پزشکیان: وقتی جوان ما در خیابان مشکل دارد، مقصر ماییم؛ نخستین دبیرستان هوشمند پلیس افتتاح شد

مسعود پزشکیان صبح شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ به همراه وزیر آموزش و پرورش، وزیر نیرو، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و فرمانده کل انتظامی کشور در مراسم افتتاح مجتمع آموزشی و فرهنگی سپهبد شهید محمد باقری حضور یافت.

این مجموعه به‌عنوان نخستین دبیرستان شبانه‌روزی هوشمند پلیس معرفی شده و در منطقه ۵ تهران قرار دارد. رئیس‌جمهور علاوه بر شرکت در مراسم، از بخش‌های مختلف مدرسه بازدید و گزارشی درباره روند ساخت و توسعه آن دریافت کرد.

پزشکیان بخش عمده سخنان خود را نه به ساخت‌وساز مدرسه، بلکه به فلسفه آموزش، مهارت‌آموزی و رابطه نسل جوان با آینده ایران اختصاص داد.

جمله خبرساز پزشکیان درباره جوانان

یکی از بخش‌های مورد توجه سخنان رئیس‌جمهور، روایت منتشرشده درباره مسئولیت مدیران در قبال مشکلات جوانان بود.

پزشکیان گفت مسئولان نتوانسته‌اند به اندازه کافی این باور را در جوانان شکل دهند که خود آنها سازندگان کشور هستند و تأکید کرد اگر جوان در جامعه با مسئله‌ای مواجه است، مسئولان باید سهم خود را در شکل‌گیری آن وضعیت بپذیرند.

مضمون سخنان او این بود که رویکرد آموزشی موجود نیازمند تجدیدنظر است و جوانان نباید صرفاً مخاطب دستورها باشند؛ بلکه باید از دوران مدرسه به این باور برسند که در ساخت آینده کشور نقش دارند.

این بخش از سخنان در واقع ادامه همان دیدگاهی است که پزشکیان در قسمت رسمی‌تر سخنرانی نیز مطرح کرد: دانش‌آموز باید بتواند علم را به توانایی عملی تبدیل کند.

«ذخیره اصلی ایران نفت و گاز نیست»

رئیس‌جمهور در یکی از محوری‌ترین بخش‌های سخنانش گفت ذخایری مانند نفت، گاز و معادن را نباید سرمایه اصلی کشور دانست.

از نگاه او سرمایه مهم‌تر، نیروی انسانی و به‌ویژه دانش‌آموزان هستند.

پزشکیان گفت اگر کودکان و نوجوانان «بدانند، مهارت کسب کنند و باور داشته باشند که باید به وطن خدمت کنند»، می‌توانند در هر حوزه‌ای راهگشا باشند.

این نگاه از منظر سیاست‌گذاری آموزشی یک تفاوت مهم با رویکرد سنتی دارد.

در مدل سنتی، موفقیت دانش‌آموز اغلب با نمره، محفوظات و قبولی در آزمون سنجیده می‌شود؛ اما پزشکیان در سخنان امروز بر چهار مهارت دیگر تأکید کرد: کار گروهی، حل مسئله، ارتباط مؤثر و مدیریت.

او این مؤلفه‌ها را بخشی از آموزش باکیفیت دانست که باید ذهن دانش‌آموز را خلاق و پویا کند.

نخستین دبیرستان هوشمند پلیس چه امکاناتی دارد؟

اطلاعات منتشرشده از سوی فراجا نشان می‌دهد مجتمع شهید محمد باقری صرفاً یک ساختمان مدرسه معمولی نیست.

این پروژه در زمینی با مساحت بیش از ۳۵ هزار مترمربع و در هفت طبقه احداث شده است. مجموعه دارای کلاس‌های هوشمند، آزمایشگاه‌های علمی پیشرفته، کتابخانه تخصصی، خوابگاه و مجموعه‌های ورزشی است.

در برنامه دبیرستان‌های پلیس امکانات دیگری از جمله آزمایشگاه هوش مصنوعی، کارگاه‌های مهارت‌محور، سالن‌های ورزش‌های رزمی، فوتسال، استخر و زمین فوتبال نیز پیش‌بینی شده است.

فراجا هدف از راه‌اندازی این مدارس را ترکیب آموزش عمومی با آموزش مهارتی و شناسایی استعدادهای علاقه‌مند به فعالیت در ساختار انتظامی عنوان کرده است.

چه کسانی وارد دبیرستان پلیس می‌شوند؟

این مدارس برای دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه طراحی شده‌اند.

طبق اطلاعات منتشرشده، دانش‌آموزان می‌توانند در رشته‌های ریاضی و فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی تحصیل کنند و در کنار دروس رسمی آموزش و پرورش، برنامه‌های مهارتی، ورزشی و تخصصی نیز داشته باشند.

تحصیل و اسکان در این مدارس شبانه‌روزی رایگان اعلام شده است.

برای نخستین دوره آزمون ورودی، ۹۰۶ داوطلب در مرحله نهایی حضور داشتند و برنامه‌ریزی شده حدود ۴۰۰ نفر به‌عنوان نخستین نسل دانش‌آموزان این مدارس، تحصیل خود را در سال آموزشی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ آغاز کنند.

ظرفیت نهایی پیش‌بینی‌شده برای شبکه دبیرستان‌های پلیس نیز حدود ۱۲۰۰ دانش‌آموز اعلام شده است.

دبیرستان پلیس به هشت منطقه دیگر می‌رود

احمدرضا رادان، فرمانده کل فراجا، در مراسم افتتاح اعلام کرد توسعه این مدارس محدود به تهران نخواهد ماند.

طبق برنامه اعلامی، راه‌اندازی مراکز منطقه‌ای در سیستان‌وبلوچستان، خراسان رضوی، فارس، اصفهان و همچنین مراکزی در ساری، همدان، تبریز و اهواز در دستور کار قرار دارد.

پیش از این نیز فراجا گفته بود پذیرش نخستین مرحله، دانش‌آموزانی از تهران، البرز و قم را پوشش می‌دهد.

بنابراین پروژه در عمل دو مرحله دارد: ابتدا ایجاد و تثبیت مدل تهران و پذیرش منطقه‌ای اولیه و سپس توسعه شبکه در سایر نقاط کشور.

ایده این مدارس از کجا آمد؟

رادان در مراسم امروز گفت ایده ایجاد دبیرستان‌های پلیس پیش‌تر با تأیید و ابلاغ محمد باقری آغاز شده و مراسم کلنگ‌زنی پروژه نیز با حضور امیر موسوی انجام شده بود.

مجتمع افتتاح‌شده نیز به نام محمد باقری نام‌گذاری شده است.

پزشکیان در سخنان خود از فرماندهان کشته‌شده در درگیری‌های اخیر یاد کرد و درباره جنگ اخیر، مسئولیت آمریکا و اسرائیل را مطرح کرد. این بخش، موضع و ارزیابی رسمی رئیس‌جمهور ایران در سخنرانی امروز بود.

او سپس این موضوع را به مسئله تربیت نیروی انسانی پیوند زد و استدلال کرد با پرورش نسل‌های توانمند، از دست رفتن مدیران، فرماندهان یا نخبگان نباید کشور را از ظرفیت انسانی جایگزین محروم کند.

«ساختمان مدرسه کافی نیست»

شاید مهم‌ترین بخش آموزشی سخنان پزشکیان همین جمله ضمنی باشد.

او گفت نباید تحول آموزش را با تعداد مدارس جدید یا کیفیت ساختمان‌ها یکی دانست.

به گفته رئیس‌جمهور، ایجاد فضای آموزشی فقط یک مرحله است و بدون تغییر روش یادگیری، ایجاد قدرت حل مسئله و آموزش تعامل گروهی، ساختمان جدید الزاماً خروجی متفاوتی ایجاد نمی‌کند.

این نکته درباره عنوان «مدرسه هوشمند» نیز اهمیت دارد.

هوشمندسازی اگر صرفاً به نصب نمایشگر، رایانه و آزمایشگاه محدود شود، الزاماً تحول آموزشی نیست. معیار واقعی زمانی مشخص می‌شود که دانش‌آموز بتواند از فناوری برای تحلیل مسئله، یادگیری مستقل، کار تیمی و تولید راه‌حل استفاده کند.

در واقع سخنان امروز پزشکیان نیز همین فاصله میان «تجهیز مدرسه» و «تغییر آموزش» را برجسته می‌کرد.

مدارس تخصصی پلیس چه فرصتی ایجاد می‌کنند؟

این مدل از یک منظر می‌تواند مسیر آموزش تخصصی را کوتاه‌تر کند.

نیرویی که از دوره نوجوانی علاوه بر تحصیلات عمومی با مهارت‌های مدیریتی، فناوری، ورزش، ارتباط اجتماعی و آموزش‌های مرتبط آشنا شود، هنگام ورود به دانشگاه یا ساختار حرفه‌ای آمادگی بیشتری خواهد داشت.

وجود آزمایشگاه هوش مصنوعی نیز نشان می‌دهد فراجا تلاش دارد مفهوم پلیس آینده را فقط به آموزش‌های انتظامی سنتی محدود نکند.

اما موفقیت این الگو نیازمند یک شرط مهم است: آموزش عمومی و قدرت انتخاب آینده دانش‌آموز نباید قربانی آموزش سازمانی شود.

دانش‌آموز دبیرستان هنوز در مرحله شکل‌گیری علایق و توانایی‌های خود قرار دارد. بنابراین کیفیت علمی مدرسه، استانداردهای آموزش و پرورش و امکان ادامه مسیر دانشگاهی متنوع، به اندازه آموزش‌های تخصصی اهمیت دارد.

اعتراف به یک ضعف؛ چرا جمله «مقصر ما هستیم» مهم شد؟

از میان تمام سخنان امروز، جمله مربوط به مسئولیت در برابر جوانان احتمالاً بیش از بخش‌های دیگر بازتاب خواهد داشت.

وقتی رئیس‌جمهور می‌گوید اگر جوانان با مسئله مواجه‌اند «مقصر ما هستیم»، این سخن را می‌توان فراتر از یک بحث آموزشی خواند.

معنای مدیریتی آن این است که رفتار نسل جدید فقط با نصیحت، مقررات یا برخورد توضیح داده نمی‌شود؛ سیاست‌های آموزشی، فرهنگی و اجتماعی نیز در شکل‌گیری آن نقش دارند.

پزشکیان بر همین اساس خواستار بازنگری در نوع آموزش شد و گفت باید جوانان را به این باور رساند که خودشان سازندگان کشور هستند.

این زاویه از صحبت‌های رئیس‌جمهور با تأکید دیگر او بر پذیرش تفاوت اندیشه‌ها نیز هم‌جهت است. او گفت انسان‌ها دارای دیدگاه‌های متفاوت‌اند و کشور باید بتواند از همین تنوع فکری برای پیشرفت استفاده کند.

پیام اصلی مراسم امروز چه بود؟

افتتاح نخستین دبیرستان هوشمند پلیس در ظاهر یک خبر آموزشی-انتظامی بود، اما سخنان رئیس‌جمهور آن را به بحث گسترده‌تری درباره آینده نظام آموزشی تبدیل کرد.

پزشکیان صریحاً آموزش و پرورش را «حیاتی‌ترین مسئله‌ای که می‌تواند ایران را نجات دهد» توصیف کرد و گفت ایران نباید به وضع موجود قانع باشد.

از این منظر، چالش اصلی بعد از افتتاح ساختمان ۳۵ هزار مترمربعی تازه آغاز می‌شود.

آزمایشگاه هوش مصنوعی، کلاس هوشمند، خوابگاه و امکانات ورزشی را می‌توان ساخت؛ اما سنجش واقعی موفقیت پروژه زمانی ممکن است که مشخص شود دانش‌آموزان این مدارس تا چه اندازه در تفکر مستقل، حل مسئله، کار گروهی، مهارت علمی و مسئولیت اجتماعی متفاوت تربیت می‌شوند.

و شاید خبرسازترین پیام پزشکیان در همین چارچوب خلاصه شود: اگر نسل جوان احساس نکند در ساخت آینده ایران سهم دارد، مشکل را فقط نباید در خود جوان جست‌وجو کرد؛ بخشی از پاسخ را باید در شیوه‌ای پیدا کرد که او را آموزش داده‌ایم.