پرونده خداداد عزیزی و عالیشاه به دادگاه رسید؛ گل‌گهر: چرا دستور موقت صادر نشد؟

حواشی مسابقه شنبه‌شب تراکتور و گل‌گهر هنوز تمام نشده است. دیداری که در هفته ششم لیگ برتر با پیروزی یک بر صفر تراکتور در ورزشگاه یادگار امام تبریز به پایان رسید، از همان زمان برگزاری تحت تأثیر اعتراض‌های داوری و تنش‌های کنار زمین قرار داشت و پس از پایان مسابقه نیز دامنه درگیری‌ها به مقابل رختکن دو تیم کشیده شد.

خداداد عزیزی، مدیر تیم تراکتور، در جریان مسابقه به دنبال اعتراض‌های مکرر به داوری کارت زرد دوم دریافت کرد و اخراج شد. با این حال اتفاق اصلی بعد از بازی رخ داد؛ جایی که گل‌گهر مدعی است رفتارهای توهین‌آمیز عزیزی مقابل رختکن این تیم ادامه پیدا کرده و فایل صوتی منتسب به این درگیری نیز بعداً در فضای مجازی منتشر شده است.

حالا اعتراض گل‌گهر بیش از خود اتفاقات مسابقه، متوجه نحوه واکنش کمیته انضباطی شده است.

چرا گل‌گهر خواهان دستور موقت برای خداداد عزیزی است؟

کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال پس از دریافت گزارش‌های مربوط به مسابقه، خداداد عزیزی را برای ارائه توضیحات فراخواند و به او ۴۸ ساعت فرصت داد دفاعیات خود را درباره «تخلفات رخ‌داده و بدرفتاری در قبال مقام غیررسمی مسابقه» ارسال کند.

باشگاه گل‌گهر اصل دریافت دفاعیات را حق قانونی فرد مورد اتهام می‌داند، اما پرسش دیگری مطرح کرده است: چرا تا زمان رسیدگی نهایی، دستور موقتی برای عزیزی صادر نشده؟

«دستور موقت» در رسیدگی‌های انضباطی ماهیتی پیشگیرانه دارد؛ یعنی پیش از صدور رأی نهایی می‌تواند برای مدت محدود مانع ادامه فعالیت فرد مورد رسیدگی شود، بدون اینکه به خودی خود به معنای اثبات قطعی اتهام باشد.

از نگاه گل‌گهر، ترکیب چند اتفاق ــ اخراج عزیزی در جریان مسابقه، ادامه تنش بعد از بازی و وجود فایل صوتی ــ برای بررسی صدور چنین تصمیمی کافی بوده است. باشگاه سیرجانی به همین دلیل صریحاً از ارکان قضایی فدراسیون خواسته روشن کنند اگر در چنین پرونده‌ای دستور موقت صادر نمی‌شود، این ابزار دقیقاً برای چه شرایطی در نظر گرفته شده است.

البته صادر نشدن دستور موقت الزاماً به معنی مختومه شدن پرونده یا بی‌گناه شناخته شدن عزیزی نیست؛ کمیته انضباطی فعلاً مسیر دریافت دفاعیات و رسیدگی به مستندات را انتخاب کرده و رأی نهایی هنوز صادر نشده است.

فایل صوتی جنجالی چه نقشی در پرونده دارد؟

مهم‌ترین مستندی که گل‌گهر روی آن تأکید دارد، فایل صوتی منتشرشده از درگیری‌های بعد از بازی است.

باشگاه سیرجانی اعلام کرده نسخه اصلی این مستند در اختیار باشگاه قرار دارد و برای رسیدگی به مراجع ذی‌صلاح ارائه خواهد شد. فایل منتسب به درگیری عزیزی و عالیشاه نیز طی ساعات گذشته به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها بازنشر شده است.

در چنین پرونده‌ای، صرف انتشار یک فایل در فضای مجازی برای تعیین مسئولیت انضباطی یا قضایی کافی نیست و اصالت، زمان، زمینه ضبط و ارتباط آن با افراد حاضر باید توسط مرجع رسیدگی بررسی شود.

با این حال یک نکته پرونده را متفاوت کرده است. خداداد عزیزی در واکنش به حواشی، اصل پاسخ تند خود را انکار نکرده و مدعی شده امید عالیشاه ابتدا از داخل رختکن به او توهین کرده و او نیز در پاسخ واکنش نشان داده است.

بنابراین اختلاف اصلی دیگر صرفاً بر سر وجود یک درگیری لفظی نیست؛ بلکه باید مشخص شود چه کسی آغازگر ماجرا بوده، رفتار هر طرف چه ابعادی داشته و مسئولیت انضباطی هرکدام چگونه ارزیابی خواهد شد.

تراکتور هم از امید عالیشاه شکایت کرد

پرونده کاملاً یک‌طرفه نیست.

باشگاه تراکتور صبح امروز رسماً اعلام کرد از امید عالیشاه به کمیته انضباطی و کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال شکایت کرده است. تراکتوری‌ها مدعی‌اند بازیکن گل‌گهر در جریان مسابقه به نیمکت و مدیر تیم تراکتور توهین کرده و پس از پایان بازی نیز از داخل رختکن از الفاظ توهین‌آمیز استفاده کرده است.

تراکتور از ارکان قضایی خواسته رفتار عالیشاه نیز به طور دقیق بررسی و در صورت احراز تخلف با او برخورد شود.

از سوی دیگر، یکی از اعضای کادر تراکتور نیز روایت مشابهی ارائه کرده و مدعی شده عالیشاه از داخل رختکن به عزیزی توهین کرده است. این ادعا در مقابل روایت گل‌گهر قرار دارد و همین مسئله اهمیت گزارش ناظر، تصاویر ورزشگاه، فایل‌های صوتی و شهادت افراد حاضر در محل را بیشتر می‌کند.

بنابراین تا پیش از رأی ارکان قضایی فدراسیون، نسبت دادن قطعی آغاز درگیری به یکی از طرفین درست نیست.

چرا ماجرای خداداد و عالیشاه به محاکم قضایی کشیده شد؟

گل‌گهر در تازه‌ترین بیانیه خود یک گام فراتر رفته و اعلام کرده با حمایت حقوقی از امید عالیشاه، موضوع آنچه «هتک حرمت» بازیکن خود می‌داند را در محاکم قضایی کشور نیز دنبال خواهد کرد. خود عالیشاه نیز قصد شکایت قضایی از خداداد عزیزی را دارد.

این تصمیم اهمیت پرونده را افزایش می‌دهد، زیرا رسیدگی فدراسیون فوتبال و رسیدگی قضایی لزوماً یک مسیر واحد نیستند.

ارکان انضباطی فوتبال درباره تخلفات مرتبط با مسابقه و فعالیت‌های فوتبالی تصمیم می‌گیرند و احکامی مانند جریمه، محرومیت یا سایر مجازات‌های ورزشی در اختیار آنهاست. در مقابل، وقتی یکی از طرفین معتقد است رفتاری خارج از حدود مقررات ورزشی و دارای جنبه حقوقی یا کیفری رخ داده، می‌تواند از ظرفیت دادگستری نیز استفاده کند.

بنابراین حتی اگر کمیته انضباطی در روزهای آینده رأی خود را صادر کند، این الزاماً به معنی پایان مسیر قضایی اعلام‌شده از سوی گل‌گهر و عالیشاه نیست.

یک بازی، چهار شکایت و یک پرونده پیچیده

اتفاقات بازی تراکتور و گل‌گهر حالا مجموعه‌ای کم‌سابقه از شکایت‌ها را ایجاد کرده است.

تراکتور ابتدا نسبت به عملکرد داوری مسابقه اعتراض رسمی داشت و مشخصاً درباره چند صحنه از جمله برخورد عالیشاه و همچنین اخراج خداداد عزیزی اعتراض کرد.

پس از آن، گل‌گهر پرونده رفتار عزیزی را پیگیری کرد. تراکتور نیز شکایت رسمی از عالیشاه را به دو کمیته انضباطی و اخلاق برد و حالا گل‌گهر و بازیکنش اعلام کرده‌اند پرونده عزیزی را به محاکم قضایی نیز خواهند کشاند.

در نتیجه حاشیه یک مسابقه لیگ برتری حالا حداقل سه سطح پیدا کرده است: داوری بازی، رسیدگی انضباطی به رفتار طرفین و شکایت قضایی خارج از ساختار فوتبال.

چالش اصلی کمیته انضباطی؛ سرعت یا حق دفاع؟

اعتراض گل‌گهر یک بحث قدیمی در فوتبال ایران را نیز دوباره مطرح کرده است: ارکان قضایی در پرونده‌های پرحاشیه باید با چه سرعتی وارد عمل شوند؟

از یک طرف، اصل حق دفاع ایجاب می‌کند هیچ فردی صرفاً بر اساس فشار افکار عمومی مجرم تلقی نشود و فرصت ارائه توضیح و مستندات داشته باشد. کمیته انضباطی نیز دقیقاً بر همین اساس برای عزیزی مهلت ۴۸ ساعته تعیین کرده است.

در طرف مقابل، کارکرد «دستور موقت» اساساً برای شرایطی مطرح می‌شود که مرجع رسیدگی تشخیص دهد تا زمان صدور رأی نهایی به اقدام فوری نیاز وجود دارد.

گل‌گهر معتقد است شرایط پرونده حاضر به چنین مرحله‌ای رسیده؛ اما تصمیم نهایی درباره ضرورت آن بر عهده مرجع انضباطی است، نه باشگاه شاکی یا فضای رسانه‌ای.

همین نقطه احتمالاً مهم‌ترین بخش پرونده در روزهای آینده خواهد بود؛ اینکه کمیته انضباطی بعد از دریافت دفاعیات عزیزی و بررسی گزارش ناظر چه تصمیمی می‌گیرد و آیا برای عالیشاه نیز پرونده جداگانه‌ای بر اساس شکایت تراکتور تشکیل خواهد شد.

فوتبال ایران منتظر رأی پرونده خداداد و عالیشاه

ماجرای تراکتور و گل‌گهر حالا دیگر نتیجه یک بر صفر مسابقه را کاملاً تحت‌الشعاع قرار داده است.

گل‌گهر می‌گوید مستند در اختیار دارد و عدم صدور دستور موقت را نوعی نگرانی درباره احتمال مماشات می‌داند؛ تراکتور در مقابل تأکید می‌کند رفتار امید عالیشاه هم باید بررسی شود و خود این باشگاه شکایت رسمی ثبت کرده است. خداداد عزیزی نیز مدعی است واکنش او در پاسخ به توهین اولیه بوده است.

در چنین شرایطی مهم‌ترین وظیفه ارکان قضایی فدراسیون، جدا کردن ادعاها از مستندات و تعیین سهم هر طرف در اتفاقات است.

صدور رأی مستدل و شفاف در این پرونده فقط درباره خداداد عزیزی یا امید عالیشاه نیست؛ این پرونده می‌تواند معیاری برای نحوه برخورد فوتبال ایران با تنش‌های شدید، توهین و رفتار مدیران و بازیکنان در فضای رسمی مسابقات باشد.

اگر مستندات ادعایی گل‌گهر تأیید شود، پرسش این باشگاه درباره ضرورت برخورد بازدارنده جدی‌تر خواهد شد؛ و اگر مستنداتی درباره تخلف عالیشاه نیز وجود داشته باشد، رسیدگی منصفانه ایجاب می‌کند رفتار او هم مستقل از طرف مقابل بررسی شود.

به همین دلیل، بعد از تمام هیاهوی تبریز، حالا توپ در زمین کمیته‌های انضباطی و اخلاق است؛ جایی که نتیجه باید نه با فشار دو باشگاه و شبکه‌های اجتماعی، بلکه بر اساس گزارش‌های رسمی، دفاعیات طرفین و مستندات قابل اثبات مشخص شود.