاق دیگری سنجیده خواهد شد: آیا مربی پرتغالی میتواند غنا را از یک تیم منظم و سختجان، دوباره به یکی از مدعیان واقعی قهرمانی آفریقا تبدیل کند؟
در ۷۳ سالگی، پروژه تازه غنا شاید یکی از آخرین مأموریتهای بزرگ دوران مربیگری کارلوس کیروش باشد؛ مأموریتی که این بار فرصت بیشتری برای موفقیت دارد و به همان اندازه، بهانه کمتری برای ناکامی.
